Ο φάκελος "ακίνητα" και η στεγαστική κρίση βρίσκονται στην κορυφή της κυβερνητικής ατζέντας, με το οικονομικό επιτελείο να επεξεργάζεται ένα ολοκληρωμένο πακέτο παρεμβάσεων ενόψει της ομιλίας του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Καθώς οι τιμές πώλησης και τα ενοίκια συνεχίζουν να καλπάζουν ταχύτερα από τα εισοδήματα, οι ιδιοκτήτες ακινήτων αναμένουν κρίσιμες αποφάσεις για παρατάσεις υφιστάμενων μέτρων, φορολογικές ελαφρύνσεις και νέα χρηματοδοτικά εργαλεία.
Παράταση για τέσσερα μέτρα
Στο τραπέζι βρίσκονται τέσσερις βασικές παρεμβάσεις των οποίων η ισχύς εκπνέει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και θεωρείται κάτι παραπάνω από αναγκαίο να ανανεωθούν:
- Αναστολή ΦΠΑ στην ανέγερση νέων οικοδομών: Ένα μέτρο-ανάσα για την αγορά, η παράταση του οποίου θεωρείται δεδομένη ώστε να μη πληγεί περαιτέρω η προσφορά νέων κατοικιών.
- Παράταση "παγώματος" του φόρου υπεραξίας: Η επιβάρυνση κατά την αγοραπωλησία ακινήτων παραμένει ανενεργή και αναμένεται να διατηρηθεί σε αυτό το καθεστώς.
- Έκπτωση φόρου για αναβάθμιση κτιρίων: Το καθεστώς έκπτωσης έως 100% για επιλέξιμες δαπάνες έως 16.000 ευρώ (με όφελος έως 3.200 ευρώ ετησίως σε βάθος πενταετίας) εξετάζεται να παραταθεί, συνοδευόμενο πιθανότατα από βελτιωμένους όρους, δεδομένου ότι μέχρι σήμερα η απόδοσή του κρίνεται μέτρια.
- Τριετής απαλλαγή φόρου εισοδήματος για ενοίκια: Αφορά κλειστά ακίνητα ή ακίνητα βραχυχρόνιας μίσθωσης που επιστρέφουν στη μακροχρόνια. Η ΠΟΜΙΔΑ πιέζει ήδη για διεύρυνση του μέτρου, ώστε να μην περιορίζεται αυστηρά μόνο σε ακίνητα που ήταν κλειστά επί τριετία.
Τα ψηφισμένα μέτρα
Το επόμενο έτος φέρνει σημαντικές αλλαγές στη φορολογική αρχιτεκτονική του real estate:
- Νέα κλίμακα φορολόγησης ενοικίων: Ενεργοποιείται στην πράξη, προσφέροντας ελάφρυνση στους φορολογούμενους που δηλώνουν εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ αποκλειστικά από ενοίκια. Το όφελος αφορά περιορισμένο αριθμό ιδιοκτητών οι οποίοι δηλώνουν ότι εισπράττουν πάνω από 1000 ευρώ τον μήνα
- Μηδενικός ΕΝΦΙΑ: Ολοκληρώνεται η μετάβαση για τις περιοχές με πληθυσμό κάτω των 1.200 κατοίκων, όπου μετά τη μείωση κατά 50% το 2026, επέρχεται πλήρης κατάργηση του φόρου κατοχής.
- Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων: Δρομολογείται η ενεργοποίησή του για τη θεραπεία του χρόνιου κατακερματισμού και της ελλιπούς καταγραφής της ακίνητης περιουσίας. Κανονικά η διαδικασία έπρεπε να έχει ήδη ξεκινήσει αλλά γίνονται συνεχείς μεταθέσεις καθώς εμπλέκονται οι πάντες: αγρότες, ιδιοκτήτες κατοικιών και επαγγελματικών χώρων.
Τα νέα μέτρα
Το οικονομικό επιτελείο αναζητά επιπλέον αναπτυξιακά κονδύλια –χωρίς να περιοριστεί ο δημοσιονομικός χώρος που προορίζεται για γενικότερες φορολογικές ελαφρύνσεις– προκειμένου να στηριχθούν νέες δράσεις στεγαστικής πολιτικής.
Η εμπειρία από τα προηγούμενα προγράμματα λειτουργεί ως πυξίδα:
- Το "Σπίτι μου 2" χορήγησε πάνω από 20.000 χαμηλότοκα δάνεια, ωστόσο δέχεται κριτική ότι λειτούργησε ως επιταχυντής ανόδου των τιμών στα παλαιά ακίνητα.
- Το πρόγραμμα "Ανακαινίζω" προσελκύει κυρίως ιδιοκτήτες για την κύρια κατοικία τους, χωρίς ωστόσο να κινητοποιεί επαρκώς το ενδιαφέρον για την επισκευή και διάθεση κλειστών ακινήτων στην αγορά.
Έτσι, αναζητείται η χρυσή τομή. Δηλαδή, κονδύλια για προγράμματα αναβάθμισης του στεγαστικού αποθέματος -προς αυτή την κατεύθυνση είναι πολύ πιθανό να αξιοποιηθούν και πόροι από την επέκταση της ρήτρας διαφυγής για το ενεργειακό- τα οποία όμως θα αφήσουν το καλύτερο δυνατό αποτύπωμα στην αγορά.