Η κόντρα Σημίτη- Καραμανλή και τι δεν ειπώθηκε

Ηταν μια αντιπαράθεση για το παρελθόν αλλά και για το παρόν, και για όσους την παρακολούθησαν, είχε και μια κοσμιότητα του παρελθόντος.

Μανόλης Καψής
ΓΡΑΦΕΙ: ΜΑΝΟΛΗς ΚΑΨΗς
Καψής

Ηταν μια αντιπαράθεση για το παρελθόν αλλά και για το παρόν, και για όσους την παρακολούθησαν, είχε και μια κοσμιότητα του παρελθόντος.

Όχι του παρόντος. Οι δυο πρώην πρωθυπουργοί, Κώστας Σημίτης και Κώστας Καραμανλής, αντιπαρατέθηκαν για τη στρατηγική τους στα ελληνοτουρκικά, με αιχμές και καρφιά, αλλά χωρίς χτυπήματα κάτω από τη ζώνη για τον πατριωτισμό και το αίσθημα ευθύνης του μεν και του δε. Με σεβασμό. Σε μια εποχή συριζαϊκής κατάπτωσης και πολακικής υστερίας, ήταν μια ανάσα. Ενιωθε κανείς μια νοσταλγία. Μια νοσταλγία για την ευπρέπεια που οφείλει να έχει η πολιτική αντιπαράθεση.

Ο Κώστας Σημίτης υπερασπίστηκε τη στρατηγική του Ελσίνκι, που οδήγησε στην είσοδο της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση -μια μεγάλη, αδιαμφισβήτητη διπλωματική επιτυχία- ενώ έθετε ως όρο για τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας, την επίλυση "όλων των συνοριακών διαφορών και συναφών ζητημάτων" με την Ελλάδα, μέσω του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης. Κατηγορούσε δε τον Κώστα Καραμανλή για αδράνεια, που οδήγησε σήμερα στη νέα κρίση στα ελληνοτουρκικά, αφού τα προβλήματα παραμένουν.

Δύσκολα μπορούμε να κάνουμε εκτιμήσεις για το αν η στρατηγική αυτή θα ήταν τελικά επιτυχής και θα οδηγούσε σε επίλυση των εκκρεμοτήτων με την Τουρκία, πόσο μάλλον που η Τουρκία τα επόμενα χρόνια απομακρύνθηκε από το σχέδιο για ένταξη στην Ευρώπη, την ίδια στιγμή που ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία, απέρριπταν αυτό το ενδεχόμενο, για λόγους εσωτερικής πολιτικής. Μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε.

Ίσως η πιο ενδιαφέρουσα κριτική ήρθε όμως εκ των έσω. Από τον πρώην υπουργό της κυβέρνησης Σημίτη και μετέπειτα υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Βενιζέλο. Που σημείωσε, ότι ναι μεν η επόμενη κυβέρνηση, η κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή, εγκατέλειψε τη στρατηγική του Ελσίνκι και έκανε δεκτή την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας χωρίς αυστηρές και ρητές προϋποθέσεις, αλλά είχε προηγηθεί το δημοψήφισμα και η απόρριψη του σχεδίου Ανάν από τους Ελληνοκυπρίους.

"Η σκέψη, έγραψε ο Ευάγγελος Βενιζέλος (Καθημερινή 11/04), ότι το πλαίσιο του Ελσίνκι αν παρέμενε σταθερό τον Δεκέμβριο του 2004, θα μπορούσε να οδηγήσει μέσω προσφυγής στη Χάγη, στην πλήρη εκκαθάριση των εκκρεμοτήτων στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ενώ στο μεταξύ η Κυπριακή Δημοκρατία είχε ενταχθεί στην Ε.Ε. και η ελληνοκυπριακή πλευρά είχε απορρίψει πανηγυρικά το σχέδιο Ανάν, είναι μια σκέψη πολύ αισιόδοξη." Δύσκολα μπορεί κανείς να διαφωνήσει.

Στην απάντησή του, ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής, πέραν της διάψευσης της συνάντησής του με τον Κώστα Σημίτη παρόντος του Πέτρου Μολυβιάτη -που πιθανώς από παραδρομή ανέφερε ο κ. Σημίτης- σημείωσε ότι η απόφαση του Συμβουλίου Κορυφής το 1999, επέτρεπε στην Τουρκία να προσφύγει μονομερώς στη Χάγη, ορίζοντας εκείνη και μόνο εκείνη τα επίδικα θέματα, ενώ επέμεινε στη πάγια θέση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής από το 1974 και μετά:

"Το Δεκέμβριο 2004, έγραψε ο Κώστας Καραμανλής, όταν κρινόταν η έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας στις Βρυξέλλες, η δική μας προτεραιότητα ήταν πράγματι η απεμπλοκή μας από το τετελεσμένο του Ελσίνκι. Πίστευα και πιστεύω ότι, πέραν της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ, τίποτε άλλο από όσα θέτει η Τουρκία δεν μπορεί να τεθεί υπό διαπραγμάτευση ή δικαστική αίρεση."

