Στην πενταετία διαμορφώνεται η παραγραφή για συγκεκριμένες φορολογικές υποθέσεις μετά την απόφαση 1246/2026 του Συμβουλίου της Επικρατείας. Το ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική τη μεταβατική διάταξη που επέτρεπε στην εφορία να καταλογίζει φόρους και πρόστιμα εντός δεκαετίας. Με εγκύκλιό της, η ΑΑΔΕ δίνει αναλυτικές οδηγίες και διευκρινίζει πώς κλείνουν οι εκκρεμείς έλεγχοι για την περίοδο 2012–2017 που στηρίζονταν στη συγκεκριμένη διάταξη και τι ισχύει για τους καταλογισμούς που έχουν ήδη κοινοποιηθεί.
Η αλλαγή έχει άμεση πρακτική σημασία για τα φορολογικά έτη 2015, 2016 και 2017, καθώς για την περίοδο 2012–2014 που είχε ήδη συμπληρωθεί ακόμη και η δεκαετία. Για τις εκκρεμείς υποθέσεις της τριετίας 2015–2017, οι υπηρεσίες παύουν να εκδίδουν και να κοινοποιούν πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου ή επιβολής προστίμου με βάση τη διάταξη που κρίθηκε αντισυνταγματική. Στις υποθέσεις που καλύπτει η εγκύκλιος περιλαμβάνονται η έκδοση πλαστών ή εικονικών φορολογικών στοιχείων, η λήψη εικονικών τιμολογίων, η νόθευση παραστατικών και η καταχώριση στα βιβλία ανύπαρκτων αγορών ή δαπανών για τις οποίες δεν εκδόθηκαν φορολογικά στοιχεία. Σημειώνεται ότι για φόρους και πρόστιμα που έχουν ήδη βεβαιωθεί ή καταβληθεί, η απόφαση του ΣτΕ δεν επιφέρει αυτοδίκαιη διαγραφή της οφειλής ή επιστροφή χρημάτων. Για να διαγραφεί ή να επιστραφεί ποσό, πρέπει προηγουμένως η πράξη με την οποία καταλογίστηκε να ακυρωθεί ή να τροποποιηθεί από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών ή από το αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο.
Πώς κλείνουν οι εκκρεμείς έλεγχοι
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, όταν ο φορολογούμενος έχει ήδη λάβει σημείωμα διαπιστώσεων και προσωρινό προσδιορισμό φόρου, η ελεγκτική υπηρεσία συντάσσει υπηρεσιακό σημείωμα περάτωσης και το εντάσσει στον φάκελο της υπόθεσης. Αν έχουν ήδη εκδοθεί οριστικές καταλογιστικές πράξεις και εκκρεμεί η κοινοποίησή τους, αυτές παραμένουν στον φάκελο με επισήμανση ότι η παραγραφή εμποδίζει την κοινοποίησή τους. Και στις δύο περιπτώσεις, ο αρμόδιος προϊστάμενος ενημερώνει τον φορολογούμενο με ηλεκτρονικό μήνυμα για την ολοκλήρωση του ελέγχου και τις συνέπειες της παραγραφής.
Η ίδια αντιμετώπιση ισχύει για διαφορές φορολογητέας ύλης που διαπιστώθηκαν στον έλεγχο, όταν ο φορολογούμενος είχε υποβάλει εκπρόθεσμη δήλωση μετά την έκδοση της εντολής ελέγχου. Ακόμη και αν τα ευρήματα δείχνουν μεγαλύτερη φορολογητέα ύλη από εκείνη που δηλώθηκε, οι διαφορές αυτές δεν οδηγούν σε έκδοση ή κοινοποίηση νέας πράξης με βάση τη συγκεκριμένη μεταβατική διάταξη. Η πενταετία επεκτείνεται στα 10 χρόνια, μόνο εάν μετά την πενταετία βρεθούν "συμπληρωματικά στοιχεία", τα οποία δεν ήταν δυνατόν να ήταν σε γνώση της φορολογικής Αρχής εντός της πενταετίας.
Τι ισχύει για τις μηνυτήριες αναφορές και τις οφειλές
Η παραγραφή του φορολογικού καταλογισμού αφήνει ανοιχτό το ποινικό σκέλος. Όπου συντρέχουν οι προϋποθέσεις για μηνυτήρια αναφορά για έγκλημα φοροδιαφυγής και έχουν ήδη εκδοθεί σχετικές πράξεις φόρου ή προστίμου, η αναφορά διαβιβάζεται αμελλητί στον αρμόδιο εισαγγελέα. Η διαβίβαση γίνεται και όταν η πράξη έχει εκδοθεί αλλά η παραγραφή εμποδίζει την κοινοποίησή της. Στην περίπτωση αυτή, η αδυναμία κοινοποίησης αναγράφεται ρητά στην αναφορά.
Ξεχωριστές οδηγίες ισχύουν για υποθέσεις της περιόδου 2015–2017 που συνδέονται με νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και για τις οποίες οι οριστικές πράξεις είχαν εκδοθεί και κοινοποιηθεί έως τις 8 Νοεμβρίου 2026. Σε αυτές μπορεί να περιλαμβάνονται εικονικά φορολογικά στοιχεία για ολικά ή μερικά ανύπαρκτες συναλλαγές, εφόσον η συνολική αξία τους υπερβαίνει τις 75.000 ευρώ. Η αναφορά αποστέλλεται στην αρμόδια Αρχή εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις της εγκυκλίου ως προς την καταβολή των ποσών και την πορεία της προσφυγής.
Πηγή: Capital.gr