Σε τροχιά μεγάλης συρρίκνωσης μπήκε η "Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών" στα σούπερ μάρκετ. Παρά τη χρονική παράταση του μέτρου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, η ανανεωμένη λίστα φέρνει αισθητό "κούρεμα" τόσο στον αριθμό των διαθέσιμων κωδικών όσο και στο μέσο ύψος των εκπτώσεων που θα βλέπει ο καταναλωτής στα ράφια.
1. Τι αλλάζει στην αγορά: Η ακτινογραφία της ανανέωσης
Η σύγκριση των επίσημων δεδομένων της πρωτοβουλίας αποτυπώνει ξεκάθαρα τη στροφή της συμφωνίας σε πιο περιορισμένο εύρος:
Δραστική μείωση κωδικών: Από τους 1.792 κωδικούς της παλαιότερης φάσης, η νέα λίστα αριθμεί πλέον 974 προϊόντα (μείωση κατά 45,6% ή κατά 818 κωδικούς). Τα 974 είναι τα προϊόντα που ήδη αναρτήθηκαν στην πλατφόρμα "posokanei”. Στην ανακοίνωσή της, η ανεξάρτητη αρχή μιλά για 994 προϊόντα αλλά και για δυνατότητα περαιτέρω προσθηκών. Σε κάθε περίπτωση, η μείωση είναι μεγάλη.
"Έφυγαν" 989 εγγραφές: Συνολικά 989 παλιοί κωδικοί απώλεσαν τη σήμανση της μόνιμης έκπτωσης. Παράλληλα, εντάχθηκαν 186 νέες εγγραφές, ενώ 788 κωδικοί παρέμειναν με αντιστοίχιση.
Υποχώρηση μέσης έκπτωσης: Η μέση έκπτωση υποχωρεί στο 6,5% (έναντι 9,5% στην αρχική φάση εφαρμογής).Οι υπολογισμοί της Ανεξάρτητης Αρχής κάνουν λόγο για έκπτωση 7,1%
Μεταβολές ποσοστών: Από τα προϊόντα που παρέμειναν, 404 διατήρησαν ακριβώς το ίδιο ποσοστό, σε 296 κωδικούς η έκπτωση "κλείδωσε" στο χαμηλότερο άκρο του αρχικού εύρους (π.χ. από 5%–10% πήγε στο 5%), σε 55 προϊόντα καταγράφηκε ευθεία μείωση ποσοστού, ενώ σε μόλις 33 προϊόντα η έκπτωση διευρύνθηκε.
2. Πού παραμένουν οι εκπτώσεις: Οι κατηγορίες της νέας λίστας
Μετά την ανανεωμένη συμφωνία, ο καταναλωτής θα βρει μειωμένες τιμές κυρίως σε βασικά είδη πρώτης ανάγκης και φροντίδας. Η κατανομή των 974 προϊόντων διαμορφώνεται ως εξής
3. Επιβεβαιωμένα προϊόντα με μικρότερη ή μηδενική έκπτωση
Η ακτινογραφία των δεδομένων επιβεβαιώνει τη μείωση της προστασίας για το καλάθι του νοικοκυριού σε συγκεκριμένους τομείς, περιγράφοντας τις κατηγορίες που επηρεάζονται:
Α. Προϊόντα που έχασαν πλήρως την έκπτωση (Αφαιρέθηκαν 989 κωδικοί)
Σχολικά είδη: Εκτός λίστας τίθενται 403 κωδικοί (σχολικά σακίδια γυμνασίου και λυκείου, κασετίνες, τετράδια, γραφική ύλη), καθώς ολοκληρώθηκε η περίοδος της σχολικής προετοιμασίας.
Ζυμαρικά & Όσπρια: Αφαιρέθηκαν 82 κωδικοί, στους οποίους περιλαμβάνονται βασικοί κωδικοί ιδιωτικής ετικέτας και επώνυμων σειρών (όπως σπαγγέτι, πέννες, καθώς και συσκευασμένο ρύζι καρολίνα και νυχάκι σε συσκευασίες των 500 γραμμαρίων).
