Δεν ξέρω πού βασίζουν ορισμένοι την πεποίθησή τους ότι στην παρούσα φάση οι Τούρκοι "επιθυμούν την ένταση αλλά δεν επιθυμούν την κρίση", δεν ξέρω δηλαδή αν έχουν τόσο ακριβή γνώση για τα όσα συζητούν πίσω από τις κλειστές πόρτες οι Τούρκοι αξιωματούχοι και αξιωματικοί, ή απλώς πετάνε μια παρόλα στον αέρα για τις ανάγκες της εκπομπής που τους φιλοξενεί, αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι είμαστε σε φάση μεγάλης έντασης που μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη κρίση.
Και επίσης, πιθανώς, πιθανότατα λόγω της προεκλογικής φάσης στην οποία βρισκόμαστε και της πίεσης που δέχεται ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την "πατριωτική δεξιά", η κυβέρνηση μοιάζει σαν να μην αξιολογεί επαρκώς τα μηνύματα που έρχονται από την άλλη πλευρά του Αιγαίου και να υπνοβατεί προς την κρίση.
Εκ πρώτης όψεως, η Τουρκία επαναφέρει τις γνωστές της αντιρρήσεις και αξιώσεις, αυτό που ο ελληνικό τύπος αντιμετωπίζει διαρκώς ως "νέα πρόκληση Ερντογάν"… για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ και τη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών (που απαγορεύουν λέει οι συνθήκες) και προσθέτει κατά τη γνωστή της τακτική και άλλες απαράδεκτες διεκδικήσεις για τις βραχονησίδες, τις γκρίζες ζώνες και τα γνωστά.
Οσοι όμως παρακολουθούν συστηματικά και με προσοχή τα ελληνοτουρκικά, αντιλαμβάνονται και μας προειδοποιούν, ότι η ρητορική της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας έχει αναβαθμιστεί ουσιαστικά, χωρίς να διαφαίνονται στον ορίζοντα πρωτοβουλίες που θα οδηγούσαν στην εκτόνωση. Σαν να έχουμε βάλει την εξωτερική μας πολιτική στον αυτόματο πιλότο.
Θέλω να πω, ότι οι δηλώσεις Φιντάν ότι η "στρατιωτικοποίηση των νησιών αποτελεί Απειλή για την Τουρκία" και ότι η Ελλάδα δεν θα πρέπει να γίνει πιόνι στα χέρια άλλων δυνάμεων που θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την οδηγήσουν "στο χάος", είναι δηλώσεις που μας οδηγούν σε άλλη πίστα. Σε μια επικίνδυνη πίστα.
Γιατί η διαμαρτυρία της Τουρκίας για την παρουσία ελληνικών ένοπλων δυνάμεων και οπλικών συστημάτων στα νησιά είναι μια πολύ παλιά ιστορία και η διαφωνία όσον αφορά την ερμηνεία των συνθηκών, τόσο παλιά όσο και τα ελληνοτουρκικά. Στ΄αλήθεια νομίζουμε ότι η Τουρκία ενοχλείται από δυο μονάδες στη Σύμη; Όχι, δεν ενοχλείται. Το γεγονός ότι τώρα όμως αυτή η ιστορία μετατρέπεται σε "Απειλή", συνιστά μια μείζονος σημασίας κλιμάκωση και η φρασεολογία που χρησιμοποιεί η γειτονική χώρα οφείλει να μας προβληματίσει πολύ σοβαρά.
Γιατί η απειλή δικαιολογεί ως γνωστόν και προληπτικά μέτρα και προληπτική δράση. Και όχι μόνο δηλώσεις.
