Αφού διαθέτουμε τόσους μικρούς "φύρερ" (και ορισμένες Führerin), γιατί στην Ελλάδα δεν έχουμε κι εμείς ένα ακροδεξιό κόμμα, σαν το AfD; Δηλαδή ένα ακροδεξιό, εξτρεμιστικό κόμμα με ευρεία όμως λαϊκή αποδοχή να πρωταγωνιστεί στις πολιτικές εξελίξεις; Η δεξιόστροφη τάση άλλωστε είναι ορατή σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρώπης, αλλά και στην Ελλάδα (και à propos απειλεί όλο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα).
Η Μαρίν Λεπέν θα είναι πιθανότατα η επόμενη πρόεδρος της Γαλλίας - οι τελευταίες μετρήσεις την δείχνουν να κερδίζει απέναντι σε όλους τους πιθανούς υποψηφίους, είτε της αριστεράς είτε του κέντρου και έχει αρχίσει ήδη τις υποσχέσεις στον Πούτιν - η Μελόνι είναι ήδη πρωθυπουργός αν και μεταλλαγμένη, και αν η Μεγάλη Βρετανία δεν είναι ίσως πολύ κοντά στο να αποκτήσει πρωθυπουργό ένα γελοίο πρόσωπο σαν τον Farage, αυτό μάλλον οφείλεται στο εκλογικό σύστημα των μονοεδρικών. Κατά τα λοιπά το Reform "σαρώνει" στις δημοσκοπήσεις.
Οι ειδικοί επιστήμονες θεωρούν ότι υπάρχουν ορισμένες προϋποθέσεις για να βρεθεί ένα ακροδεξιό κόμμα να πρωταγωνιστεί στο πολιτικό σύστημα. Και μια από αυτές τις προϋποθέσεις είναι το κόμμα να έχει ένα βάθος χρονικό. Στην Ελλάδα διαθέτουμε μια πληθώρα κομμάτων που τοποθετούνται ξεκάθαρα στην ακροδεξιά - την Ελληνική Λύση του Κυριάκου Βελόπουλου, τη Νίκη του Νατσιού, τη Φωνή Λογικής της Λατινοπούλου - αλλά θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και την "Ελπίδα για τη Δημοκρατία" της Μαρίας Καρυστιανού και την "Πλεύση Ελευθερίας" της Ζωής Κωνσταντοπούλου.
Με εξαίρεση όμως το κόμμα του Βελόπουλου - που ίσως και εξ αυτού του λόγου έχει δημιουργήσει μια ισχυρή βάση στη Βόρεια Ελλάδα - κανένα από τα ακροδεξιά κόμματα δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει ρίζες και διάρκεια. Όλα μοιάζουν περισσότερο με "διάττοντες αστέρες" που εξυπηρετούν προσωπικές φιλοδοξίες, παρά κόμματα που μπορούν να προκαλέσουν ταυτίσεις.
Το κοινό όμως υπάρχει και ας είναι διασπασμένο (και a priori μονίμως παραζαλισμένο). Στις βουλευτικές εκλογές του 2023, τα 3 ακροδεξιά κόμματα που μπήκαν στη Βουλή είχαν πάρει όλα μαζί 12,8% και το ποσοστό όσων εξέλεξαν ευρωβουλευτή - στο μεταξύ οι Σπαρτιάτες είχαν διαλυθεί, αλλά κατάφερε να εκλεγεί η Λατινοπούλου - έφθασε στο 16 plus. Pas mal.
Δεν θέλω να στεναχωρήσω μερικούς παλιούς φίλους μου δηλαδή, αλλά δεν υπάρχει εκείνο το αντιφασιστικό έθνος που ονειρεύονταν οι παλαιότεροι αριστεροί, ότι δήθεν λόγω της χούντας και της κατοχής είχαμε αποκτήσει ανοσία στις ακροδεξιές απόψεις. Αστειότητες. Οι δε αυταρχικές απόψεις είναι ιδιαίτερα δημοφιλείς στους νέους.
Αρκεί να θυμίσουμε ότι σε εποχές κρίσης, η Χρυσή Αυγή έφθασε στις ευρωεκλογές του 2014, στο θηριώδες 9,39%. Δηλαδή είχαν βρεθεί 536 χιλιάδες Έλληνες, που είχαν ψηφίσει υπέρ ενός νεοναζιστικού κόμματος και ο αρχηγός του χαιρετούσε με το "χάιλ Χίτλερ". Να το θυμηθούμε την επόμενη φορά που θα μας πει κάποιος για τη σοφία της λαϊκής ψήφου…
Υποθέτω ρόλο στο γεγονός ότι τα κόμματα της ακροδεξιάς κινούνται στο περιθώριο, παρά τη δημοφιλία τους και τα υψηλά τους ποσοστά, παίζει και η προσωπικότητα των ηγετών τους. Όλοι λένε ότι ένας σημαντικός παράγοντας της νίκης του AfD στη Σαξονία ήταν το χαμόγελο του Ούλριχ Ζίγκμουντ. Ο δημοφιλέστερος από τους δικούς μας πουλάει κεραλοιφές.
