Το επαχθές χρέος, ο Γιώργος Σταθάκης και η βιβλιογραφία

Δύο οικονομολόγοι εκφράζουν διαμετρικά αντίθετες απόψεις για το αν η Ελλάδα βαρύνεται με επαχθές χρέος ή όχι – Ο ορισμός, οι ενστάσεις, τα νούμερα

Θάνος Τσίρος
ΓΡΑΦΕΙ: ΘΑΝΟς ΤΣΙΡΟς
Το επαχθές χρέος, ο Γιώργος Σταθάκης και η βιβλιογραφία

Κοινά αποδεκτός όρος για το τι είναι επαχθές χρέος δεν υπάρχει. Καθείς το ορίζει ανάλογα με τη βιβλιογραφία που έχει μελετήσει, τα πολιτικά του πιστεύω και τις οικονομικές του επιρροές. Το γεγονός είναι ένα: οι δηλώσεις του Γιώργου Σταθάκη, υπεύθυνου του τομέα Ανάπτυξης του ΣΥΡΙΖΑ, άναψε φωτιές. Ο βουλευτής έκανε ένα βήμα παραπάνω καθώς όχι μόνο όρισε το απεχθές χρέος (είναι αυτό που προέρχεται από τα εξοπλιστικά προγράμματα και το εξηλεκτρισμό του ΟΣΕ που δεν έγινε ποτέ) αλλά το ποσοτικοποίησε κιόλας: δεν ξεπερνά το 5% του ΑΕΠ, δηλαδή κυμαίνεται περίπου στα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ο οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης, δηλώνει στο TheTOC.gr την πλήρη διαφωνία του με την τοποθέτηση του Γιώργου Σταθάκη

Ο ορισμός του Σακ για το επαχθές χρέος περιλαμβάνει 3 προϋποθέσεις: Να μην εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του λαού, να μην υπήρχε σχετική νομιμοποίηση της κυβέρνησης από το λαό και να ήταν ενήμεροι οι δανειστές

Ο οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης, δηλώνει στο TheTOC.gr την πλήρη διαφωνία του με την τοποθέτηση του Γιώργου Σταθάκη. Εχοντας ασχοληθεί επί σειρά ετών με τα θέματα του δημοσίου χρέους, δηλώνει υποστηρικτής του ορισμού που έδωσε ο νομικός Αλεξάντερ Σακ το 1927 για το επαχθές χρέος και υποστηρίζει ότι βάσει αυτού του ορισμού, η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει να υπάρξει ο σχετικός χαρακτηρισμός για τα δάνεια που προήλθαν τόσο από το Μνημόνιο 1, όσο και από το Μνημόνιο 2 (σ.σ συνολικά τα δάνεια θα φτάσουν περίπου στα 250 δισεκατομμύρια ευρώ). Ποιος είναι ο ορισμός Σακ; «Ένα δημόσιο χρέος χαρακτηρίζεται ως απεχθές και δεν πληρώνεται στην περίπτωση που ένα δεσποτικό καθεστώς αναλαμβάνει ένα χρέος όχι για τις ανάγκες ή προς το συμφέρον του κράτους, αλλά για να ισχυροποιήσει το δεσποτικό καθεστώς, να καταπιέσει τον λαό που μάχεται εναντίον του, κ.α.». Ο ορισμός του Σακ περιλαμβάνει 3 όρους για να χαρακτηριστεί ένα χρέος ως απεχθές: Να μην εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του λαού, να μην υπήρχε η σχετική νομιμοποίηση από τον λαό απέναντι στην κυβέρνηση για να προχωρήσει στη σύναψη του δανείου κι ο τρίτος όρος να ήταν ενήμεροι οι δανειστές. Πρόκειται για προϋποθέσεις που ισχύουν στην περίπτωση της Ελλάδας» σημειώνει ο κ. Βατικιώτης.

Ο καθηγητής Χαράλαμπος Γκότσης αν και υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός του χρέους ως επαχθούς, εμπίπτει περισσότερο στις αρμοδιότητες των νομικών παρά των οικονομολόγων, εμφανίζεται, μιλώντας στο The TOC, να συμφωνεί με τον Γιώργο Σταθάκη. «Δανειακές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από νόμιμα εκλεγμένες κυβερνήσεις στο πλαίσιο λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθούν» υποστηρίζει.

