Γεωστρατηγικές αλλαγές στη Μεσόγειο

Οι μεγάλες ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο είναι πραγματικότητα.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Γεωστρατηγικές αλλαγές στη Μεσόγειο

Η παγκοσμιοποίηση χαρακτηρίζεται σήμερα από έντονη πολιτική, οικονομική, πολιτισμική και τεχνολογική αλληλεξάρτηση στο διεθνές σύστημα και ταυτόχρονα από εντεινόμενο ανταγωνισμό ισχύος διαφόρων κρατών, που θυμίζει την περίοδο προ του Α΄ παγκοσμίου πολέμου. Οι ραγδαίοι ρυθμοί εξέλιξης της γνώσης και της τεχνολογίας δημιουργούν νέα δεδομένα και διακυμάνσεις ισχύος, που οδηγούν μοιραία σε σημαντικές ανακατατάξεις. Οι συσχετισμοί δυνάμεων αλλάζουν και οι συμμαχίες μεταβάλλονται.

Οι ΗΠΑ παραμένουν το ισχυρότερο κράτος στο πολυπολικό σύστημα. Η απουσία όμως μιας απόλυτης ηγεμονίας, αφήνει κενά και οδηγεί διάφορες χώρες σε ανταγωνισμούς ισχύος για να προωθήσουν τα συμφέροντα τους.
Η διεθνής αποκέντρωση επιτρέπει σε ανερχόμενες δυνάμεις να επιδιώκουν ηγεμονικό ρόλο επιρροής σε περιφερειακό επίπεδο. Δημιουργούνται έτσι περιφερειακά σχήματα γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Η Ανατολική Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή είναι περιφέρεια, όπου οι δυναμικές αυτές, προκαλούν γεωπολιτικές ανακατατάξεις. Η κλιμάκωση της τουρκικής επιθετικότητας και η ψυχρότητα στις σχέσεις ΗΠΑ - Τουρκίας αλλάζουν τα γεωπολιτικά δεδομένα στην περιοχή μας.

Ο κόσμος μας έχει ολοένα αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες που καλύπτονται σε πολύ μεγάλο βαθμό από ορυκτά καύσιμα και κυρίως από φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα είναι εξαιρετικά ευαίσθητο στην επάρκεια, την ασφάλεια τροφοδοσίας, στα αποθέματα αλλά και τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Το περίφημο «peak oil» (το μέγιστο της ποσότητας άντλησης) δεν σημαίνει την εξάντληση του πετρελαίου. Επειδή όμως η διεθνής ζήτηση έχει συνεχή αυξητική τάση, σημαίνει ότι οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου θα αρχίσουν να αυξάνονται όταν το peak oil θα αρχίσει να λειτουργεί. Αυτό θα συμβεί όταν εξαντλήσουμε τα μισά οικονομικά αντλήσιμα αποθέματα του πλανήτη. Κάποιοι ισχυρίζονται ότι αυτό ίσως έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει. Έτσι τα θέματα εκμετάλλευσης των υποθαλάσσιων αποθεμάτων υδρογονανθράκων μπαίνουν πολύ ψηλά στις προτεραιότητες των διαφόρων κρατών και συνεπώς τα θέματα που αφορούν τον ορισμό της υφαλοκρηπίδας, της Αποκλειστικής Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) κλπ, έρχονται πιεστικά στο διεθνές προσκήνιο.

Η περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου που μας αφορά άμεσα, φέρεται να διαθέτει σημαντικές ποσότητες υποθαλάσσιων αποθεμάτων υδρογονανθράκων στο Αιγαίο, στο Ιόνιο, στην Νότια Κρήτη και κυρίως στην λεκάνη του Ηροδότου.
Η Νοτιοανατολική Μεσόγειος αναμένεται λοιπόν στο μέλλον να διαδραματίσει ένα σημαντικότατο ρόλο στην ασφάλεια του εφοδιασμού των υδρογονανθράκων των κρατών όλης της περιοχής αλλά βέβαια και της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εξαρτάται ενεργειακά σε πολύ μεγάλο βαθμό από την Ρωσία.

Η Αραβική Άνοιξη και η εντεινόμενη κρίση στη Μέση Ανατολή, μεταβάλλουν το οικονομικοπολιτικό σκηνικό στην ανατολική Μεσόγειο, γεγονός που επηρεάζει και την Ελλάδα, που βρίσκεται στη μέση ενός γεωπολιτικού κυκλώνα και ταλανίζεται από την κρίση χρέους και τα προβλήματα της Ευρωζώνης.

