Το επαχθές χρέος, ο Γιώργος Σταθάκης και η βιβλιογραφία

Δύο οικονομολόγοι εκφράζουν διαμετρικά αντίθετες απόψεις για το αν η Ελλάδα βαρύνεται με επαχθές χρέος ή όχι – Ο ορισμός, οι ενστάσεις, τα νούμερα

Θάνος Τσίρος
ΓΡΑΦΕΙ: ΘΑΝΟς ΤΣΙΡΟς
Το επαχθές χρέος, ο Γιώργος Σταθάκης και η βιβλιογραφία

Κοινά αποδεκτός όρος για το τι είναι επαχθές χρέος δεν υπάρχει. Καθείς το ορίζει ανάλογα με τη βιβλιογραφία που έχει μελετήσει, τα πολιτικά του πιστεύω και τις οικονομικές του επιρροές. Το γεγονός είναι ένα: οι δηλώσεις του Γιώργου Σταθάκη, υπεύθυνου του τομέα Ανάπτυξης του ΣΥΡΙΖΑ, άναψε φωτιές. Ο βουλευτής έκανε ένα βήμα παραπάνω καθώς όχι μόνο όρισε το απεχθές χρέος (είναι αυτό που προέρχεται από τα εξοπλιστικά προγράμματα και το εξηλεκτρισμό του ΟΣΕ που δεν έγινε ποτέ) αλλά το ποσοτικοποίησε κιόλας: δεν ξεπερνά το 5% του ΑΕΠ, δηλαδή κυμαίνεται περίπου στα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ο οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης, δηλώνει στο TheTOC.gr την πλήρη διαφωνία του με την τοποθέτηση του Γιώργου Σταθάκη

Ο ορισμός του Σακ για το επαχθές χρέος περιλαμβάνει 3 προϋποθέσεις: Να μην εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του λαού, να μην υπήρχε σχετική νομιμοποίηση της κυβέρνησης από το λαό και να ήταν ενήμεροι οι δανειστές

Ο οικονομολόγος Λεωνίδας Βατικιώτης, δηλώνει στο TheTOC.gr την πλήρη διαφωνία του με την τοποθέτηση του Γιώργου Σταθάκη. Εχοντας ασχοληθεί επί σειρά ετών με τα θέματα του δημοσίου χρέους, δηλώνει υποστηρικτής του ορισμού που έδωσε ο νομικός Αλεξάντερ Σακ το 1927 για το επαχθές χρέος και υποστηρίζει ότι βάσει αυτού του ορισμού, η Ελλάδα μπορεί να διεκδικήσει να υπάρξει ο σχετικός χαρακτηρισμός για τα δάνεια που προήλθαν τόσο από το Μνημόνιο 1, όσο και από το Μνημόνιο 2 (σ.σ συνολικά τα δάνεια θα φτάσουν περίπου στα 250 δισεκατομμύρια ευρώ). Ποιος είναι ο ορισμός Σακ; «Ένα δημόσιο χρέος χαρακτηρίζεται ως απεχθές και δεν πληρώνεται στην περίπτωση που ένα δεσποτικό καθεστώς αναλαμβάνει ένα χρέος όχι για τις ανάγκες ή προς το συμφέρον του κράτους, αλλά για να ισχυροποιήσει το δεσποτικό καθεστώς, να καταπιέσει τον λαό που μάχεται εναντίον του, κ.α.». Ο ορισμός του Σακ περιλαμβάνει 3 όρους για να χαρακτηριστεί ένα χρέος ως απεχθές: Να μην εξυπηρέτησε τα συμφέροντα του λαού, να μην υπήρχε η σχετική νομιμοποίηση από τον λαό απέναντι στην κυβέρνηση για να προχωρήσει στη σύναψη του δανείου κι ο τρίτος όρος να ήταν ενήμεροι οι δανειστές. Πρόκειται για προϋποθέσεις που ισχύουν στην περίπτωση της Ελλάδας» σημειώνει ο κ. Βατικιώτης.

Ο καθηγητής Χαράλαμπος Γκότσης αν και υποστηρίζει ότι ο χαρακτηρισμός του χρέους ως επαχθούς, εμπίπτει περισσότερο στις αρμοδιότητες των νομικών παρά των οικονομολόγων, εμφανίζεται, μιλώντας στο The TOC, να συμφωνεί με τον Γιώργο Σταθάκη. «Δανειακές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από νόμιμα εκλεγμένες κυβερνήσεις στο πλαίσιο λειτουργίας του δημοκρατικού πολιτεύματος, είναι εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθούν» υποστηρίζει.

