Ένα από τα μεγαλύτερα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων δεκαετιών μετατρέπεται σε μία από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες για την ελληνική αμυντική βιομηχανία, καθώς η "Ασπίδα του Αχιλλέα" περνάει πλέον και επίσημα στην υλοποίηση.
Η διακρατική συμφωνία Ελλάδας και Ισραήλ που υπεγράφη στο Τελ Αβίβ αφορά ένα πρόγραμμα συνολικού προϋπολογισμού 3 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη του νέου αντιαεροπορικού, αντιβαλλιστικού και anti-drone θόλου της χώρας. Το ιδιαίτερο επιχειρηματικό ενδιαφέρον, ωστόσο, βρίσκεται στο γεγονός ότι αυτή τη φορά σημαντικό μέρος του λογαριασμού των εξοπλισμών θα επιστρέψει στην ελληνική παραγωγή.
Σύμφωνα με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, 19 ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν ήδη στις σχετικές διαδικασίες, με την εγχώρια συμμετοχή να υπερβαίνει το 25% του συνολικού προγράμματος και την αξία του έργου που αντιστοιχεί στο ελληνικό οικοσύστημα να ξεπερνά τα 750 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για παραγωγή εξαρτημάτων και ηλεκτρονικών, ανάπτυξη λογισμικού, οχήματα και ειδικές πλατφόρμες, διασύνδεση αισθητήρων, εγκαταστάσεις, συστήματα διοίκησης και ελέγχου αλλά και τεχνική υποστήριξη. Η πλήρης κατανομή του έργου μεταξύ των 19 εταιρειών δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί, ωστόσο μια σειρά από ελληνικούς ομίλους έχουν ήδη συνδεθεί με διαφορετικά τμήματα του προγράμματος.
Η METLEN διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο
Ανάμεσα στους ισχυρότερους ελληνικούς διεκδικητές βρίσκεται η METLEN, η οποία τα τελευταία χρόνια πραγματοποιεί ένα από τα μεγαλύτερα επενδυτικά ανοίγματα στην ελληνική αμυντική βιομηχανία.
Μέσω της M Technologies ο όμιλος έχει αναπτύξει στον Βόλο ένα ολοκληρωμένο αμυντικό βιομηχανικό hub, με επενδυτικό πρόγραμμα που φτάνει τα 240 εκατ. ευρώ και συνολικά έξι παραγωγικές μονάδες.
Η METLEN έχει ήδη σημαντική εμπειρία στην κατασκευή μεταλλικών τμημάτων και ολοκληρωμένων δομών στρατιωτικών οχημάτων και αρμάτων μάχης, έχοντας δημιουργήσει συνεργασίες με μεγάλους ευρωπαϊκούς αμυντικούς ομίλους. Το επόμενο βήμα είναι η διεκδίκηση μεγαλύτερου μεριδίου από τα ελληνικά και ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα, με την "Ασπίδα του Αχιλλέα" να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα projects.
Άλλωστε, όπως είχε γράψει το The TOC, η METLEN έχει αποκτήσει πλέον σημαντική θέση στην ελληνική αμυντική παραγωγή, μεταξύ άλλων μέσω της συνεργασίας της με την KNDS για στρατιωτικά οχήματα και της πολυετούς συνεργασίας για τη θωράκιση των Leopard 2.
Η ΔΕΗ και ο ενεργειακός βραχίονας της "Ασπίδας"
Ανάμεσα στις ελληνικές εταιρείες που βρίσκονται στο project ξεχωρίζει και η ΔΕΗ, διευρύνοντας ακόμη περισσότερο το αποτύπωμά της πέρα από τον παραδοσιακό ενεργειακό της ρόλο.
Η παρουσία της μεγαλύτερης ενεργειακής εταιρείας της χώρας αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της έκτασης των υποδομών που απαιτεί η "Ασπίδα του Αχιλλέα". Η ανάπτυξη ενός πανελλαδικού δικτύου αισθητήρων, ραντάρ, συστημάτων διοίκησης και ελέγχου και αντιαεροπορικών συστημάτων προϋποθέτει αντίστοιχες υποδομές τροφοδοσίας και υποστήριξης.
Η ακριβής κατανομή του έργου και το οικονομικό αντικείμενο που θα αναλάβει κάθε εταιρεία δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί. Ωστόσο, η συμμετοχή της ΔΕΗ δείχνει και το εύρος του εγχειρήματος. Η "Ασπίδα του Αχιλλέα" δεν είναι μόνο ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα αγοράς πυραύλων, αλλά ένα σύνθετο project τεχνολογικών, ενεργειακών και ψηφιακών υποδομών που θα αναπτυχθούν σε ολόκληρη τη χώρα.
Ρόλος και τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας
Το project δημιουργεί παράλληλα έργο πέρα από τον στενό πυρήνα της αμυντικής τεχνολογίας. Στον αρχικό κατάλογο των ελληνικών επιχειρήσεων έχουν συμπεριληφθεί τα Ναυπηγεία Σαλαμίνας.