Η Τουρκία αμφισβητεί ελληνικά νησιά, ακόμα και την Γαύδο, τον ελληνικό εναέριο χώρο (10 μίλια) και τα δικαιώματα μας σε ότι αφορά την επέκταση της κυριαρχίας μας στη θάλασσα στα 12 μίλια (χωρικά ύδατα 6 μίλια) και απειλεί την Ελλάδα με πόλεμο (Casus belly). Οι Τούρκοι επιμένουν ότι η Κύπρος αποτελείται από δύο κράτη και η αποκαλούμενη «νότιος» Κύπρος έχει περιορισμένη ΑΟΖ. Αρνούνται τα δικαιώματα ΑΟΖ, στο Καστελόριζο.

Οι Τούρκοι προσπαθούν έτσι να αποκόψουν την Ελλάδα από την Κύπρο και να αποκτήσουν αυτοί κοινά οικονομικά θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο.

Μετά την ήττα στη Συρία του Ισλαμικού Κράτους (ISIS), η Τουρκία μετατρέπεται σε διεθνή παίκτη, διαμορφώνει συμμαχίες με τη Ρωσία και το Ιράν και ελίσσεται διαπραγματευτικά ανάμεσα στις υπερδυνάμεις.

Με την εισβολή στο Αφρίν η Τουρκία προσπαθεί να αμυνθεί η ίδια, στους σχεδιασμούς για τον διαμελισμό της, με τη δημιουργία «Κουρδικού Κράτους» μέσα στα σύνορά της. Εξυπηρετεί τη Ρωσία και επιτίθεται στις ένοπλες ομάδες του ΠΚΚ, των Κούρδων που εξοπλίζονται και εκπαιδεύονται από τις ΗΠΑ.

Οι ΗΠΑ ανέχονται λόγω του ότι οι Τούρκοι οργανώνουν και εξοπλίζουν αντικαθεστωτικές δυνάμεις που αντιτίθενται στον Άσαντ και βεβαίως εισβάλουν και αντιπαρατίθενται στρατιωτικά, με τον υποστηριζόμενο από την Ρωσία εχθρό τους, την Συρία.

Αυτά όμως μας αφορούν. Ο Ερντογάν οραματίζεται την αναβίωση της «Οθωμανικής Αυτοκρατορίας». Στόχος του είναι η δημιουργία μιας «ζώνης περιφερειακής ασφάλειας», υπό την τουρκική ηγεμονία που από τα Βαλκάνια, το Αιγαίο, την Κύπρο, φτάνει στο Βόρειο Ιράκ («τα σύνορα της καρδιάς μας»). Ο Ερντογάν απαιτεί τον διαμοιρασμό των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων μεταξύ «Βόρειας και Νότιας Κύπρου». Είναι το ίδιο σενάριο που προωθεί έντεχνα για το Αιγαίο.
Οι μεγάλες ανακατατάξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή είναι πραγματικότητα. Τα διάφορα κράτη με συμφέροντα στην περιοχή αναζητούν νέες ισορροπίες στο νέο διεθνές περιβάλλον που διαμορφώνεται. Δεν μπορούμε λοιπόν να εφησυχάσουμε με εγγυήσεις από μια τάξη πραγμάτων που αναθεωρείται.

Από το «Δεν διεκδικούμε, Δεν παραχωρούμε», πρέπει να περάσουμε στο «Τι επιδιώκουμε στα νέα διεθνή δεδομένα». Να κάνουμε αισθητή την παρουσία μας, στις όποιες διαδικασίες αφορούν το διεθνές γίγνεσθαι. Η απόσυρση των τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων κατοχής από τη Βόρεια Κύπρο είναι το αυτονόητο. Η δημιουργία αποστρατικοποιημένης ζώνης υπό διεθνή έλεγχο στη Τουρκία, σε βάθος τουλάχιστον 500 χιλιομέτρων από τα Μεσογειακά παράλια, θα μπορούσε να αποτελέσει ελαχίστη εγγύηση ασφάλειας και σταθερότητας στη περιοχή μας.
Η προσήλωση μας στις διεθνείς συνθήκες και η «ευέλικτη ανταπόκριση» στις τουρκικές προκλήσεις πρέπει να είναι η βασική κατεύθυνση της πολιτικής για την εθνική μας ασφάλεια. Υπάρχει άμεση ανάγκη πιστεύω μιας επίκαιρης, ολοκληρωμένης, αποτελεσματικής, εθνικής στρατηγικής αποτροπής, απέναντι στην Τουρκική επιθετικότητα και εξασφάλισης της ειρήνης στην περιοχή μας.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

------

Στην ιστοσελίδα μας φιλοξενούνται όλες οι απόψεις που σέβονται τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τον πολιτισμό και την αισθητική. Οι γνώμες των αρθρογράφων είναι ενυπόγραφες και προσωπικές και δεν ταυτίζονται απαραίτητα με την άποψη του TheToc.gr.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΑ 03 Αυγ 2020 | 17:38

