Καθώς θα πλησιάζουμε στις εκλογές, η κυβέρνηση θα προβάλλει ολοένα και περισσότερο τα επιτεύγματά της στην πραγματική οικονομία, ενώ η αντιπολίτευση θα ρίχνει το βάρος στην "αχίλλειο πτέρνα" της οικονομικής πολιτικής που είναι η ακρίβεια. Η μάχη θα κριθεί στην πραγματικότητα στην "ζώνη του χιλιάρικου". καθώς εκεί συγκεντρώνεται πλέον ο μεγαλύτερος αριθμός των ψηφοφόρων.
Και θα παιχτεί με όρους προοπτικής και όχι παρελθόντος. Το διακύβευμα είναι ένα: πώς θα διασφαλιστεί -ειδικά για τα μεσαία κλιμάκια της μισθολογικής πυραμίδας- ότι το καθαρό εισόδημα θα αυξάνεται με μεγαλύτερη ταχύτητα από τον ρυθμό μεταβολής των τιμών.
Η κυβέρνηση χρησιμοποιεί συχνά το τελευταίο διάστημα τους μέσους όρους καθώς αποτυπώνουν μια κατάσταση που τείνει βελτιούμενη. Για παράδειγμα, πράγματι η ΕΡΓΑΝΗ μέτρησε το 2025 περίπου 2,46 εκατομμύρια απασχολούμενους έναντι 1,98 εκατομμυρίων το 2019. Πάνω από μισό εκατομμύριο πολίτες απέκτησαν μια νέα πηγή εισοδήματος κάτι προφανώς θετικό για την οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού τους.
Όσο για το "μέσο μισθό" που έχει μπει στην κορυφή των προτεραιοτήτων -ο πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί για μέσο μεικτό μισθό 1.500 ευρώ στο τέλος του 2027- αυτός διαμορφώθηκε στα 1363 ευρώ στο τέλος του 2025 από 1.046 ευρώ στο τέλος του 2019. Πρόκειται για μεταβολή της τάξεως του 30% όταν στο ίδιο διάστημα ο πληθωρισμός έχει "τρέξει" με 20%. Άρα, προκύπτουν ενδείξεις βελτίωσης του πραγματικού εισοδήματος αφού το ονομαστικό εισόδημα έχει αυξηθεί ξεκάθαρα με μεγαλύτερο ρυθμό από τη μέση μεταβολή των τιμών.
Στην πραγματική ζωή όμως, οι πολίτες δεν βλέπουν μέσους όρους αλλά τη δική τους οικονομική κατάσταση. Για το κάθε νοικοκυριό υπάρχει το δικό του εισόδημα και ο… ατομικός πληθωρισμός. Δεν είναι ίδια η αίσθηση της ακρίβειας για την οικογένεια με το ιδιόκτητο σπίτι και ίδια για αυτήν που νοικιάζει. Ούτε είναι ίδια η ζημιά που κάνει η αύξηση στις τιμές των τροφίμων στο νοικοκυριό των 1.500 ευρώ τον μήνα, με το νοικοκυριό των 3.000 ευρώ τον μήνα. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα τροφοδοτείται ξεκάθαρα από συγκεκριμένες πηγές: στέγαση, διατροφή και πλέον και υπηρεσίες. Και αυτές οι πηγές χτυπούν πολύ περισσότερο τα χαμηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια.
Η συζήτηση λοιπόν επιστρέφει αναγκαστικά στην διάρθρωση της μισθολογικής πυραμίδας, αλλά και στις προοπτικές αυτή να αλλάξει το επόμενο χρονικό διάστημα.
Η σύγκριση με το 2019
Η σύγκριση με το παρελθόν -ουσιαστικά το 2019 που χρησιμοποιείται καθώς είναι η χρονιά της κυβερνητικής αλλαγής- δείχνει συγκεκριμένα πράγματα: μειώθηκαν κάθετα οι εργαζόμενοι των 600 και των 700 ευρώ. Είχαμε 248.027 εργαζόμενους στο κλιμάκιο των 701-800 ευρώ το 2019 και πλέον έχουν περιοριστεί σε μόλις 61.063 με βάση τα στοιχεία του 2025. Είχαμε 233.116 απασχολούμενους με έξι ή επτά κατοστάρικα και τώρα είναι 65.566, εργαζόμενοι κυρίως μερικής απασχόλησης. Από την άλλη, εκτινάχτηκε ο αριθμός των απασχολούμενων στην περιοχή των 1000-1200 ευρώ: από 215.733 στο τέλος του 2019, σε 597.695 στο τέλος του 2025. Το ίδιο καταγράφεται και σε όλα τα υψηλότερα μισθολογικά κλιμάκια: οι καμπύλες έχουν έντονα ανοδική τάση.
Ποιο είναι λοιπόν το ζητούμενο; Το από εδώ και πέρα. Το 2025, δεν ήταν μια χρονιά μεγάλης αύξησης του μέσου μισθού. Τα 1342 ευρώ του 2024 έγιναν 1363 ευρώ το 2025. Είναι μια μεταβολή 1,5%, χαμηλότερη του πληθωρισμού που δείχνει ότι στην "μεσαία τάξη" υπήρχαν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες που υπέστησαν μείωση εισοδήματος. Σε αυτήν θα βάλουμε και τους συνταξιούχους. Διότι η ονομαστική αύξηση στη σύνταξή τους και το 2025 (αλλά και το 2026) δεν καλύπτει σε καμία περίπτωση τον πληθωρισμό.
Οι μήνες μέχρι τις εκλογές θα είναι κρίσιμοι. Το νομοσχέδιο που συζητείται στη Βουλή για τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας, όταν θα ενεργοποιηθεί, μπορεί να φέρει μεγαλύτερες αυξήσεις ειδικά στα μεσαία στρώματα της μισθολογικής πυραμίδας.
Το ζητούμενο είναι να υπάρξουν ενδείξεις ότι ο μισθός δεν τελειώνει νωρίτερα από το τέλος του μήνα κάτι που σήμερα καταγράφεται σε πολύ μεγάλο αριθμό απασχολούμενων και αποτυπώνεται σε πολλές έρευνες. Όταν οι έξι στους 10 εμφανίζονται με βάση τα επίσημα στοιχεία να έχουν μισθούς από 800 έως 1200 ευρώ μεικτά και ουσιαστικά να μην φτάνουν στο καθαρό χιλιάρικο παρά τις μειώσεις φόρων και εισφορών, το στοίχημα του να φτάνει ο μισθός δεν είναι εύκολο να κερδηθεί ειδικά όσο παραμένει ενεργό το μέτωπο του πληθωρισμού στα τρόφιμα. Και σίγουρα, το γεγονός ότι χθες η Eurostat κατέγραψε μεταβολή 3,8% στον δείκτη τιμών ειδών διατροφής, δεν βοηθάει.