Πρόκειται για μία διάσταση της "Ασπίδας του Αχιλλέα" που συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα, καθώς πίσω από τα πυραυλικά συστήματα βρίσκεται ένα μεγάλο πλέγμα υποδομών, επικοινωνιών, ενεργειακής τροφοδοσίας, μεταφορών και εγκαταστάσεων που πρέπει να δημιουργηθεί και να υποστηρίζεται για δεκαετίες.
Η ιδιαίτερη περίπτωση της Intracom Defense
Ξεχωριστή θέση έχει η Intracom Defense (IDE). Πρόκειται για εταιρεία με βαθιές ελληνικές βιομηχανικές ρίζες και παραγωγική βάση στην Ελλάδα, η οποία όμως από το 2023 ελέγχεται κατά 90,1% από την ισραηλινή Israel Aerospace Industries.
Η σύνδεση έχει ιδιαίτερη σημασία για την "Ασπίδα του Αχιλλέα", καθώς η IAI βρίσκεται στον πυρήνα του ισραηλινού σκέλους του προγράμματος και είναι μία από τις εταιρείες προς τις οποίες θα κινηθούν οι παραγγελίες μετά την ενεργοποίηση της συμφωνίας.
Όπως είχε γράψει το The TOC, η εξαγορά της IDE έχει δώσει στην IAI ουσιαστική βιομηχανική παρουσία στην Ελλάδα και ταυτόχρονα μια παραγωγική "γέφυρα" προς την ευρωπαϊκή αγορά. Η ελληνική εταιρεία διαθέτει τεχνογνωσία σε αμυντικά ηλεκτρονικά, επικοινωνίες και μη επανδρωμένα συστήματα, ενώ στο τιμόνι της βρίσκεται ο πρώην επικεφαλής του ΟΤΕ Μιχάλης Τσαμάζ.
ΕΑΣ και ΕΑΒ στο βιομηχανικό σκέλος
Κεντρική θέση στο ελληνικό κομμάτι του προγράμματος αναμένεται να έχουν και τα δύο μεγάλα κρατικά "εργοστάσια" της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα (ΕΑΣ) και η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ).
Οι δύο εταιρείες έχουν συμπεριληφθεί από την αρχή στον σχεδιασμό της ελληνικής συμμετοχής, με το αντικείμενο να μπορεί να περιλαμβάνει παραγωγή, ολοκλήρωση συστημάτων, υποστήριξη και συντήρηση. Στην περίπτωση της ΕΑΒ υπάρχει επιπλέον η τεχνογνωσία που έχει αναπτυχθεί σε ηλεκτρονικά και anti-drone συστήματα.
Scytalys, Miltech και Akmon
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το κομμάτι των ηλεκτρονικών, των επικοινωνιών και κυρίως της διασύνδεσης των διαφορετικών συστημάτων.
Η "Ασπίδα του Αχιλλέα" δεν αποτελεί απλώς αγορά πυραύλων. Η βασική της φιλοσοφία είναι η δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου αισθητήρων, ραντάρ, όπλων και κέντρων διοίκησης, ώστε διαφορετικά συστήματα να μπορούν να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να λειτουργούν μέσα σε μία κοινή επιχειρησιακή εικόνα.
Σε αυτό το πεδίο εμφανίζονται ελληνικές εταιρείες όπως η Scytalys, η Miltech και η Akmon, οι οποίες διαθέτουν παρουσία σε διαφορετικά τμήματα της αμυντικής τεχνολογίας και έχουν συμπεριληφθεί στον αρχικό σχεδιασμό της εγχώριας συμμετοχής.
Από τη Prisma και τη UniSystems έως τη Sthenos
Το ελληνικό οικοσύστημα της "Ασπίδας" όμως δεν σταματά στους παραδοσιακούς κατασκευαστές αμυντικού υλικού.
Στο πλαίσιο των εταιρειών που έχουν συνδεθεί με το πρόγραμμα έχουν αναφερθεί επίσης οι Prisma, Eyeonix, UniSystems και Sthenos, με αντικείμενα που κινούνται από την πληροφορική και το software έως τους αισθητήρες και τα προηγμένα ηλεκτρονικά συστήματα.
Η συμμετοχή εταιρειών τεχνολογίας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ένα από τα πλέον κρίσιμα τμήματα της "Ασπίδας του Αχιλλέα" είναι το ενιαίο σύστημα Command & Control που θα συνδέσει τα διαφορετικά επίπεδα άμυνας.
Η νέα αρχιτεκτονική θα πρέπει να μπορεί να συνδυάζει πληροφορίες από αισθητήρες και διαφορετικές πλατφόρμες και να δημιουργεί μία κοινή εικόνα του πεδίου επιχειρήσεων.