καθηγητής Χαράλαμπος Γκότσης: «Δανειακές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από νόμιμα εκλεγμένες κυβερνήσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθούν»

Σε ένα σημείο, οι κύριοι Γκότσης, Βατικιώτης και Σταθάκης εμφανίζονται να συμφωνούν. Χαρακτηρίζουν το ελληνικό χρέος μη βιώσιμο. «Απαιτούνται 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την ετήσια καταβολή των τόκων ενώ αν προστεθούν και τα χρεολύσια, το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους στα επίπεδα που έχει φτάσει σήμερα ανέρχεται κοντά στα 8,5-9 δισεκατομμύρια ευρώ. Για να μπορέσει η όποια κυβέρνηση να εξασφαλίσει αυτό το ποσό χωρίς να θιγούν βασικές λειτουργίες του κράτους (παιδεία, υγεία, ασφάλεια) θα πρέπει το ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια να αυξάνεται με μέσο ρυθμό της τάξεως του 3,5%» συμπληρώνει ο κ. Γκότσης.

Τι χρειάζεται για να γίνει το χρέος βιώσιμο; Ο κ. Βατικιώτης επιμένει: αμφισβήτηση των δανείων του μνημονίου. Ο κ. Γκότσης από την πλευρά του υποστηρίζει ότι το επιθυμητό αποτέλεσμα που είναι η ελάφρυνση του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού, μπορεί να επέλθει με περαιτέρω μείωση του κόστους δανεισμού (ώστε να μειωθούν οι τόκοι με τους οποίους βαρύνεται ο κρατικός κορβανάς) και επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής ώστε να συμπιεστούν και τα χρεολύσια.

Πόσα χρωστάμε

Το δημόσιο χρέος της χώρας στο τέλος Σεπτεμβρίου με βάση το σχετικό δελτίο του υπουργείου Οικονομικών, ανερχόταν στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2013 στα 321,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Το μέσο σταθμικό κόστος διαμορφώθηκε στο 2,3% από 3,9% το 2011 και 4,3% το 2010 ενώ η μέση σταθμική διάρκεια του χρέους αυξήθηκε το 2013 στα 16,1 χρόνια από 15 χρόνια το 2012 και μόλις 6,3 χρόνια το 2011. Η αύξηση της μέσης διάρκειας και η μείωση του μέσου επιτοκίου, ήταν αποτέλεσμα των δανειακών συμβάσεων με την τρόικα.

Που χρωστάμε

1. Ο μεγαλύτερος δανειστής της χώρας αυτή τη στιγμή είναι οι χώρες της ΕΕ και το ΔΝΤ καθώς από εκεί προέρχονται τα 213,8 δις. ευρώ εκ των 322 δις. ευρώ που είναι ο συνολικός δανεισμός. Μάλιστα, όσο θα περνάει ο καιρός, τόσο θα αυξάνεται η αναλογία καθώς η Ελλάδα έχει πάψει να δανείζεται απευθείας από τις αγορές και χρηματοδοτείται μόνο μέσω του μηχανισμού.

2. Τα ομόλογα ανέρχονται στα 91 δισεκατομμύρια ευρώ. Στην πλειονότητά τους, αφορούν σε ελληνικές εκδόσεις ενώ τα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου –εργαλείο δανεισμού που χρησιμοποιούμε το τελευταίο διάστημα προκειμένου να καλυφθούν τα χρηματοοικονομικά κενά που δημιουργούνται ανάμεσα στις καταβολές των δόσεων από τον Μηχανισμό- ανέρχονται περίπου στα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΠΟΣΟ ΥΨΟΥΣ 2.127.366 ΕΥΡΩ 19 Απρ 2021 | 13:43

Αποζημίωση ειδικού σκοπού: Καταβάλλεται την Τρίτη σε 4.226 δικαιούχους - Ποιους αφορά

Με απόφαση του υπουργού Εργασίας καταβάλλεται αύριο, 20 Απριλίου, η αποζημίωση ειδικού σκοπού - Δείτε αναλυτικά ποιοι είναι οι δικαιούχοι.

ΕΙΧΕ ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙ ΤΗ ΔΙΩΡΥΓΑ ΤΗΣ ΚΟΡΙΝΘΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ 19 Απρ 2021 | 13:42

Δημητριάδης: Το Υπερταμείο είναι σταθερά προσανατολισμένο στην αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας

Όπως ανακοινώθηκε από το Υπερταμείο, ο κ. Δημητριάδης είπε πως ο πρωθυπουργός ενδιαφέρεται για την ταχύτερη αποκατάσταση της Διώρυγας της Κορίνθου.

ΤΟ "ΝΕΟ ΧΡΗΜΑ" ΘΑ ΚΑΤΕΧΕΙ ΤΟ 96% ΤΩΝ ΣΥΝΟΛΙΚΩΝ ΜΕΤΟΧΩΝ 19 Απρ 2021 | 13:41

Axia: Πώς διαμορφώνεται η αποτίμηση της Πειραιώς μετά την ΑΜΚ

H Axia Research εξετάζει σε έκθεσή της τη νέα αποτίμηση της Τράπεζας Πειραιώς.

ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΚΩΣΤΑ ΣΚΡΕΚΑ 19 Απρ 2021 | 13:35

Mytilineos: Παρελήφθη ο πιο σύγχρονος αεριοστρόβιλος στην Ευρώπη

Το Σάββατο πραγματοποιήθηκε η τελετή παραλαβής του αεριοστροβίλου, του πιο σύγχρονου στην Ευρώπη.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ 19 Απρ 2021 | 11:19

Τα "Αστέρια Γλυφάδας" μετατρέπονται σε πολυτελές θέρετρο: Τον Μάιο ξεκινά η λειτουργία [εικόνες]

Προχωράει η επένδυση στα Αστέρια Γλυφάδας, και θα ξεκινήσει η λειτουργία τον Μάιο σύμφωνα με το υπουργείο Ανάπτυξης - Πώς διαμορφώνεται το θέρετρο.

ΜΠΑΡΑΖ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΩΝ ΕΛΕΓΧΩΝ 19 Απρ 2021 | 09:07

Σαφάρι της ΑΑΔΕ για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου AirBnb: Τσουχτερά πρόστιμα έως 20.000 ευρώ

Εκτεταμένες διασταυρώσεις σε φορολογουμένους που αποκτούν εισοδήματα από ακίνητα τύπου Airbnb ξεκινά η ΑΑΔΕ, και μάλιστα για την τελευταία τριετία.

ΟΛΕΣ ΟΙ ΑΛΛΑΓΕΣ 19 Απρ 2021 | 08:50

Έρχονται τα τέλη κυκλοφορίας με το μήνα - Ποιοι γλιτώνουν τα τεκμήρια διαβίωσης - Πότε ξεκινούν οι φορολογικές δηλώσεις

Τροπολογία του υπουργείου Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή, φέρνει αλλαγές στα τέλη κυκλοφορίας. Πότε ξεκινούν οι φορολογικές δηλώσεις - Ποιοι γλιτώνουν τα τεκμήρια διαβίωσης .

ΟΛΟ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΤΟΥ ΥΠΟΙΚ 19 Απρ 2021 | 07:41

Χωρίς υποχρεωτικές αποδείξεις ηλεκτρονικών πληρωμών λόγω πανδημίας: Ποιοι θα εξαιρεθούν φέτος από το μέτρο

Όλο το σχέδιο του υπουργείου Οικονομικών για την απαλλαγή από τις ηλεκτρονικές αποδείξεις για φέτος. Πώς έφτασαν οι ηλεκτρονικές πληρωμές στα 45 δισ. ευρώ.

ΤΗΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 18 Απρ 2021 | 15:07

Ελλάδα και Ισραήλ υπέγραψαν την μεγαλύτερη ως σήμερα αμυντική συμφωνία - Τι προβλέπει

Η αμυντική συμφωνία Ελλάδας - Ισραήλ είναι η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα σύμφωνα με το ισραηλινό υπουργείο Άμυνας

ΜΕ ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΙΚΟΥ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ, ΒΑΣΙΛΗ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. 18 Απρ 2021 | 14:35

Έκπτωτη κηρύχθηκε η Swiss Med: Η εταιρεία που είχε αναλάβει την παράδοση 3 εκατ. self tests

Η εταιρεία Swiss Med που θα προμήθευε το Ελληνικό Δημόσιο με 3 εκατ. self tests κυρήχθηκε έκπτωτη

ΕΡΧΕΤΑΙ Η ΨΗΦΙΑΚΗ ΚΑΡΤΑ 18 Απρ 2021 | 13:14

Χατζηδάκης: Δεν καταργείται το 8ωρο και η πενθήμερη εργασία - Τι αλλάζει σε υπερωρίες και απολύσεις

Τι είπε ο Κωστής Χατζηδάκης για τη διευθέτηση του χρόνου εργασίας, τα τρία ρεπό την εβδομάδα, τις υπερωρίες και την ψηφιακή κάρτα απασχόλησης

ΣΕ 1.183.549 ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΥΣ 18 Απρ 2021 | 12:57

Εβδομάδα πληρωμών: Ξεκινά η καταβολή των επιδομάτων αναστολών και των συντάξων Μαΐου

Την Παρασκευή 23 Απριλίου θα ξεκινήσει η διαδικασία καταβολής των συντάξεων Μάϊου από τον e-ΕΦΚΑ.

ΤΙ ΓΙΝΟΤΑΝ ΜΕΧΡΙ ΤΩΡΑ 18 Απρ 2021 | 10:31