καθηγητής Χαράλαμπος Γκότσης: «Δανειακές συμβάσεις που έχουν υπογραφεί από νόμιμα εκλεγμένες κυβερνήσεις είναι εξαιρετικά δύσκολο να αμφισβητηθούν»

Σε ένα σημείο, οι κύριοι Γκότσης, Βατικιώτης και Σταθάκης εμφανίζονται να συμφωνούν. Χαρακτηρίζουν το ελληνικό χρέος μη βιώσιμο. «Απαιτούνται 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ μόνο για την ετήσια καταβολή των τόκων ενώ αν προστεθούν και τα χρεολύσια, το ετήσιο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους στα επίπεδα που έχει φτάσει σήμερα ανέρχεται κοντά στα 8,5-9 δισεκατομμύρια ευρώ. Για να μπορέσει η όποια κυβέρνηση να εξασφαλίσει αυτό το ποσό χωρίς να θιγούν βασικές λειτουργίες του κράτους (παιδεία, υγεία, ασφάλεια) θα πρέπει το ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια να αυξάνεται με μέσο ρυθμό της τάξεως του 3,5%» συμπληρώνει ο κ. Γκότσης.

Τι χρειάζεται για να γίνει το χρέος βιώσιμο; Ο κ. Βατικιώτης επιμένει: αμφισβήτηση των δανείων του μνημονίου. Ο κ. Γκότσης από την πλευρά του υποστηρίζει ότι το επιθυμητό αποτέλεσμα που είναι η ελάφρυνση του ετήσιου κρατικού προϋπολογισμού, μπορεί να επέλθει με περαιτέρω μείωση του κόστους δανεισμού (ώστε να μειωθούν οι τόκοι με τους οποίους βαρύνεται ο κρατικός κορβανάς) και επιμήκυνση της διάρκειας αποπληρωμής ώστε να συμπιεστούν και τα χρεολύσια.

Πόσα χρωστάμε

Το δημόσιο χρέος της χώρας στο τέλος Σεπτεμβρίου με βάση το σχετικό δελτίο του υπουργείου Οικονομικών, ανερχόταν στο τέλος Σεπτεμβρίου του 2013 στα 321,9 δισεκατομμύρια ευρώ. Το μέσο σταθμικό κόστος διαμορφώθηκε στο 2,3% από 3,9% το 2011 και 4,3% το 2010 ενώ η μέση σταθμική διάρκεια του χρέους αυξήθηκε το 2013 στα 16,1 χρόνια από 15 χρόνια το 2012 και μόλις 6,3 χρόνια το 2011. Η αύξηση της μέσης διάρκειας και η μείωση του μέσου επιτοκίου, ήταν αποτέλεσμα των δανειακών συμβάσεων με την τρόικα.

Που χρωστάμε

1. Ο μεγαλύτερος δανειστής της χώρας αυτή τη στιγμή είναι οι χώρες της ΕΕ και το ΔΝΤ καθώς από εκεί προέρχονται τα 213,8 δις. ευρώ εκ των 322 δις. ευρώ που είναι ο συνολικός δανεισμός. Μάλιστα, όσο θα περνάει ο καιρός, τόσο θα αυξάνεται η αναλογία καθώς η Ελλάδα έχει πάψει να δανείζεται απευθείας από τις αγορές και χρηματοδοτείται μόνο μέσω του μηχανισμού.

2. Τα ομόλογα ανέρχονται στα 91 δισεκατομμύρια ευρώ. Στην πλειονότητά τους, αφορούν σε ελληνικές εκδόσεις ενώ τα έντοκα γραμμάτια του ελληνικού δημοσίου –εργαλείο δανεισμού που χρησιμοποιούμε το τελευταίο διάστημα προκειμένου να καλυφθούν τα χρηματοοικονομικά κενά που δημιουργούνται ανάμεσα στις καταβολές των δόσεων από τον Μηχανισμό- ανέρχονται περίπου στα 15 δισεκατομμύρια ευρώ.

31 Μαϊ 2020 | 08:58

Έρευνα - σοκ: Περισσότεροι από 8.500 θάνατοι κάθε χρόνο από την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα

Η έκδοση στηρίχθηκε στις έρευνες "Επιδράσεις στην υγεία από την ατμοσφαιρική ρύπανση στην Ελλάδα" της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ

ΕΠΙΜΕΝΕΙ Η ΑΓΚΥΡΑ 30 Μαϊ 2020 | 13:17

Απίστευτη πρόκληση από την Τουρκία: Καλούμε την Ελλάδα να ξεπεράσει τα ιστορικά της κόμπλεξ για την Αγιά Σοφιά

Το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρει ότι η Αγία Σοφία θα παραμείνει και θα προστατευτεί ως μια σημαντική αξία για την Τουρκία και για την ανθρωπότητα.

