Στις αρχές Φεβρουαρίου, η Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων δημοσίευσε τον 49ο κατάλογο μη αδειοδοτημένων παρόχων τυχερών παιγνίων, επικαιροποιώντας τη λεγόμενη black list. Ουσιαστικά πρόσθεσε ακόμη 301 ευφάνταστα ονόματα ιστοσελίδων -slotsvader, spinlander, slotsamigο κ.λπ.- ανεβάζοντας τις εγγραφές της μαύρης λίστας σε περισσότερες από 13.000.
Το νούμερο από μόνο του είναι εντυπωσιακό. Πάνω από 13.000 επιτήδειοι προσφέρουν υπηρεσίες οn line τζόγου. Και βρίσκουν εκατοντάδες χιλιάδες πελάτες. Τα στοιχεία κάνουν λόγο για τουλάχιστον 800.000 φυσικά πρόσωπα, τα οποία δαπανούν πάνω από 2.000 ευρώ έκαστος κατά μέσο όρο, κυνηγώντας το κέρδος στον παράνομο τζόγο. Ετήσιος "μαύρος τζίρος" άνω των 1,7 δισ. ευρώ και ο κίνδυνος απώλειας προσωπικής περιουσίας υπαρκτός.
Η ακτινογραφία του παράνομου τζόγου στην Ελλάδα αποκαλύπτει τα εξής:
- Περίπου 800.000 άτομα παραδέχονται τη συμμετοχή τους σε παράνομα παίγνια τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο.
- Η μέση ετήσια δαπάνη ανά παίκτη υπερβαίνει τα 2.000 ευρώ, ποσό που κατευθύνεται σε μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες και επίγεια "καζάνια".
- Το συνολικό ύψος του παράνομου στοιχηματισμού εκτιμάται στα 1,7 δισ. ευρώ, στερώντας από το κράτος εκατοντάδες εκατομμύρια σε φόρους και εισφορές.
- Η πλειονότητα των παικτών αυτών (περίπου το 60%) δηλώνει ότι στρέφεται στον παράνομο τζόγο λόγω της έλλειψης ταυτοποίησης και της δυνατότητας χρήσης μετρητών.
Το φαινόμενο πλήττει κυρίως τις νεότερες ηλικίες, καθώς το 52,2% των παικτών είναι έως 44 ετών, ενώ οι ηλικίες 18-34 εμφανίζουν τη μεγαλύτερη διείσδυση. Παράλληλα, 390.000 άτομα έπαιξαν αποκλειστικά διαδικτυακά, 215.000 σε παράνομους φυσικούς χώρους και 194.000 και με τους δύο τρόπους, με το παράνομο στοίχημα, τις παράνομες ρουλέτες και τα "φρουτάκια" να αποτελούν τις πιο διαδεδομένες μορφές.
Οι ίδιοι οι παίκτες αναγνωρίζουν σοβαρούς κινδύνους, όπως απώλεια χρημάτων (61%), αδυναμία είσπραξης κερδών (53%), έλλειψη προστασίας παίκτη (51%) και απουσία ορίων υπεύθυνου παιχνιδιού (50%), γεγονός που αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη ισχυρότερης θεσμικής θωράκισης.
Αυτή είναι η εικόνα του παράνομου τζόγου, ο οποίος -μεταξύ άλλων- στερεί και περίπου 400 εκατ. ευρώ ετησίως από τα κρατικά έσοδα. Ο κρατικός προϋπολογισμός εισπράττει πάνω από 1 δις. ευρώ ετησίως χωρίς σε αυτό το ποσό να προσμετράται η είσπραξη από τον φόρο εισοδήματος που πληρώνουν οι εταιρείες του κλάδου. Ο τζίρος που κάνουν οι αδειοδοτημένες εταιρείες, υπολογίζεται ότι έχει ξεπεράσει πλέον τα 3 δισ. ευρώ.
Τα στοιχεία της τελευταίας έκθεσης της Επιτροπής, μέτρησαν τα έσοδα στα 2,9 δισ. ευρώ αλλά αυτά αφορούν στην χρήση του 2024. Μετρήθηκαν 1,4 δισ. ευρώ για τα επίγεια παίγνια (σ.σ. αυτά που διαχειρίζεται ο ΟΠΑΠ νυν Allwyn), πάνω από 1 δισ. ευρώ από τον "φανερό" διαδικτυακό τζόγο, 252 εκατ. ευρώ από τα επίγεια καζίνο και σαφώς μικρότερα ποσά για τα λαχεία και τις ιπποδρομίες.
