Το ελληνικό δράμα: Πώς η παραοικονομία άνθισε στην κρίση

Η σκιώδης οικονομία αυξήθηκε μέσα στην κρίση και συνεχίζει να αυξάνεται, ξεπερνώντας το 1/4 του επίσημου ΑΕΠ.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Το ελληνικό δράμα: Πώς η παραοικονομία άνθισε στην κρίση

Πικρή αλήθεια που επιβεβαιώνεται η επιδείνωση που κατέγραψε στα χρόνια της κρίσης -και συνεχίζει να καταγράφει- η παραοικονομία στην Ελλάδα. Με βάση τα πιο πρόσφατα δεδομένα, σύμφωνα με τα πορίσματα έρευνας του Παρατηρητηρίου Μέτρησης Παραοικονομίας, του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ), η σκιώδης οικονομία κινείται πέριξ του 26%, φθάνοντας στο επίπεδο των 47-50 εκατ.ευρώ, με βάση το ΑΕΠ του 2017.

Σε ότι αφορά τα ποσοστά ένδειξης συμμετοχής στη σκιώδη οικονομία, ανά κατηγορία απασχόλησης, τα στοιχεία δείχνουν ότι την πρωτιά στην... ελαστική φορολογική ηθική κρατούν οι άνεργοι, με ποσοστό 70,2%, το οποίο όμως εξηγείται λόγω της ιδιαίτερης κατάστασης την οποία βιώνουν. Ακολουθεί ο ιδιωτικός τομέας με 65,3%, οι ελεύθεροι επαγγελματίες χωρίς προσωπικό με 64,9%, οι φοιτητές με 62,5%, ενώ οι συνταξιούχοι καταγράφουν ποσοστό 59,3%, οι ελεύθεροι επαγγελματίες με προσωπικό 58,7%, ο δημόσιος τομέας με 51,9% και οι αγρότες με 43,9%.

Ως κύριοι παράγοντες για τη μαύρη οικονομία στη χώρα σημειώνεται η εκτόξευση των άμεσων φόρων, η γραφειοκρατία,η υψηλή ανεργία.

Βασικές αιτίες της έξαρσης της παραοικονομίας η σχετική ευκολία της φοροδιαφυγής, δεδομένου του χαμηλού κινδύνου ανίχνευσης και της μη επιβολής σημαντικών κυρώσεων, η δυσκολία συμμόρφωσης με το φορολογικό και κανονιστικό πλαίσιο και η επικρατούσα φορολογική ηθική και κουλτούρα που έρχεται ως συνέχεια και της δυσαρέσκειας ως προς τη δικαιοσύνη και την ανταποδοτικότητα του συστήματος..

Συγκεκριμένα, το 82,8% θεωρεί μη ανταποδοτική τη φορολογική συνεισφορά ενώ το 77,1% θεωρεί ότι υπάρχει έλλειμμα ανταποδοτικότητας στην άνιση κατανομή των φορολογικών βαρών.

Σε εγγενή κίνητρα, δηλαδή σε προσωπικούς λόγους, αποδίδει τη φοροαποφυγή το 39,9%, ενώ ποσοστό 73,9% θεωρεί, λόγω κακής πληροφόρησης, ότι δεν θα ελεγχθεί και δεν θα αναγκασθεί στην καταβολή προστίμων.

Τέλος, αναγνωρίζεται ότι πολιτισμικοί παράγοντες, παίζουν διαχρονικά ρόλο αφού κρίθηκαν σημαντικοί στο 41,9%.

* Η έρευνα της ΠΑΜΑΚ παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του διεθνούς συνεδρίου για την Παραοικονομία – στη Θεσσαλονίκη, με πρωτοβουλία του Πανεπιστημίου Μακεδονίας σε συνεργασία με το Κέντρο Αριστείας Jean Monnet – από τους καθηγητές Αριστείδη Μπιτζένη και Βασίλειο Βλάχο

Ο φαύλος κύκλος της παραοικονομίας

Τον πρωταθλητισμό της χώρας στην παραοικονομία κατέγραφε πρόσφατα και το Athens Tax Forum, σύμφωνα με την ΕΥ. Με βάση αυτά η Ελλάδα ήταν τέταρτη στην Ε.Ε. ως προς τη συμμετοχή της παραοικονομίας στο ΑΕΠ (26%) και έκτη ως προς τη μέση φορολογική επιβάρυνση (38,2%) μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ.

Στις άμεσες συνέπειες της παραοικονομίας η μείωση της εμπιστοσύνης στο φορολογικό σύστημα, το υψηλότερο κόστος για το κράτος και τις επιχειρήσεις, η στρέβλωση του ανταγωνισμού, οι κίνδυνοι για τους καταναλωτές, αλλά και η αυξημένη πιθανότητα για εκμετάλλευση των εργαζομένων.

