Ντειβιντ ΙγνατιουΣ
Ντειβιντ ΙγνατιουΣ

Αποκλιμακώθηκε η Ουκρανική κρίση;

Μια ευπρόσδεκτη συμφωνία για αποκλιμάκωση της ουκρανικής κρίσης

SHARE THIS
0
SHARES

Βρήκε τελικά η κυβέρνηση Ομπάμα την περίφημη "ράμπα εξόδου" για την Ουκρανία, που θα δώσει την τελική διπλωματική επίλυση της κρίσης; Είναι πολύ νωρίς για να γνωρίζουμε, αλλά υπήρξαν σίγουρα σημάδια προόδου την Πέμπτη, στην Γενεύη, όπου επτά ώρες διαπραγματεύσεων κατέληξαν σε αυτό που ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ αποκάλεσε “ένα είδος συμβιβασμού”.

Αναμφίβολα, ο Πρόεδρος Ομπάμα θα βρεθεί στο στόχαστρο Ρεπουμπλικανών γερουσιαστών, αν κρίνουν ότι κάνει παραχωρήσεις που κατ' αυτούς επικυρώνουν τον εκφοβισμό της Μόσχας προς την Ουκρανία. Όμως, αυτός ήταν πάντα ένας 'καβγάς' που είχε περισσότερη σημασία για την Ρωσία παρά για την Δύση. Ο Πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έδειξε, τις τελευταίες ημέρες, ότι ήταν έτοιμος να παρασύρει την Ουκρανία στο χείλος του εμφυλίου πολέμου για να κερδίσει αυτό που θέλει. Ακόμη κι αν ο Ομπάμα ήταν έτοιμος για μια τέτοια αντιπαράθεση, η Ευρώπη δεν ήταν.

Ακόμη κι αν ο Ομπάμα ήταν έτοιμος για μια τέτοια αντιπαράθεση, η Ευρώπη δεν ήταν.

Αν η συμφωνία κρατήσει, είναι πιθανό να ανοίξει ο δρόμος για αυτό που πολλοί, από όσους χαράσσουν στρατηγική στις ΗΠΑ, θεωρούν ως την πιο σταθερή πορεία για την Ουκρανία - μια χώρα που κοιτάζει ταυτόχρονα προς την Ανατολή και τη Δύση. Οι διαμαρτυρίες του χειμώνα, που μας πέρασε, στην πλατεία Μαϊντάν, έδειξαν ότι οι κάτοικοι της δυτικής Ουκρανίας επιδιώκουν με με πάθος να είναι μέρος της Ευρώπης. Οι ρωσόφωνοι διαδηλωτές, που μαζεύονταν στην ανατολική Ουκρανία, μπορεί να είχαν ενορχηστρωθεί από τη Μόσχα, αλλά αισθάνονται βαθείς δεσμούς με τη Ρωσία. Τι λέει η αρχική συμφωνία της Πέμπτης: Υποχωρήστε.

Ο συμβιβασμός είναι πάντα δύσκολος. Ο Πρόεδρος Κένεντι ανησυχούσε τόσο για την αντίδραση των πολιτών στην μυστική συμφωνία που έκανε με τη Μόσχα για να αποτρέψει την πυραυλική κρίση της Κούβας, ώστε οι λεπτομέρειες αποκαλύφθηκαν πολύ μετά τον θάνατό του. Ωστόσο, εκείνη η διαπραγμάτευση έχει μείνει στην ιστορία ως η καλύτερη στιγμή του Κένεντι. Ο Ομπάμα θα είναι τυχερός αν η Ουκρανία αποδειχθεί ανάλογη περίπτωση, μια επικίνδυνη αντιπαράθεση που εκτονώθηκε.

Οι συνέπειες μιας εναλλακτικής εξέλιξης, μιας ολοένα κλιμακούμενης κρίσης, τονίστηκαν αυτή την εβδομάδα από τον Αυστραλό ιστορικό Κρίστοφερ Κλαρκ, συγγραφέα του βιβλίου “Οι υπνοβάτες: Πώς η Ευρώπη έφτασε στον πόλεμο το 1914”. Σε διάλεξη του, στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών, ο Κλαρκ συνέκρινε την κρίση στην Ουκρανία με την καταστροφή του 1914.

Ο Κλαρκ επεσήμανε τις ομοιότητες μεταξύ του σήμερα και της περιόδου πριν από 100 χρόνια. Και τότε υπήρχε ένας "κουρασμένο τιτάνας", η Βρετανία, όπως ορισμένοι βλέπουν τις σημερινές ΗΠΑ. Και στις δύο περιπτώσεις, υπήρξε το σοκ μιας απρόβλεπτης κρίσης σε μια εύθραυστη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης, που ώθησε τα έθνη στο χείλος του γκρεμού. Η μεγάλη διαφορά είναι ότι, παρά τις επιθετικές κινήσεις της Ρωσίας στην Ουκρανία, τα δυτικά έθνη ανταποκρίθηκαν με αυτό που ο Κλαρκ ονομάζει “σύνεση και περίσκεψη” κι όχι αυτόματη κλιμάκωση.

