Ατελέσφορο το στρατήγημα "η μη λύση είναι λύση"

Η αποτίμηση της εξωτερικής πολιτικής απαιτεί ψύχραιμη αξιολόγηση, ανάλυση σε βάθος και εύστοχη ερμηνεία.

Στην εξωτερική πολιτική αποτυπώνεται η ταυτότητα κάθε χώρας. Αποκρυπτογραφώντας την, έχουμε τη δυνατότητα να διαπιστώσουμε τους προσανατολισμούς και τις επιδιώξεις της. Εξ’ ου και είναι μια εξαιρετικά δύσκολη άσκηση. Η υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων αναμφίβολα συνιστά σύνθετη και απαιτητική υπόθεση. Το αποδεικνύει η διαδρομή και η ιστορία της Ελλάδας. Αλλά και η διεθνής εμπειρία.

Η αποτίμηση της εξωτερικής πολιτικής απαιτεί ψύχραιμη αξιολόγηση, ανάλυση σε βάθος και εύστοχη ερμηνεία. Οι θεατές και αθέατες πλευρές της αποκαλύπτουν ή υποκρύπτουν διεργασίες και εξελίξεις, οι οποίες δύσκολα γίνονται αντιληπτές με την πρώτη ματιά. Μάλιστα, αρκετές φορές επισκιάζονται από προσωπικές και ανομολόγητες επιδιώξεις των πρωταγωνιστών και κατ’ επέκταση των κυβερνήσεων. Οι πράξεις και οι ενέργειές τους δεν είναι πάντα ευδιάκριτες. Περιβάλλονται από γεγονότα της στιγμής αλλά ακόμη και από εθνικούς "εγωισμούς".

Ως εκ τούτου μια δημιουργική στρατηγική στον ευαίσθητο τομέα της εξωτερικής πολιτικής, προϋποθέτει την απεξάρτησή της από την ηγεμονία του θυμικού. Πρωτίστως δε από αντιλήψεις εσωτερικής κατανάλωσης. Κάτι τέτοιο δεν αφορά μόνο όσους την ασκούν αλλά και όλους μας. Κόμματα και κοινή γνώμη. Και τούτο διότι η υποταγή μας σε συναισθηματισμούς δεν μας επιτρέπει να δούμε με ψυχρή λογική τη διαχείριση των εθνικών μας συμφερόντων. Στην περίπτωση αυτή εύλογο είναι να κυριαρχούν οι ιστορικές μνήμες, τα τραυματικά βιώματα και τα φοβικά σύνδρομα.

Με αυτές τις σκέψεις επιχειρώ να ερμηνεύσω την απροσδόκητη σύγκρουση σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας, Νίκου Δένδια και Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Μολονότι επί της ουσίας κατέγραψε τις γνωστές θέσεις των δύο χωρών, εντούτοις ήταν αποκαλυπτική.

Και τα ερωτήματα που τίθενται ως προς τη χώρα μας είναι αυτονόητα: Πού αποσκοπούσε η δημόσια αντιπαράθεση; Εξυπηρετεί τους διακηρυγμένους στόχους μας; Υπαγορεύεται από μια συγκροτημένη στρατηγική; Ή ναρκοθετεί την επόμενη μέρα των ελληνοτουρκικών σχέσεων;

Αναμφίβολα ενισχύουν την εθνική αυτοπεποίθηση. Θέτουν όμως και το καίριο ζήτημα του αναστοχασμού προκειμένου να αναλογιστούμε τις προοπτικές καλής γειτονίας. Σίγουρα οι απαντήσεις είναι σύνθετες. Πάντα ενυπάρχουν η μονομέρεια και ο υποκειμενισμός. Και μαζί τους τα αντικρουόμενα συμφέροντα

Ωστόσο η ανάγνωση των γεγονότων εμφανίζει ένα παράδοξο: Στις κατ’ ιδίαν συνομιλίες τους οι δύο υπουργοί Εξωτερικών αναζήτησαν και βρήκαν κοινά σημεία σύγκλισης στα αποκαλούμενα θέματα χαμηλής πολιτικής, οικονομικές σχέσεις, εμπόριο, μεταφορές κ.ά.. Άλλωστε το κεκτημένο αυτό έχει επιτευχθεί από τα τέλη της δεκαετίας του ’90.

Επομένως φυσικό είναι να προβληματίζονται κάποιοι, για το αν η ένταση που προκλήθηκε κατά τη συνέντευξη Τύπου, υπηρετεί κοντόφθαλμες αντιλήψεις. Πόσω μάλλον να είναι έκφραση εθνικιστικών αντανακλαστικών. Βέβαια οι εμπειρίες που έχουμε συλλέξει κατά καιρούς, τις περισσότερες φορές μας δείχνουν ότι οι χειρισμοί στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής επηρεάζονται από εσωτερικές σκοπιμότητες. Ακόμη και από προσωπικές στοχεύσεις.