Από την έναρξη της κρίσης το 2009 μέχρι σήμερα και ενώ η έκταση της παραοικονομίας ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ε.Ε. μειώθηκε από 19,2% σε 16,7%, στη χώρα μας αυξήθηκε δραματικά από το 23,2% στο 28,4% το 2012, οπότε και άρχισε να μειώνεται για να φτάσει στο 26,5% το 2015 . Για το διάστημα 2004-2015, η χώρα μας βρίσκεται στην τέταρτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών ως προς την έκταση της παραοικονομίας. Αυτό δεν είναι τυχαίο, δεδομένου ότι η Ελλάδα βρισκόταν το 2016 στην έκτη υψηλότερη θέση ως προς τη μέση συνολική φορολογική επιβάρυνση μιας τετραμελούς οικογένειας, με ποσοστό 38,2% του εισοδήματος, έναντι 28,6% μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ.

Φωτογραφία: Αρχείου

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

23 Οκτ 2020 | 15:12

ΖeniΘ: Δυναμική στροφή στις καινοτόμες ψηφιακές υπηρεσίες

Ο κ. Μάνος Εξαρχουλάκος, Διευθυντής Μarketing και Επικοινωνίας της ZeniΘ μιλά για τη δυναμική στροφή στις ψηφιακές υπηρεσίες του 1ου παρόχου ολοκληρωμένης ενέργειας στην Ελλάδα.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ 23 Οκτ 2020 | 14:21

ΕΛΣΤΑΤ: Κατά 11,8% μειώθηκε το εισόδημα των νοικοκυριών το β' τρίμηνο

Μείωση κατά 3,87 δισ. ευρώ ή κατά 11,8% σημείωσε το διαθέσιμο εισόδημα του τομέα των νοικοκυριών, το β' τρίμηνο φέτος

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΡΟΙΟΝ 23 Οκτ 2020 | 13:48
ΟΙ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΙ ΠΛΕΙΣΤΗΡΙΑΣΜΟΙ ΚΑΘΙΕΡΩΘΗΚΑΝ ΕΠΙ ΣΥΡΙΖΑ 23 Οκτ 2020 | 12:48

Γεραπετρίτης: Η πρόταση μομφής του Τσίπρα στρέφεται κατά του εαυτού του...και του Τσακαλώτου

Η δήλωση "καρφί" του υπουργού Επικρατείας Γιώργου Γεραπετρίτη για την πρόταση μομφής του Τσίπρα κατά του Σταϊκούρα

ΑΝΑΜΕΝΟΥΝ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΟΙ 23 Οκτ 2020 | 12:12

Black Friday: Πότε πέφτει φέτος- Τι θα γίνει με τον συνωστισμό λόγω κορονοϊού

Με προσμονή αναμένει τη φετινή Black Friday ο εμπορικός κόσμος.

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΟΡΟΣΗΜΟ 23 Οκτ 2020 | 08:33

Folli Follie: Εως τις 6 Δεκεμβρίου το περιθώριο για τη διάσωσή της

Ημερομηνία ορόσημο για την διάσωση της Folli Follie αποτελεί η 6η Δεκεμβρίου οπότε και λήγει η προστασία από τους πιστωτές.

ΔΕΙΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ 23 Οκτ 2020 | 08:32

Συντάξεις Νοεμβρίου: Από σήμερα η καταβολή - Ολες οι ημερομηνίες ανά ταμείο

Από σήμερα, Παρασκευή 23 Οκτωβρίου, ξεκινάει η καταβολή των συντάξεων του Νοεμβρίου 2020.

ΠΟΤΕ ΘΑ ΚΑΤΑΒΛΗΘΟΥΝ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ 23 Οκτ 2020 | 07:54

Οι "πρωταθλητές" των αναδρομικών: Ποιος είναι ο μεγάλος τυχερός που παίρνει 11.250 ευρώ

Ποιος είναι ο μεγάλος τυχερός. Ο συνταξιούχος που λαμβάνει 11.250 ευρώ σε αναδρομικά.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΝΙΣΧΥΣΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ 22 Οκτ 2020 | 19:19

Κορονοϊός-ΕΕ: Εμπλοκή στο Ταμείο Ανάκαμψης - Δεν θα ενεργοποιηθεί τον Ιανουάριο

Καθυστερήσεις στις διαπραγματεύσεις για το Ταμείο Ανάκαμψης από τον κορονοϊό μεταξύ του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

ΠΟΙΟΥΣ ΑΦΟΡΑ 22 Οκτ 2020 | 16:16

Αποζημίωση ειδικού σκοπού: Νέα πληρωμή την Παρασκευή σε 6.555 δικαιούχους

Νέα πληρωμή της αποζημίωσης ειδικού σκοπού σε 6.555 δικαιούχους αύριο

ΟΙ ΠΡΟΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ 22 Οκτ 2020 | 12:52

Αλλάζουν όλα στο επίδομα θέρμανσης: Επιδότηση και για όσους καίνε ξύλα ή πέλετ - Ποιοι το δικαιούνται

Με το νέο επίδομα θέρμανσης, τον Δεκέμβριο θα επιδοτούνται τελικά και όσοι καίνε ξύλα και πέλετ.

ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ 22 Οκτ 2020 | 07:59

Αναδρομικά συνταξιούχων: Από σήμερα και σε τέσσερα στάδια οι πληρωμές

Τα αναδρομικά των συνταξιούχων ύψους 1.1 δις ευρώ θα καταβληθούν σε 4 στάδια. Από σήμερα στα ΑΤΜ και από αύριο στα γκισέ των τραπεζών.