Το γιατί η Τουρκία μιλάει πλέον για "απειλή" από την στρατιωτικοίηση των νησιών, είναι προφανώς λόγω της "Ασπίδας του Αχιλλέα", που εμείς ισχυριζόμαστε ότι είναι ένα αμυντικό σύστημα, αλλά οι Τούρκοι γνωρίζουν πολύ καλά ότι αμιγώς αμυντικό σύστημα δεν υπάρχει και ότι ένα τέτοιο σύστημα αναπτυγμένο στα νησιά, την αφήνει ευάλωτη απέναντι στον μεγάλο της εχθρό το Ισραήλ. Μπορεί σε εμάς αυτή η μόνιμη φοβία της Τουρκίας ότι απειλείται με "περικύκλωση" να φαίνεται σχεδόν παράλογη, αλλά το ίδιο παράλογος μας φαίνεται και ο φόβος της τουρκικής ελίτ ότι θα αναβιώσει η Συνθήκη των Σεβρών και ότι κάποιες μοχθηρές δυνάμεις επιθυμούν τον διαμελισμό της χώρας. Αυτό δεν εμποδίζει να είναι μια σταθερά στις τουρκικές αντιλήψεις για την εξωτερική πολιτική.
Πώς αντιμετωπίζεται αυτή η κλιμάκωση της έντασης από την Τουρκία; Πώς θα αποφύγουμε μια δραματική εξέλιξη ή μια θερμή αναμέτρηση; Να βασιστούμε σε όσους μας διαβεβαιώνουν ότι η Τουρκία στην παρούσα φάση θέλει την ένταση αλλά όχι την κρίση; Είναι μια ιδέα αλλά δεν θα την έλεγα και απόλυτα safe. Τουλάχιστον όχι έξω από το στούντιο με τις παρόλες.
Η εξίσωση γίνεται αρκετά πιο περίπλοκη καθώς η παρούσα κρίση εξελίσσεται ενώ οι περίφημες συμμαχίες μας στις οποίες βασιζόμαστε έναντι μιας ισχυρότερης δύναμης που είναι η Τουρκία- αν και ενίοτε το ξεχνάμε, καθώς φαντασιωνόμαστε ότι έχουμε γίνει μια στρατιωτική υπερδύναμη – έχουν (επιεικώς) αδυνατίσει. Η Ευρώπη βρίσκεται σε βαθιά κρίση λόγω της ανόδου της ακροδεξιάς και της έλλειψης ηγεσίας, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες του Τράμπ δεν φαίνονται διατεθειμένες να παίξουν τον ρόλο του διαιτητή που παραδοσιακά έπαιζαν.
Κυκλοφορεί βέβαια μια ωραία ιδέα. Να γίνουμε μια άλλη χώρα. Να γίνουμε όπως λέει και ένας βουλευτής της ΝΔ, "ο κύριος παράγοντας γεωπολιτικής σταθερότητας και ασφάλειας στην ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια έως το Εύξεινο Πόντο, μια αυτόνομη περιφερειακή δύναμη με επιρροή πέραν των συνόρων μας -ώστε να συνδιαμορφώνουμε τους γεωπολιτικούς συσχετισμούς- βασικός συνομιλητής της Δύσεως και των Μεγάλων Δυνάμεων (βλ. Αγγελος Συρίγος, Αποτουρκοποίηση της εξωτερικής μας πολιτικής).
Θαυμάσια ιδέα δεν λέω, συμφωνώ και επαυξάνω, να γίνουμε και περιφερειακή υπερδύναμη ή γιατί όχι και παγκόσμια πυρηνική δύναμη (αν όχι και κβαντική που θα βάλει πόστα σε όσους μας επιβουλεύονται), έως ότου πάντως το καταφέρουμε, το πρόβλημα παραμένει. Και μεθαύριο θα πρέπει να ποντίσουμε και το καλώδιο και δεν βλέπω τους Γάλλους τόσο ψύχραιμους όσο στο παρελθόν.
Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν, ούτε μαγικές λύσεις υπάρχουν, βλέπω όμως ότι ακόμα και νηφάλιοι αναλυτές της εξωτερικής μας πολιτικής προβληματίζονται ακόμα και για τα όρια της συνεργασίας μας με το Ισραήλ, που φυσικά κάνει τους δικούς του υπολογισμούς και σίγουρα δεν θα πολεμήσει για μας. Αυτό που σίγουρα δεν πρέπει να κάνουμε είναι να υποκρινόμαστε ότι δεν υπάρχει κρίση αλλά δήθεν μόνο ένταση και να αφήνουμε την εξωτερική πολιτική στον αυτόματο πιλότο.
Πηγή: capital