Παρ’ όλα αυτά, εκείνο που προέχει είναι κατά πόσον η εκφρασμένη πρωθυπουργική βούληση του Κυριάκου Μητσοτάκη, για βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων παραμένει ζωντανή. Αποτελεί αδιαπραγμάτευτη επιλογή. Αλλά και αν υπηρετείται από τους εμπλεκόμενους συντελεστές, με συνέπεια, διορατικότητα και οξύνοια.

Ο θετικός απόηχος της αντίδρασης του Νίκου Δένδια, στην εγχώρια κοινή γνώμη δεν αμφισβητείται. Αντιθέτως προσφέρει την ευκαιρία μιας δημιουργικής στρατηγικής και δυναμικής διπλωματίας, αξιοποιώντας τα συγκριτικά γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας. Τα συμφέροντα της χώρας μας οικονομικά, πολιτικά εξυπηρετούνται μόνο από την αποσυμπίεση της έντασης των ελληνοτουρκικών σχέσεων καθώς και από την ανάληψη πρωτοβουλιών.

Οι συνέπειες της σύνδεσης των εθνικών προτεραιοτήτων με πρακτικές εσωτερικής κατανάλωσης έχουν αποδειχθεί επιβλαβείς. Αρκεί να ανασύρουμε στη σκέψη μας το κυπριακό. Τα πατριδοκάπηλα δάκρυα του Τάσου Παπαδόπουλου το μόνο που πέτυχαν ήταν το τέλμα και ο υπαρκτός πλέον κίνδυνος της οριστικής διχοτόμησης του νησιού.

Ο διάλογος και η συνεργασία λοιπόν της χώρας μας με τη γείτονα, είναι τα απαραίτητα όπλα για να κρατηθούν οι δίαυλοι επικοινωνίας ανοιχτοί. Και το σημαντικότερο να αποφευχθεί η καλλιέργεια και η διάχυση μιας υπερβολικής δυσπιστίας που εκ των πραγμάτων θα γίνει σύμμαχος της τουρκικής επιθετικότητας.

Έτσι ένα "Μέτωπο Λογικής", για την υπεράσπιση μιας εμπροσθοβαρούς εξωτερικής πολιτικής είναι σήμερα περισσότερο από επίκαιρο. Η αναδίπλωση στο φοβικό στρατόπεδο της ακινησίας και της στασιμότητας, δεν επιβαρύνει μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ταυτόχρονα στερεί στη χώρα ευκαιρίες και δυνατότητες .

Το στρατήγημα "η μη λύση είναι λύση", αποδείχθηκε ατελέσφορο και επιζήμιο.

* Ο κ. Γιώργος Πανταγιάς είναι Σύμβουλος Στρατηγικής και Επικοινωνίας. Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της POLITY A.E.

Πηγή: capital.gr

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

«ΔΙΑΨΕΥΣΑΜΕ ΤΙΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ» 17 Μαϊ 2021 | 15:14

Μιχάλης Χρυσοχοΐδης: Ο Έβρος δεν "πέφτει" - Ήμασταν προετοιμάσμένοι πέντε μήνες νωρίτερα για ενδεχόμενη εισβολή [Βίντεο]

H Ελληνική Κυβέρνηση είχε προετοιμαστεί πέντε μήνες νωρίτερα για μία ενδεχόμενη εισβολή στον Έβρο, δήλωσε ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.

ΣΤΗ YENI SAFAK 17 Μαϊ 2021 | 10:38

Νέο παραλήρημα του Τούρκου υφΥΠΕΞ, Κιράν: Η μειονότητα στη Θράκη είναι τουρκική

"Η μειονότητα είναι "τουρκική" και έχει αυτονομία για την εκπαίδευση και τη θρησκεία", είπε χαρακτηριστικά ο υφυπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Γιαβούζ Σελίμ Κιράν.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΗΣ ΥΕΝΙ SAFAK 17 Μαϊ 2021 | 09:38

Τουρκία: Χάρτης αποκαλύπτει βλέψεις για μνημόνιο με Παλαιστίνη - "Το Ισραήλ κάνει εθνοκάθαρση" λέει ο Tσαβούσογλου

Σε έναν νέο χάρτη που παρουσιάζεται, η Τουρκία ενώνεται με τη Λιβύη και έχει βλέψεις να κάνει το ίδιο και με την Παλαιστίνη - "Η Τουρκία θέλει να ηγηθεί στον Ισλαμικό κόσμο" λέει ο Τσαβούσγλου.

16 Μαϊ 2021 | 16:21

Κύπρος: Την λύση των δύο κρατών προκρίνει η τουρκική πλευρά - "Όχι" από τον πρόεδρο Αναστασιάδη

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ έθεσε στο Νίκο Αναστασιάδη το ζήτημα λύσης δύο κρατών στην Κύπρο.