Η μεγάλη διαφορά είναι ότι, παρά τις επιθετικές κινήσεις της Ρωσίας στην Ουκρανία, τα δυτικά έθνη ανταποκρίθηκαν με αυτό που ο Κλαρκ ονομάζει “σύνεση και περίσκεψη” κι όχι αυτόματη κλιμάκωση.

Ο Κλαρκ ρωτήθηκε για ένα από τα πιο ενδιαφέροντα επιμέρους θέματα του βιβλίου του, ότι η σύγκρουση πριν από έναν αιώνα ήταν εν μέρει μια “κρίση ανδρισμού”. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες ήταν τόσο αποφασισμένοι να είναι "σκληροί" και "ολόρθοι" απέναντι στις δεσμεύσεις τους, που στο τέλος 'έπεσαν σε τοίχο'.

Αυτό με οδήγησε να σκεφτώ τις κεντρικές προσωπικότητες σε αυτό το δράμα, τον Πούτιν και τον Ομπάμα. Υπάρχει κάτι από το καλοκαίρι του 1914 που θυμίζει τον Πούτιν. Δεν είναι σαφές εάν ο ίδιος βλέπει τον εαυτό του ως Τσάρο ή θηροφύλακα όταν φωτογραφίζεται κυνηγώντας τίγρεις, πυροβολεί φάλαινες με βαλλίστρα ή εξασκείται στο ψάρεμα και την ιππασία, γυμνόστηθος. Είναι προφανώς ένας άνδρας που έχει κάτι να αποδείξει, με αυτοπεποίθηση αλλά και ανασφάλειες.

Ο Πούτιν αρέσκεται να είναι το κακό παιδί. Όπως είχε δηλώσει για αυτόν ο Ομπάμα: "Έχει κάτι το 'χύμα', μοιάζει με το παιδί στο πίσω μέρος της τάξης, που βαριέται".

Αντιθέτως, ο Ομπάμα αποδεικνύει ότι είναι το αντίθετο του μάτσο πολιτικού. Είναι συγκρατημένος κι αναλυτικός, ενίοτε γυμνόστηθος στις διακοπές αλλά σπανίως φωτογραφημένος με ξεκούμπωτο πουκάμισο. Είναι το καλό παιδί της τάξης, που μερικές φορές κάνει λάθος.

Αντί να βαδίσει προς τον γκρεμό, ο Ομπάμα διάλεξε την ασφάλεια του πεζοδρομίου. Αν είχε υπό την καθοδήγησή του ένα από μεγάλα ευρωπαϊκά έθνη εκείνο το καλοκαίρι του 1914, ίσως να απέφευγε την αντανακλαστική κινητοποίηση για πόλεμο, που αποδείχθηκε τόσο καταστροφική. Αυτή την 'αίσθηση της σύνεσης' θα την χλεύαζαν ως 'αδυναμία' το 1914. Όπως παρατηρεί ο Κλαρκ, τα επιχειρήματα 'των γερακιών' πάντα ακούγονται καλύτερα σε κρίσεις από αυτά 'των περιστεριών'.

Όπως παρατηρεί ο Κλαρκ, τα επιχειρήματα 'των γερακιών' πάντα ακούγονται καλύτερα σε κρίσεις από αυτά 'των περιστεριών'.

«Οι πρωταγωνιστές του 1914 ήταν υπνοβάτες, άγρυπνοι αλλά χωρίς να βλέπουν. . . τυφλοί στην πραγματικότητα του τρόμου που ήταν έτοιμοι να επιφέρουν στον κόσμο" γράφει ο Κλαρκ στο τελευταίο κομμάτι του βιβλίου.

Όποια κι αν είναι τα ελαττώματά του, ο Ομπάμα δεν είναι υπνοβάτης. Έχει πλήρη επίγνωση των κινδύνων στην Ουκρανία. Έκανε έκκληση για, και, τέλος, απαίτησε, αποκλιμάκωση από τον Πούτιν. Ο μάτσο νταής άρπαξε την Κριμαία και μπορεί κάλλιστα να αποκτήσει τον έλεγχο της ανατολικής Ουκρανίας. Ο επιφυλακτικός διπλωμάτης φαίνεται, προς το παρόν, να έχει αποφύγει τον πόλεμο. Κάθε πλευρά δικαιούται να διεκδικεί την επιτυχία.

 

Πηγή: Washington Post

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook