Μπορεί η παρουσίαση του νομοσχεδίου που περιέχει τη ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές στην εφορία και σε ασφαλιστικά ταμεία να καθυστερεί όμως το χρονοδιάγραμμα δεν αλλάζει.
Το υπουργείο Οικονομικών θέλει από το καλοκαίρι οι πολίτες να μπορούν να ξεκαθαρίσουν χρέη και οφειλές ώστε είτε να μπορούν να βγάλουν τη σύνταξή τους, είτε να αποδεσμεύσουν τραπεζικούς λογαριασμούς.
Στην πραγματικότητα, θα προκύψει ένα μεγάλο δίλημμα: 72 δόσεις ή εξωδικαστικός ο οποίος θα έχει πλέον μεγαλύτερο περίμετρο καθώς θα καλύπτει και όσους έχουν χρέη άνω των 5000 ευρώ; Υπάρχει φυσικά και η τρίτη επιλογή του να μην κάνει κανείς τίποτα.
Ωστόσο, είναι δεδομένο ότι θα ασκηθούν πιέσεις στους οφειλέτες να εκμεταλλευτούν το "παράθυρο" για ρύθμιση που ανοίγει καθώς σε διαφορετική περίπτωση θα αντιμετωπίζουν τις συνέπειες των αναγκαστικών μέτρων.
Η διαχείριση του ιδιωτικού χρέους αποτελεί κομβικό σημείο για την επιστροφή των πολιτών στην οικονομική κανονικότητα. Για να ληφθεί η σωστή απόφαση, είναι απαραίτητο να ζυγιστούν με ακρίβεια τα θετικά στοιχεία και οι παγίδες της κάθε επιλογής.
Α) Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών
Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός αποτελεί μια ολιστική πλατφόρμα που στοχεύει σε μια συνολική και βιώσιμη λύση, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο της οικονομικής κατάστασης του οφειλέτη.
Πλεονεκτήματα:
-Μεγαλύτερος αριθμός δόσεων: Προσφέρει έως και 240 δόσεις, γεγονός που σημαίνει σημαντικά μικρότερη μηνιαία επιβάρυνση για τον προϋπολογισμό του οφειλέτη.
-Πιθανό "κούρεμα” χρέους: Ανάλογα με το ύψος της περιουσίας και των εισοδημάτων, ο αλγόριθμος μπορεί να κουρέψει προσαυξήσεις, τόκους, αλλά ακόμα και μέρος της βασικής οφειλής.
-Συνολική ρύθμιση: Περιλαμβάνει όλες τις οφειλές μαζί (Δημόσιο, τράπεζες, servicers), αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα στην ολότητά του.
-Προσαρμογή στη δυνατότητα πληρωμής: Η λύση βασίζεται στα πραγματικά εισοδήματα και την περιουσία του αιτούντος, καθώς ο αλγόριθμος προσαρμόζει τις δόσεις (έως 240) στα μέτρα του.
-Μείωση ορίου υπαγόμενων οφειλών: Πλέον δίνεται η δυνατότητα υπαγωγής για οφειλές από 5.000 ευρώ (αντί για 10.000 ευρώ που ίσχυε παλαιότερα), διευρύνοντας σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων.
-Χαμηλό επιτόκιο: Προσφέρει σταθερό επιτόκιο 3%, το οποίο είναι εξαιρετικά προνομιακό σε σχέση με άλλες ρυθμίσεις.
"Ψιλά γράμματα" και Μειονεκτήματα:
-Αβεβαιότητα μέχρι το τέλος: Η λύση προκύπτει αποκλειστικά από τον αλγόριθμο, επομένως ο ακριβής αριθμός των δόσεων γνωστοποιείται μόνο όταν η πρόταση εξαχθεί και εμφανιστεί στην οθόνη. Παρόλα αυτά, επειδή η λειτουργία του περιγράφεται σε υπουργικές αποφάσεις, μπορεί να γίνει μια εκ των προτέρων εκτίμηση.
-Χρονοβόρα διαδικασία: Απαιτείται χρόνος για τη συγκέντρωση των στοιχείων και τη δημιουργία της αίτησης, η οποία στη συνέχεια αξιολογείται από το δημόσιο εντός 2 μηνών.
-Υποχρεωτική ένταξη όλων των χρεών: Η συνολική ρύθμιση μπορεί να γίνει μειονέκτημα εάν ο αιτών έχει ήδη ρυθμίσει διμερώς ορισμένες οφειλές του προς τράπεζες και επιθυμεί να τις διατηρήσει ως έχουν. Στον εξωδικαστικό μπαίνουν αναγκαστικά όλες οι οφειλές και μόνο υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις μπορεί να διατηρηθεί μια υφιστάμενη ρύθμιση.