Η προσφυγή μονομερώς της Τουρκίας στη Χάγη, ελέγχεται ως ακραία υπόθεση εργασίας, αφού άλλωστε θα πρέπει να προηγηθεί συνυποσχετικό και να υπογραφεί μετά από διαπραγματεύσεις. Αλλά και η ουσία της τοποθέτησης του κ. Καραμανλή, περί της μίας και μοναδικής εκκρεμότητας ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία, που επαναλαμβάνουν οι ελληνικές κυβερνήσεις ως μάντρα εδώ και δεκαετίες, είναι η μισή αλήθεια.

Ας το εξηγήσουμε: Της προσφυγής στη Χάγη για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ πρέπει να προηγηθεί συμφωνία για τα χωρικά ύδατα. Αλλιώς χαράσσεται η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ αν τα χωρικά ύδατα είναι στα 6 μίλια και αλλιώς αν τα χωρικά ύδατα είναι στα 12 μίλια, αφού η γραμμή των χωρικών υδάτων είναι τα έσω σύνορα για την χάραξη της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Χωρίς συμφωνία για την αιγιαλίτιδα ζώνη, κανένα δικαστήριο δεν μπορεί να χαράξει υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.


Και έτσι επιστρέφουμε στις δυο διαφορετικές στρατηγικές, που περιγράφουν οι δυο πρώην πρωθυπουργοί στα κείμενά τους.

Επί εποχής Σημίτη, είναι κοινό μυστικό ότι οι διπλωμάτες μας στις διερευνητικές επαφές με την Τουρκία, είχαν σχεδόν καταλήξει σε μια συμφωνία για τα χωρικά ύδατα. 12 μίλια στις ηπειρωτικές ακτές και από 6-8 ή 10 μίλια στο Αιγαίο.

Η συμβιβαστική και ευέλικτη αυτή προσέγγιση, άνοιγε τον δρόμο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ και στην επίλυση των διαφορών με την Τουρκία. Η έμφαση ήταν στην επίλυση των διαφορών εδώ και τώρα.

Αργότερα, επί εποχής Ευάγγελου Βενιζέλου, οι διπλωμάτες πήραν εντολή να σταματήσουν να συζητούν για τα χωρικά ύδατα και οι διαπραγματεύσεις ατόνισαν.

Σήμερα το θέμα προσεγγίζεται σαν ταμπού και φυσικά δεν επιτρέπει καμία εξέλιξη στα επίδικα θέματα. Θεωρούμε τα 12 ναυτικά μίλια για τα χωρικά μας ύδατα, εκτός από προφανές αποκλειστικό δικαίωμα που μας δίνει το Δίκαιο της Θάλασσας και θέμα περίπου εθνικής ταυτότητας και υπερηφάνειας. Ένα αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα, που οφείλουμε να βρούμε ευκαιρία να ασκήσουμε, κερδίζοντας κατά κράτος έτσι την Τουρκία. Η Τουρκία ας πρόσεχε, όπως έχει γράψει ο καθηγητής Αγγελος Συρίγος.

Ασχέτως αν το δικαίωμα αυτό δεν μπορούμε να το ασκήσουμε και δεν το έχουμε ασκήσει, αφού συνιστά casus belli για την Άγκυρα. Η έμφαση είναι στην αποφυγή επίλυσης των διαφορών, στο όνομα ενός καλύτερου αλλά μη ορατού και απροσδιόριστου μέλλοντος.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

28 Απρ 2021 | 10:54

"Προοδευτική σαχλαμάρα": 18 πορείες την ημέρα!

Δεν κάνω πλάκα. Τα στοιχεία είναι τα επίσημα του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Μέσα σε διάστημα μόλις 3 μηνών, μέσα σε 90 ημέρες, από τις 25 Ιανουαρίου έως τις 25 Απριλίου, έγιναν στην Ελλάδα 1.687 συγκεντρώσεις και πορείες.

ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ 25 Απρ 2021 | 14:18

Μήνυμα Δένδια: Να μην υπάρχουν ψευδαισθήσεις ότι η Ελλάδα θα απεμπολήσει δικαιώματά της

Ο υπουργός Εξωτερικών υπογραμμίζει ότι "δεν μπορούμε να κάνουμε εκπτώσεις" και επισημαίνει πως αυτό κατέστησε σαφές κατά την επίσκεψή του στην Τουρκία.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ- ΕΔΕΣΣΑΣ ΚΑΙ ΔΡΑΜΑΣ-ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ 25 Απρ 2021 | 10:53

Ελληνικά hoaxes: Fake news τα δημοσιεύματα με βάση το ΑΠΕ για τον χρόνο ταξιδιού σε δρόμους της Β. Ελλάδας

Σύμφωνα με τα ellinikahoaxes, δημοσιεύματα ανέφεραν πως ο υπουργός Υποδομών Κώστας Καραμανλής ισχυρίστηκε ότι τα έργα οδικών αξόνων Θεσσαλονίκης-Έδεσσας και Δράμας-Αμφίπολης θα καταστήσουν εφικτό το ταξίδι 10 και 30 λεπτά αντίστοιχα.

ΟΛΗ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΟΥ ΠΑΣΟΚ 25 Απρ 2021 | 10:31

Βενιζέλος για ελληνοτουρκικά: Στη Χάγη θα πάει μια στρατιωτικά και διπλωματικά ισχυρή Ελλάδα

"Στη Χάγη θα πάει μια στρατιωτικά και διπλωματικά ισχυρή Ελλάδα", δηλώνει ο Ευάγγελος Βενιζέλος στο Βήμα της Κυριακής.

ΟΛΟ ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ 23 Απρ 2021 | 07:32

Μετά τον καυγά Δένδια - Τσαβούσογλου "ψήνεται" συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν: Οι 3 σταθμοί μέχρι το ραντεβού

Οι δίαυλοι επικοινωνίας φέρνουν ακόμη πιο κοντά την συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ταγίπ Ερντογάν. Οι τρεις σταθμοί μέχρι την συνάντηση.

22 Απρ 2021 | 07:35

Η απειλή του "ραγιαδοκρατικισμού"...

Θα ήταν αφύσικο 400 χρόνια τουρκοκρατίας να μην έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους στη συνείδησή μας ως έθνος.

21 Απρ 2021 | 07:47

Η Δημοκρατία, η Αυγή και οι λοιμωξιόλογοι του ΣΥΡΙΖΑ

Τελικά στον ΣΥΡΙΖΑ όλα επιτρέπονται. Και αυτό και το ανάποδό του. Αρκεί να κάνουν ζημιά στην κυβέρνηση.

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 20 Απρ 2021 | 09:47

ΥΠΕΞ για δηλώσεις Πελώνη: Συνειδητά fake news η διαστρέβλωση όσων είπε για το γαλλικό πλοίο και την τουρκική φρεγάτα

Ανακοίνωση σχετικά με τη "διαστρέβλωση" των λεγομένων της κυβερνητικής εκπροσώπου Αριστοτελίας Πελώνη, εξέδωσε το υπουργείο Εξωτερικών.

19 Απρ 2021 | 08:42

Ατελέσφορο το στρατήγημα "η μη λύση είναι λύση"

Η αποτίμηση της εξωτερικής πολιτικής απαιτεί ψύχραιμη αξιολόγηση, ανάλυση σε βάθος και εύστοχη ερμηνεία.

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ 16 Απρ 2021 | 13:34

Το πρώτο σχόλιο Δένδια μετά τον καβγά με Τσαβούσογλου: Σεβασμός στο Διεθνές Δίκαιο, προώθηση της καλής γειτονίας

"Κοινός παρονομαστής της προσέγγισής μας είναι ο σεβασμός στο διεθνές δίκαιο, η προώθηση των σχέσεων της καλής γειτονίας και βεβαίως η ειρηνική επίλυση των διαφορών", δήλωσε ο Νίκος Δένδιας μία ημέρα μετά το "θερμό επεισόδιο" με τον Μ. Τσαβούσογλου.

ΤΟ 2011 16 Απρ 2021 | 10:33

Μια ματιά στην ιστορία: Όταν ο Γιώργος Παπανδρέου "τα έψαλε" on camera στον Ερντογάν από το Ερζερούμ

Ο κ. Παπανδρέου τότε προκάλεσε αίσθηση στην τουρκική κοινή γνώμη και τα τουρκικά ΜΜΕ, καθώς έθεσε ξεκάθαρες προϋποθέσεις για τη συνεργασία Ελλάδας - Τουρκίας.

Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΗΜΕΡΑ 16 Απρ 2021 | 07:22

Ο Δένδιας και οι ατάκες που εξόργισαν τον Τσαβούσογλου: Το παρασκήνιο του "θερμού επεισοδίου" - Τι έγινε στο δείπνο

Η εντολή να μην μείνουν αναπάντητες οι τουρκικές προκλήσεις και πώς απάντησε ο Ελληνας ΥΠΕΞ. Το παρασκήνιο της "έκρηξης" μπροστά στον Τσαβούσογλου.