Οι κύριοι άξονες του σχεδίου νόμου όπως ανακοινώθηκαν χθες από το υπουργείο Οικονομικών που θα φέρει και το κείμενο για ψήφιση στη Βουλή είναι:
1. Ενίσχυση των εργαλείων άμεσης ψηφιακής παρέμβασης της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.)
Θεσπίζεται νέα, ρητή αρμοδιότητα της Ε.Ε.Ε.Π., προκειμένου να μπορεί:
- να ζητά, με ταχεία διοικητική διαδικασία, την αφαίρεση ή την απενεργοποίηση πρόσβασης (take down) σε διαδικτυακό περιεχόμενο που συνδέεται με τη διοργάνωση, προβολή ή προώθηση παράνομων τυχερών παιγνίων, απευθείας από παρόχους υπηρεσιών της κοινωνίας της πληροφορίας (ιστοσελίδες, πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, μηχανές αναζήτησης κ.λπ.),
- να αιτείται από τους εν λόγω παρόχους στοιχεία ταυτοποίησης για συγκεκριμένους χρήστες, λογαριασμούς ή ιστοσελίδες που σχετίζονται με δραστηριότητες παράνομου διαδικτυακού στοιχηματισμού ή τυχερών παιγνίων.
Σκοπός της ρύθμισης είναι η θωράκιση της Ε.Ε.Ε.Π. με σύγχρονα και αποτελεσματικά εργαλεία άμεσης ψηφιακής παρέμβασης, ώστε να διασφαλίζεται η ταχεία διακοπή της παράνομης δραστηριότητας στο διαδίκτυο, η ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς και η αποτελεσματική προστασία των παικτών και των δημοσίων εσόδων.
2. Ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της Ε.Ε.Ε.Π.
Προβλέπεται η ουσιαστική ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της Επιτροπής Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων (Ε.Ε.Ε.Π.), προκειμένου να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις αυξημένες απαιτήσεις εποπτείας μιας ραγδαία εξελισσόμενης και τεχνολογικά σύνθετης αγοράς, να ενισχύσει τον ελεγκτικό της ρόλο στην αγορά των τυχερών παιγνίων και να συμβάλει αποφασιστικά στην καταπολέμηση του παράνομου τζόγου, καθώς και στην προστασία των παικτών, ιδίως των ανηλίκων και των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Στο πλαίσιο αυτό, ο συνολικός αριθμός οργανικών θέσεων της Ε.Ε.Ε.Π. αυξάνεται από 80 σε 110, εκ των οποίων 70 θέσεις διοικητικού προσωπικού και 40 θέσεις ειδικού επιστημονικού προσωπικού με εξειδίκευση στον τομέα των τυχερών παιγνίων, της ανάλυσης δεδομένων και της εποπτείας ψηφιακών δραστηριοτήτων.
Επισημαίνεται ότι σήμερα η Επιτροπή στελεχώνεται από 72 υπαλλήλους (μόνιμους και αποσπασμένους), γεγονός που σημαίνει ότι με τη νέα ρύθμιση το προσωπικό ενισχύεται σημαντικά, θωρακίζοντας ουσιαστικά τη λειτουργική της ικανότητα και την αποτελεσματικότητα των ελέγχων.
3. Ανακριτικές αρμοδιότητες στο Σώμα Ελεγκτών Παιγνίων
Με την προτεινόμενη ρύθμιση τα μέλη του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων της Ε.Ε.Ε.Π. αποκτούν την ιδιότητα ειδικών ανακριτικών υπαλλήλων, όταν από τους ελέγχους που διενεργούν προκύπτουν ενδείξεις ή στοιχεία τέλεσης ποινικών αδικημάτων που σχετίζονται με την παράνομη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων, κατά το άρθρο 52 του ν. 4002/2011. Σκοπός είναι η ουσιαστική ενίσχυση των δυνατοτήτων ελέγχου και αποτελεσματικής δίωξης των σχετικών αδικημάτων, χωρίς την επιβάρυνση με πρόσθετες γραφειοκρατικές διαδικασίες.
Η διάταξη συνιστά νέα ουσιαστική αναβάθμιση του ρόλου του Σώματος Ελεγκτών Παιγνίων. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο του ν. 4141/2013, οι ελεγκτές της Ε.Ε.Ε.Π. ασκούν κυρίως διοικητικό έλεγχο και προβαίνουν στην επιβολή διοικητικών κυρώσεων, χωρίς να διαθέτουν ρητή ιδιότητα ανακριτικού υπαλλήλου για τη διερεύνηση ποινικών αδικημάτων.