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΤΟΝ ΦΡΑΧΤΗ 15 Μαϊ 2021 | 14:00

Κατερίνα Σακελλαροπούλου από τον Έβρο: "Η Ελλάδα δεν δέχεται απαράδεκτες διεκδικήσεις και απειλές από κανέναν"

" Η Ελλάδα δεν δέχεται απαράδεκτες διεκδικήσεις και απειλές από κανέναν", δήλωσε η πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, από τα ελληνοτουρκικά σύνορα στον Έβρο.

ΣΑΝ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΤΟΥΣ ΤΗ ΧΩΡΑ 15 Μαϊ 2021 | 13:30

Εξαλλοι οι Τούρκοι με τον Ερντογάν: Απόλυτη ελευθερία κινήσεων για τους τουρίστες - Σε lockdown οι ντόπιοι

Διακοπές στην Τουρκία με τους ντόπιους να βρίσκονται σε αυστηρό lockdown - Εξοργισμένοι οι Τούρκοι με τον Ερντογάν

ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΔΙΚΑΙΟΥ 15 Μαϊ 2021 | 11:45

Αυστηρό μήνυμα Παναγιωτόπουλου στην Τουρκία:"Ό,τι απειλείται δεν αποστρατικοποιείται"

Ξεκάθαρο μήνυμα στην Τουρκία σχετικά με το θέμα της αποστρατικοποίησης ελληνικών νησιών έστειλε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος

ΦΟΒΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΗΣ ΜΟΣΧΑΣ 14 Μαϊ 2021 | 20:57

Στέιτ Ντιπάρτμεντ: Επαναλαμβάνει πως "δεν έχει αλλάξει η πολιτική μας για τους S-400"

Η απόκτηση των S-400 από την Τουρκία θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια επαναλαμβάνει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ

ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΦΟΡΟΥΜ ΤΩΝ ΔΕΛΦΩΝ 14 Μαϊ 2021 | 14:01

Δένδιας: Στην συνάντηση με τον Τσαβούσογλου θα προετοιμάσουμε τη συνάντηση Μητσοτάκη-Ερντογάν

"Σε ό,τι αφορά την Τουρκία, βεβαίως θα συναντηθώ με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου που ποτέ δεν έχω κρύψει πως είναι φίλος μου", είπε ο Νίκος Δένδιας.

«Η ΧΩΡΑ ΣΑΣ ΚΥΒΕΡΝΑΤΑΙ ΑΠΟ ΕΝΑΝ ΔΙΚΤΑΤΟΡΑ» 13 Μαϊ 2021 | 18:24

Αγρια κόντρα του γιου Νετανιάχου με τους Τούρκους: Κάνατε γενοκτονία στον ελληνικό πληθυσμό - Σας κυβερνά ένας δικτάτορας

Ο Γιαίρ Νετανιάχου ξεσπάθωσε εναντίον των Τούρκων καθώς μιλάει για γενοκτονία στον ελληνικό πληθυσμό, για Κωνσταντινούπολη και αποκαλεί δικτάτορα τον Ερντογάν

ΕΒΓΑΛΕ ΠΑΛΙ ΤΟ ΣΠΑΘΙ Ο ΕΡΜΠΑΣ 13 Μαϊ 2021 | 17:02

Αγιά Σοφιά: Προκλητική προσευχή για το Μπαϊράμι μετά από 87 χρόνια [Εικόνες-Βίντεο]

Χιλιάδες πολίτες στην Κωνσταντινούπολη καλωσόρισαν το Μπαϊράμι, προσευχόμενοι στην Αγιά Σοφιά μετά από 87 χρόνια.

ΕΧΑΣΕ ΕΔΑΦΗ Η ΤΟΥΡΚΙΑ 13 Μαϊ 2021 | 14:55

Ο Ακάρ θύμωσε με την Ελληνική Επανάσταση: Όσοι μας κατηγορούν για επεκτατισμό, να δουν τον χάρτη του 1821 και τον σημερινό...

Ο Χουλουσί Ακάρ τόνισε πως "όσοι μας κατηγορούν για επεκτατισμό, ας κοιτάξουν στον χάρτη και να κάνουν τη σύγκριση του 1821 με το 2020".

ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ ΤΟΥ FORBES 13 Μαϊ 2021 | 11:04

Με drone - "ιπτάμενους ελεύθερους σκοπευτές" εξοπλίζει ο τουρκικός στρατός τα θωρακισμένα οχήματά του

Η τουρκική αμυντική βιομηχανία παρουσίασε ένα νέο drone - Eίναι εξοπλισμένο με πολυβόλα - Eλέγχεται μέσα από θωρακισμένα οχήματα.