Κάπα Research: Το 55% των Τούρκων έχει αρνητική άποψη για τον Ερντογάν - Μοιρασμένοι για την Αγιά Σοφιά

Το 55% των Τούρκων έχει αρνητική άποψη για τον Ερντογάν ενώ μοιρασμένοι είναι για το θέμα της Αγιάς Σοφιάς σύμφωνα με έρευνα της Κάπα Research

ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥ ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΥ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ 23 Ιουλ 2020 | 20:42

Εντονη ανησυχία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την Τουρκία: Σταματήστε τις προκλητικές ενέργειες στην Αν. Μεσόγειο

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ καλεί την Τουρκία να σταματήσει και μάλιστα άμεσα τις προκλήσεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ 22 Ιουλ 2020 | 19:13

Αμετανόητος ο Ερντογάν: Θα υπερασπιστούμε τα δικαιώματά μας στην Ανατολική Μεσόγειο

Σύμφωνα με την απόφαση του τουρκικού Συμβουλίου, τα συμφέροντα της Άγκυρας προκύπτουν από το Διεθνές Δίκαιο.

ΤΙ ΓΡΑΦΕΙ Ο ΚΩΣΤΑΣ ΡΑΠΤΗΣ 22 Ιουλ 2020 | 16:35

Ανάλυση: Γιατί η κρίση με την Τουρκία δεν μοιάζει με τα Ίμια και το "Πίρι Ρέις" του '87

Η ανάλυση του Κώστα Ράπτη για το πώς διαφέρει η παρούσα κρίση με την Τουρκία από τις προηγούμενες;

ΚΑΙ Η ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΑΤΖΕΝΤΑ 22 Ιουλ 2020 | 12:24

Στο Παρίσι ο Αναστασιάδης - Συνάντηση με Μακρόν και το βλέμμα στην Τουρκία

Την Πέμπτη η συνάντηση Νίκου Αναστασιάδη - Εμανουέλ Μακρόν.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΔΕΝΔΙΑ 21 Ιουλ 2020 | 09:08

Στην Αθήνα ο Γερμανός ΥΠΕΞ Χάικο Μάας - Στο επίκεντρο Τουρκία και Αν. Μεσόγειος

Οι συζητήσεις Μάας με τον Έλληνα ΥΠΕΞ θα εστιασθούν στις διμερείς σχέσεις, καθώς και σε θέματα ευρωπαϊκού και περιφερειακού ενδιαφέροντος.

ΑΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 18 Ιουλ 2020 | 14:44

Γάλλος πρόξενος: Το σύνθημα "Ελλάς – Γαλλία συμμαχία" παραμένει ακόμα πολύ επίκαιρο

""Οταν απειλείται η ειρήνη και η σταθερότητα στην ανατολική Μεσόγειο, η Γαλλία είναι και εκεί, ο πρώτος σύμμαχος της Ελλάδας", δηλώνει Φιλίπ Ρέι

ΚΑΙ ΜΗΝΥΜΑ ΣΑΣΟΛΙ ΣΤΗΝ ΑΓΚΥΡΑ 17 Ιουλ 2020 | 17:43

Η Ευρώπη αποφασίζει για τον "ταραξία" Ερντογάν: Έκτακτη Σύνοδος Κορυφής τον Σεπτέμβρη για τις προκλήσεις στην Αν. Μεσόγειο

Η απόφαση λήφθηκε ομόφωνα, μετά από εισήγηση του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και τις παρεμβάσεις Μητσοτάκη - Αναστασιάδη.

ΣΕ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟΥ ΕΜΠΟΡΙΚΟΥ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟΥ 16 Ιουλ 2020 | 18:41
ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ - ΣΠΕΧΑΡ 15 Ιουλ 2020 | 15:24

Λευκωσία: Είναι σε όλους γνωστό το τι πράττει η Τουρκία όχι μόνο στην Κύπρο, αλλά γενικότερα στην Ανατολική Μεσόγειο

"Στο Βερολίνο δεν συζητήθηκαν θέματα που άπτονται της Κυπριακής Δημοκρατίας", δήλωσε ο Κύπριος υπουργίος Εξωτερικών.

ΟΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΕΡΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΕΙΝΑΙ ΗΔΗ ΑΝΑΤΡΕΠΤΙΚΕΣ 07 Αυγ 2020 | 19:03

Η Τουρκία παραμονεύει για μια "Αραβική Άνοιξη"...

Στενοί συνεργάτες του Ερντογάν βλέπουν σύντομα ανατρεπτικές και απροσδόκητες εξελίξεις

ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΣΤΟΥΠΑ 05 Αυγ 2020 | 18:52

Τα λάθη του παρελθόντος...

Oι εξοπλιστικές ανάγκες της χώρας και τα 72 δισ. ευρώ του πακέτου Next Generation EU (NGEU)