Οι αυξήσεις που θα γίνουν στο εισόδημα εκατομμυρίων εργαζομένων και συνταξιούχων από το νέο έτος θα αποτελέσει ένα από τα κυρίαρχα θέματα και της φετινής ΔΕΘ.
Η κυβέρνηση αναζητά τρόπους να διασφαλίσει πραγματική τόνωση των εισοδημάτων, δηλαδή ένα ποσοστό μεγαλύτερο από τον πληθωρισμό.
Με βάση τα τωρινά δεδομένα δεν θα είναι καθόλου εύκολο. Για το νέο έτος, είχε προϋπολογιστεί πληθωρισμός 2,4%, ποσοστό που πλέον είναι αμφίβολο αν θα καταστεί εφικτό να διατηρηθεί, καθώς όλα εξαρτώνται από τις εξελίξεις σε διεθνές επίπεδο.
Για τους συνταξιούχους, φαίνεται ότι ο φετινός πληθωρισμός θα φέρει ένα μεικτό ποσοστό αύξησης της τάξεως του 2,8-2,9% -και μάλιστα για όλους λόγω της κατάργησης της προσωπικής διαφοράς- ενώ για τον ιδιωτικό τομέα, εκκρεμεί μια ακόμη αύξηση ύψους 30 ευρώ στον κατώτατο μισθό.
Αυτή η αύξηση θα επηρεάσει και τον μισθό των δημοσίων υπαλλήλων, όμως σε ποσοστιαία βάση από μόνη της δεν αρκεί για να καλύψει το αυξημένο κόστος ζωής. Και εδώ αρχίζει ο προβληματισμός.
Πώς θέλει να τονώσει το εισόδημα των πολιτών η κυβέρνηση
Πώς μπορεί να τονωθεί περισσότερο το εισόδημα χωρίς να δημιουργηθούν προβλήματα είτε στην αγορά είτε στον κρατικό προϋπολογισμό;
Αναλυτικά τα πεδία στα οποία η κυβέρνηση μπορεί να κάνει κινήσεις είναι τα εξής:
1. Στις συντάξεις, το ποσοστό αύξησης θα αποτελέσει -βάσει νόμου- το άθροισμα του πληθωρισμού και της ανάπτυξης δια του δύο. Ο πληθωρισμός, δύσκολα θα συγκρατηθεί φέτος κάτω από το 3,8%. Με ανάπτυξη στο 2% πάμε σε ποσοστό αύξησης συντάξεων ύψους 2,9% και με ανάπτυξη στο 1,8%, το ποσοστό διαμορφώνεται στο 2,8%.
Το να παρέμβει η κυβέρνηση στη φόρμουλα υπολογισμού της αύξησης για να δώσει μεγαλύτερο ποσοστό δεν είναι σενάριο που συγκεντρώνει πολλές πιθανότητες καθώς το δημοσιονομικό κόστος είναι τεράστιο (περίπου 35 εκατ. ευρώ για κάθε επιπλέον 0,1%). Περισσότερο πιθανή είναι μια επιπλέον αύξηση στην ετήσια ενίσχυση των 300 ευρώ η οποία δίδεται ποιο στοχευμένα καθώς λόγω εισοδηματικών κριτηρίων αφήνει έξω ένα εκατομμύριο συνταξιούχους με το υψηλότερο εισόδημα.
2. Στο επίπεδο του κατώτατου μισθού, υπάρχει η δέσμευση για διαμόρφωσή του στα 950 ευρώ μεικτά εντός του 2027. Αυτό σημαίνει επιπλέον 30 ευρώ μεικτά. Στα καθαρά, η αύξηση δεν θα είναι μεγαλύτερη των 22-23 ευρώ ακόμη και μετά την προγραμματισμένη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.
Σήμερα, ο καθαρός κατώτατος μισθός είναι 772 ευρώ για εργαζόμενο άνω των 30 ετών και θα φτάσει στα 793-794 ευρώ μετά τη νέα αύξηση. Μεγαλύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού, ενέχει τον κίνδυνο να δημιουργηθούν προβλήματα στην αγορά και ειδικά στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που κατά κύριο λόγο τον καταβάλλουν. Το βασικό πρόβλημα είναι να υπάρξει επίπτωση στον δείκτη της ανεργίας.
3. Η αύξηση του κατώτατου μισθού στον ιδιωτικό τομέα επηρεάζει οριζόντια και όλους τους μισθούς του δημοσίου. Έτσι, από τον Απρίλιο του 2027 θα δοθούν επιπλέον 30 ευρώ μεικτά (επίσης 20 ευρώ καθαρά) σε όλους τους δημοσίους υπαλλήλους. Αυτή η αύξηση είναι ξεκάθαρα χαμηλότερη από τον πληθωρισμό για τους περισσότερους ακόμη και αν αυτός διαμορφωθεί στο 2,4%.
Έτσι, δεδομένου ότι το 2027 δεν υπάρχει οφέλη από την φορολογία όπως συνέβη το 2026, οι 800.000 και πλέον δημόσιοι υπάλληλοι είναι μια κατηγορία απασχολούμενων που από τώρα διαφαίνεται ότι κινδυνεύουν με μείωση του διαθέσιμου εισοδήματός τους.
4. Για τη μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα, το "κλειδί" φαίνεται να κρύβεται στο κατά πόσο θα αξιοποιηθεί το νέο πλαίσιο για την υπογραφή συλλογικών συμβάσεων εργασίας που θα φέρουν αυξήσεις. Όσο μεγαλύτερη η ανταπόκριση, τόσο περισσότεροι θα είναι και αυτοί που θα περάσουν πάνω από τον πήχη του πληθωρισμού καθώς ότι υπογράφεται συνήθως διασφαλίζει ποσοστά άνω του 3% σε ετήσια βάση έστω και στα μεικτά.