Γαλακτοκομικά & Φυτικά Ροφήματα: Αφαιρέθηκαν 79 κωδικοί, μεταξύ των οποίων βιολογικά φυτικά ροφήματα αμυγδάλου και σόγιας, αλλά και σειρά τοπικών φρέσκων γαλάτων και ξινόγαλου/αριανιού.
Νωπό Κρέας: Αφαιρέθηκαν 67 κωδικοί, κυρίως συσκευασμένα νωπά μπουτάκια, ολόκληρα κοτόπουλα και νωπά φιλέτα πουλερικών ελληνικής προέλευσης.
Καθαριστικά & Προσωπική Υγιεινή: Αφαιρέθηκαν συνολικά 134 κωδικοί (46 καθαριστικά, υγρά πιάτων, μαλακτικά ρούχων και χρωμοπαγίδες, καθώς και 88 είδη ατομικής φροντίδας και ανταλλακτικά κρεμοσάπουνα).
Φρέσκα Φρούτα, Λαχανικά & Πρώτες Βοήθειες: Μηδενίστηκε η παρουσία τους στη νέα λίστα (αφαιρέθηκαν 11 κωδικοί φρέσκων φρούτων/λαχανικών εποχής και 10 είδη τραυματισμών και επιδέσμων).
Β. Προϊόντα με επιβεβαιωμένη μειωμένη έκπτωση
Σε 55 επώνυμα προϊόντα το ποσοστό έκπτωσης συρρικνώθηκε απευθείας:
Φυτικά Ροφήματα: Σειρά επώνυμων φυτικών ροφημάτων αμυγδάλου (plain, roasted και χωρίς ζάχαρη σε συσκευασίες 1L και 250ml), βρώμης και υψηλής πρωτεΐνης σόγιας που είχαν έκπτωση έως 10%, πλέον υποχωρούν στο 5,9%.
Παραδοσιακό Κατσικίσιο Γιαούρτι: Συσκευασία 200 γραμμαρίων ιδιωτικής ετικέτας είδε την έκπτωσή της να μειώνεται από 15%-16% στο 6,0%.
Συσκευασμένα Αυγά: Επώνυμες εξάδες αυγών ελευθέρας βοσκής με Ω3 είδαν τη μείωση να υποχωρεί από 8,0% στο 7,6%.
Επιδόρπια Γιαουρτιού με Δημητριακά: Λειτουργικά γιαούρτια με νιφάδες δημητριακών (συσκευασίες 3x163g) περιόρισαν την έκπτωσή τους από 12,0% στο 8,3%.
Συσκευασμένα Αλλαντικά: Επώνυμα σαλάμια αέρος πικάντικα (165g) και σαλάμια αέρος σε φέτες (100g-130g) υποχώρησαν από σταθερό 6,0% σε 5,57% και 5,78% αντίστοιχα.
Παράλληλα, σε 296 προϊόντα εξαλείφθηκε το ανώτατο όριο προσφοράς. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα προφυλακτικά (συσκευασίες 12 τεμαχίων), τα οποία από εύρος έκπτωσης 5% έως 10%, σταθεροποιήθηκαν στο ελάχιστο ποσοστό 5%.
Συμπέρασμα
Η παράταση της Εθνικής Συμφωνίας διατηρεί ένα δίχτυ προστασίας στα σούπερ μάρκετ μέχρι το τέλος του έτους, ωστόσο η αγορά εισέρχεται σε φάση "λεπτών ισορροπιών". Οι καταναλωτές καλούνται να είναι πιο προσεκτικοί στις αγορές τους, καθώς το εύρος των εκπτώσεων περιορίζεται σημαντικά και η πλειονότητα των μειώσεων στα ράφια κινείται πλέον πέριξ του 5% με 7%.