Με τη νέα ρύθμιση, όταν κατά τη διενέργεια ελέγχων προκύπτουν ενδείξεις τέλεσης αδικημάτων του άρθρου 52 του ν. 4002/2011, τα μέλη του Σώματος ενεργούν ως ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι, κατά το άρθρο 31 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ν. 4620/2019). Κατά συνέπεια, αποκτούν αρμοδιότητες ποινικής προανακριτικής φύσεως, όπως η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων, η σύνταξη δικογραφίας και η υποβολή αυτής στις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές, χωρίς να περιορίζονται αποκλειστικά στον διοικητικό έλεγχο.
4. Εκσυγχρονισμός της λειτουργίας της "black list" της Ε.Ε.Ε.Π.
Εκσυγχρονίζεται και διευρύνεται η λειτουργία του καταλόγου μη αδειοδοτημένων παρόχων τυχερών παιγνίων μέσω διαδικτύου ("black list") που τηρεί η Ε.Ε.Ε.Π., με την πρόβλεψη καταγραφής πρόσθετων πληροφοριών όχι μόνο για τους ίδιους τους ιστότοπους, αλλά και για τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα που διοργανώνουν, διεξάγουν ή προωθούν παράνομα τυχερά παίγνια, καθώς και για τις σχετικές παραβάσεις και τις επιβληθείσες κυρώσεις.
Παράλληλα, εισάγεται μηχανισμός ταχύτερου και αυτοματοποιημένου αποκλεισμού πρόσβασης σε παράνομους ιστοτόπους , ενισχύοντας ουσιαστικά την αποτελεσματικότητα της "black list” ως εργαλείου πρόληψης και άμεσης διακοπής της παράνομης δραστηριότητας στο διαδίκτυο, ιδίως ως προς την παράνομη διεξαγωγή, διαφήμιση και προώθηση τυχερών παιγνίων.
Στόχος της ρύθμισης είναι η αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παράνομης διεξαγωγής, προώθησης και διαφήμισης τυχερών παιγνίων με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων, καθώς και η ενίσχυση της προστασίας των καταναλωτών και της εύρυθμης λειτουργίας της νόμιμης, αδειοδοτημένης αγοράς.
5. Άμεση διοικητική σφράγιση καταστημάτων με παράνομα παίγνια
Με την προτεινόμενη ρύθμιση επανέρχεται σε ισχύ και ενισχύεται ο μηχανισμός άμεσης διοικητικής σφράγισης καταστημάτων, στα οποία διεξάγονται παράνομα τυχερά παίγνια, ήτοι χωρίς την απαιτούμενη άδεια ή πιστοποίηση. Η άμεση διοικητική σφράγιση προβλεπόταν στην παρ. 2 του άρθρου 51 του ν. 4002/2011, η οποία είχε καταργηθεί το 2014. Η επαναφορά του μέτρου αποσκοπεί στην ταχεία διακοπή της παράνομης δραστηριότητας και στην αποτροπή της συνέχισής της σε φυσικούς χώρους.
Περαιτέρω, προβλέπεται ως πρόσθετο διοικητικό μέτρο η αφαίρεση της σχετικής άδειας λειτουργίας από τον οικείο Δήμο, στις περιπτώσεις διαπίστωσης διεξαγωγής παράνομων παιγνίων, ώστε να αποτρέπεται αποτελεσματικά η επαναλειτουργία των παραβατικών καταστημάτων υπό το ίδιο ή άλλο καθεστώς.
Η ρύθμιση ενισχύει την αποτρεπτική ισχύ του πλαισίου ελέγχου, θωρακίζει τη νομιμότητα στην αγορά τυχερών παιγνίων και συμβάλλει στην προστασία των πολιτών και της νόμιμης επιχειρηματικής δραστηριότητας.
6. Αυστηρή διοικητική κύρωση για διαφήμιση και προώθηση παράνομου τζόγου
Με την προτεινόμενη ρύθμιση θεσπίζεται νέα, αυτοτελής διοικητική κύρωση για τη διαφήμιση και προώθηση παράνομων τυχερών παιγνίων, η οποία κυμαίνεται από πέντε χιλιάδες (5.000) έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ ανά παράβαση. Η κύρωση επιβάλλεται σε κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο που, με οποιοδήποτε μέσο ή τρόπο, διαφημίζει, προβάλλει ή προωθεί σε τρίτους μη αδειοδοτημένα τυχερά παίγνια ή σχετικές υπηρεσίες.
Η διάταξη στοχεύει ιδίως στην αντιμετώπιση του φαινομένου προώθησης παράνομου στοιχηματισμού μέσω σύγχρονων ψηφιακών καναλιών και πρακτικών εμπορικής επικοινωνίας, όπως ενδεικτικά από influencers, streamers, δίκτυα ψηφιακής διαφήμισης (digital ad networks), συνεργαζόμενους προωθητές (affiliates) και λοιπούς διαφημιστές.