Β) Ρύθμιση 72 Δόσεων
Η ρύθμιση των 72 δόσεων αποτελεί ένα πιο "παραδοσιακό" και άμεσο εργαλείο, προσανατολισμένο σε όσους θέλουν να ξεκαθαρίσουν γρήγορα τις εκκρεμότητες τους με το κράτος.
Πλεονεκτήματα:
-Απλή και γρήγορη διαδικασία: Η αίτηση και η έγκριση γίνονται άμεσα μέσα από το ηλεκτρονικό σύστημα της ΑΑΔΕ ή του ΚΕΑΟ.
-Άμεση ένταξη: Δεν απαιτείται καμία έγκριση ή διαπραγμάτευση με πιστωτές, ούτε αναμονή μηνών.
-Σταθερό και προβλέψιμο σχήμα: Ο αριθμός των δόσεων και το ποσό είναι γνωστά εκ των προτέρων, χωρίς εκπλήξεις.
"Ψιλά γράμματα" και Μειονεκτήματα:
-Μεγαλύτερη μηνιαία δόση: Δίνει σαφώς λιγότερες δόσεις σε σχέση με τον εξωδικαστικό (έως 72), κάτι που μεταφράζεται σε μεγαλύτερη μηνιαία οικονομική επιβάρυνση.
-Όχι "κούρεμα": Δεν προβλέπεται καμία απολύτως διαγραφή προσαυξήσεων ή της βασικής οφειλής.
-Υψηλότερο επιτόκιο: Το επιτόκιο ανέρχεται στο 5,84%, το οποίο είναι σχεδόν διπλάσιο από το 3% του εξωδικαστικού.
-Δεν καλύπτει όλους τους πιστωτές: Αφορά μόνο χρέη προς το Δημόσιο (Εφορία/Ταμεία). Αν ο οφειλέτης έχει ληξιπρόθεσμα χρέη σε τράπεζες ή servicers, θα πρέπει να τα διαπραγματευτεί διμερώς. Έτσι, η ικανότητα αποπληρωμής του δεν αξιολογείται ενιαία. Αν κληθεί να πληρώνει ταυτόχρονα τις 72 δόσεις στο Δημόσιο και τις δόσεις των διμερών συμφωνιών, το συνολικό ποσό μπορεί εύκολα να ξεπεράσει τις οικονομικές του δυνατότητες.
-Μερική προστασία: Δεν προστατεύει πλήρως από μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης (κατασχέσεις, πλειστηριασμούς) εάν υπάρχουν παράλληλες οφειλές σε χρηματοδοτικούς φορείς που δεν έχουν ρυθμιστεί.
-Αυστηροί χρονικοί περιορισμοί: Η ρύθμιση καλύπτει οφειλές που ήταν ληξιπρόθεσμες αυστηρά έως τις 31/12/2023. Παράλληλα, ο οφειλέτης υποχρεούται να καταβάλλει κανονικά τις οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά το 2023 ή να τις έχει εντάξει στην πάγια ρύθμιση, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τη συνολική οικονομική πίεση.
Γ) Κριτήρια Επιλογής: Πού κλίνει η πλάστιγγα;
Η επιλογή της κατάλληλης λύσης εξαρτάται από το προφίλ των χρεών και την οικονομική κατάσταση του κάθε φορολογούμενου:
Επιλέξτε τον Εξωδικαστικό Μηχανισμό αν:
-Έχετε μεγαλύτερα χρέη και κυρίως οφειλές που δημιουργήθηκαν μετά το 2023.
-Οι 72 δόσεις προκύπτουν υπερβολικά υψηλές για το μηνιαίο εισόδημά σας.
-Έχετε παράλληλα χρέη σε Δημόσιο και Τράπεζες/Servicers και επιδιώκετε μια ενιαία λύση.
-Στοχεύετε σε "κούρεμα" της οφειλής σας.
Επιλέξτε τις 72 δόσεις αν:
-Τα χρέη σας είναι συσσωρευμένα κυρίως μέχρι τις 31/12/2023.
-Έχετε την οικονομική άνεση να υποστηρίξετε μια μεγαλύτερη μηνιαία δόση.
-Επιθυμείτε μια άμεση, γρήγορη και ξεκάθαρη λύση, χωρίς γραφειοκρατία και αναμονή.