Υποθέτω ένας άλλος λόγος είναι και το ότι ζήσαμε στο πετσί μας τις επιπτώσεις των λαϊκιστών στην εξουσία, πάθαμε και μάθαμε από όσους υπόσχονται "μαγικές λύσεις" για τα προβλήματα, και υπάρχει ένας μεσαίος χώρος που αντιστέκεται σθεναρά στο αντισύστημα.
Ένας άλλος λόγος είναι και η πολυδιάσπαση. Όπως εξηγούσε η καθηγήτρια Πολιτικής Ανάλυσης στο ΕΚΠΑ Λαμπρινή Ρόρη, σε πρόσφατο άρθρο της στην Καθημερινή, το κόμμα Καρυστιανού από 11% στα τέλη Μαΐου έφθασε στο 8,5% στις αρχές Ιουλίου (Pulse) και κατέληξε έναν μήνα μετά στο 4,8% (Interview). Το ίδιο διάστημα και στις ίδιες μετρήσεις, η Ελληνική Λύση ανέβηκε από 6,5% σε 8% και μετά στο 9,4%. Οι ψηφοφόροι δηλαδή υπάρχουν και απλώς μετακινήθηκαν εντός των ακροδεξιών κομμάτων.
Έτσι εξηγείται άλλωστε και η σχετική ψυχραιμία των κυβερνώντων με το κόμμα Σαμαρά, αν και θα ήταν ίσως τραβηγμένο να τοποθετούσαμε το υπό ίδρυση κόμμα, καθαρά στην ακροδεξιά. Πιο ακριβής περιγραφή θα ήταν να μιλήσουμε για ένα κόμμα της παραδοσιακής, συντηρητικής ιδεολογίας με ισχυρό πατριωτικό προφίλ. Σε κάθε περίπτωση οι μετρήσεις δείχνουν ότι το κόμμα Σαμαρά, μάλλον τα κόμματα του Βελόπουλου και του Νατσιού απειλεί και λιγότερο τη Νέα Δημοκρατία.
Στη Γερμανία, το τείχος ανοσίας που ύψωσαν τα δημοκρατικά κόμματα απέναντι στην ακροδεξιά δεν μπόρεσε πάντως να εμποδίσει την άνοδο του AfD. Ήταν το μεταναστευτικό ή ήταν η οικονομική υστέρηση της Ανατολικής Γερμανίας; Ήταν τα κοινωνικά δίκτυα και η τοξική πόλωση που παράγουν ή ήταν η αίσθηση μειονεξίας των επαρχιωτών της Σαξονίας, απέναντι στις ελίτ των πόλεων; Δύσκολες οι απαντήσεις.
Και στην Ελλάδα, γιατί δεν έχουμε δει ανάλογο φαινόμενο; Φταίει μόνο η πολυδιάσπαση της ακροδεξιάς; Μήπως η εξήγηση είναι ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει υιοθετήσει, τουλάχιστον στο μεταναστευτικό, τη ρητορική και την πολιτική της ακροδεξιάς, όπως τον κατηγορεί η αντιπολίτευση; Είναι μήπως η εξήγηση ότι έχει υποδεχθεί στη Νέα Δημοκρατία - μεταλλάσσοντάς την όπως λέει ο Νίκος Ανδρουλάκης σε "ακραίο δεξιό κόμμα" - τις πιο εμβληματικές φιγούρες του ΛΑΟΣ, ώστε να περιορίσει τις απώλειες;
Οποια και αν είναι η απάντηση, η κατηγορηματική άρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη ακόμα και να συζητήσει το ενδεχόμενο μιας συνεργασίας με τα κόμματα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας - όπως και με τον κ. Σαμαρά - δημιουργεί μια δύσκολη συνθήκη για όλους. Παρά τη φθορά του κυβερνώντος κόμματος που τροφοδοτεί τα κόμματα αυτά, τις παραμονές των εκλογών τα διλήμματα θα είναι ισχυρά και όσοι δεν έχουν απάντηση στο "πώς θα κυβερνηθεί η χώρα", θα αναλάβουν και τις συνέπειες.
Πηγή: capital