Με τον τρόπο αυτό διασφαλίζεται ότι κάθε μορφή εμπορικής επικοινωνίας και προβολής στον χώρο των τυχερών παιγνίων αφορά αποκλειστικά νόμιμα αδειοδοτημένους παρόχους, ενισχύεται η προστασία των καταναλωτών και περιορίζεται η διάχυση της παράνομης δραστηριότητας στο επίγειο και διαδικτυακό περιβάλλον.
7. Εξορθολογισμός των ποινικών κυρώσεων για τα παράνομα παίγνια
Το σχέδιο νόμου προβλέπει αλλαγή του πλαισίου των ποινικών κυρώσεων του άρθρου 52 του ν. 4002/2011 με στόχο τον εξορθολογισμό τους, λαμβάνοντας υπόψη την αρχή της αναλογικότητας και τη πρακτική των ποινικών δικαστηρίων σε υποθέσεις παράνομων παιγνίων.
Όπως αποδεικνύει η νομολογία των ποινικών δικαστηρίων, το ισχύον καθεστώς οδηγούσε στην πράξη σε ανεφάρμοστες ή/και μειωμένες ποινές μέσω αλλαγής "της κατηγορίας" από τα δικαστήρια υπονομεύοντας τον αποτρεπτικό χαρακτήρα αυτών. Με την προτεινόμενη ρύθμιση, εισάγεται πλαίσιο ποινικών κυρώσεων δύο ταχυτήτων θεσπίζοντας χαμηλότερα κατώτερα όρια ποινών ώστε να μπορούν να εφαρμόζονται από τα δικαστήρια, αλλά ακόμα πιο αυστηρές ποινικές κυρώσεις όταν συντρέχουν συγκεκριμένες επιβαρυντικές περιπτώσεις.
Αναλυτικότερα: Ως προς την παράνομη διεξαγωγή τυχερών παιγνίων, τροποποιείται το σύστημα ποινών με κατάργηση της διάκρισης ανά μέσο τέλεσης και υιοθέτηση ενιαίας αντιμετώπισης.
Πλέον, για μη τυχερά παίγνια προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή από 10.000 ευρώ έως 500.000 ευρώ (σήμερα: φυλάκιση τουλάχιστον 3 ετών και χρηματική ποινή 100.000-200.000 ευρώ ανά παιγνιομηχάνημα ή 200.000-500.000 ευρώ μέσω διαδικτύου).
Για τυχερά παίγνια προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή από 50.000 έως 700.000 ευρώ (σήμερα: κάθειρξη 10 ετών και χρηματική ποινή 700.000 ευρώ).
Στις διακεκριμένες περιπτώσεις, όπως κατ’ επάγγελμα τέλεση ή συμμετοχή ανηλίκων, επιβάλλεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή 100.000–800.000 ευρώ (σήμερα: δεν υπήρχε αντίστοιχη κλιμάκωση).
8. Υποστήριξη της κατηγορίας σε ποινικές δίκες
Με την προτεινόμενη ρύθμιση αποσαφηνίζεται το δικονομικό πλαίσιο παράστασης προς υποστήριξη της κατηγορίας σε ποινικές δίκες που αφορούν παράνομα τυχερά παίγνια, ιδίως σε περιπτώσεις παράνομης διεξαγωγής παιγνίων μέσω ηλεκτρονικών υπολογιστών σε καταστήματα, όπως ενδεικτικά internet café και συναφείς χώροι.
Ειδικότερα, προβλέπεται ρητά η δυνατότητα του παρόχου στον οποίο έχει δοθεί αποκλειστικό δικαίωμα παροχής τυχερών παιγνίων να παρίσταται προς υποστήριξη της κατηγορίας σε δίκες για παραβάσεις του άρθρου 52 του ν. 4002/2011, στο μέτρο που σχετίζονται με δραστηριότητες οι οποίες άπτονται του κανονιστικού πλαισίου διεξαγωγής τυχερών παιγνίων και των προβλεπόμενων δικαιωμάτων του Με τον τρόπο αυτό αποσαφηνίζεται η δικονομική τους θέση και διευκολύνεται η συνεκτική υποστήριξη της κατηγορίας στις σχετικές ποινικές διαδικασίες.
Η ρύθμιση συμβάλλει στη διαμόρφωση σαφούς και ενιαίου πλαισίου ως προς την παράσταση προς υποστήριξη της κατηγορίας σε υποθέσεις παράνομων παιγνίων, ενισχύοντας τη συνοχή και την αποτελεσματικότητα της ποινικής αντιμετώπισης των σχετικών παραβάσεων.