Η «ΛΕΥΚΗ» ΛΙΣΤΑ 30 Μαϊ 2020 | 09:26

Το μεγάλο "στοίχημα" με τον τουρισμό: Επί ποδός για το "άνοιγμα" της χώρας στους πρώτους τουρίστες

Η 15η Ιουνίου είναι το ορόσημο για τον τουρισμό, καθώς από τότε θα ανοίξουν τα από αέρος σύνορα και θ’ αρχίσουν να καταφτάνουν τουρίστες στην Ελλάδα

ΤΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ 29 Μαϊ 2020 | 19:57

Daily Mail: Η Ελλάδα απαγορεύει στους Βρετανούς να πάνε διακοπές τον Ιούνιο

Αναφορά στην απουσία της Βρετανίας από τη λίστα των 29 χωρών που ανακοίνωσε το Υπουργείο Τουρισμού

ΜΠΑΡΑΖ ΔΗΛΩΣΕΩΝ 29 Μαϊ 2020 | 14:11

Ομαδικά πυρά από κυβέρνηση και αντιπολίτευση σε Ερντογάν για την προσευχή στην Αγ. Σοφιά: "Αναίτια πρόκληση"

Απέναντι στην προκλητικότητα της Άγκυρας, ο κ. Βαρβιτσιώτης, διαμήνυσε ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιτάσσει το διεθνές δίκαιο και τον σεβασμό του κράτους δικαίου.

ΕΠΙΣΗΜΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 29 Μαϊ 2020 | 13:18

Ανοίγουν τα σύνορα: Από αυτές τις 29 χώρες θα έρθει το πρώτο κύμα τουριστών στην Ελλάδα από 15 Ιουνίου

Εκτός λίστας Βρετανία, ΗΠΑ, Ιταλία, Ισπανία. Στους επισκέπτες θα πραγματοποιείται δειγματοληπτικός έλεγχος για τυχόν κρούσματα κορονοϊού.

ΕΝΤΟΝΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ 28 Μαϊ 2020 | 21:26

Εξοργισμένη η ρωσική πρεσβεία στην Αθήνα με Πάιατ: Ανοησίες οι δηλώσεις του για τα ελληνοτουρκικά

Η ρωσική πρεσβεία χαρακτήρισε ανοησίες αποστροφή του αμερικανού διπλωμάτη σχετικά με το ποιος ωφελείται από την ελληνο-τουρκική διένεξη.

102 ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΕΧΟΥΝ ΕΞΕΛΘΕΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΘ. 28 Μαϊ 2020 | 18:27

Κορονοϊός: Δύο ακόμη θάνατοι και μόλις 3 νέα κρούσματα, στους 175 οι νεκροί

Ο συνολικός αριθμός των κρουσμάτων είναι 2906, εκ των οποίων το 55.2% αφορά άνδρες.

ΤΟ ΑΠΕΡΑΝΤΟ ΓΑΛΑΖΙΟ» 28 Μαϊ 2020 | 17:42

Focus: Αυτά είναι τα πέντε νησιά που προτείνει στους Γερμανούς για διακοπές στην Ελλάδα

Το δημοσίευμα αναφέρεται στις προδιαγραφές που ισχύουν μετά τη χαλάρωση των μέτρων και προτείνει νησιά.

ΔΥΟ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΑΤΤΙΚΟΝ 28 Μαϊ 2020 | 14:53
ΥΠΟΥΡΓΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ 28 Μαϊ 2020 | 12:03

Κύπρος: Εγκρίθηκε η συμφωνία με Ελλάδα και Ισραήλ για τον αγωγό EastMed

Η συμφωνία υπεγράφη στις 2 Ιανουαρίου στην Αθήνα, μεταξύ της Ελλάδας, της Κύπρου και του Ισραήλ.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΚΕΤΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΕ 28 Μαϊ 2020 | 11:24

Γεωργιάδης: Η εστίαση δεν πάει καλά αυτές τις ημέρες - Δεν μπορούμε να ρυθμίσουμε και τον καιρό

"Τα λεφτά θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τον μετασχηματισμό της χώρας", τόνισε.

ΝΟΣΗΛΕΥΟΤΑΝ ΔΙΑΣΩΛΗΝΩΜΕΝΟΣ 28 Μαϊ 2020 | 10:56