Η σημασία του πρωτογενούς πλεονάσματος

Ισως ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος να έχει πολύ μικρή σημασία τελικά

Η σημασία του πρωτογενούς πλεονάσματος

Με αφορμή την εκκρεμότητα για το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος, έχει ανοίξει για τα καλά ο διάλογος για μια επικείμενη αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους. Πράγματι, στην απόφαση του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου του 2012, ως έμμεση παραδοχή της μη βιωσιμότητας του χρέους, αλλά και της ανεπαρκούς αναδιάρθρωσης που έγινε τότε, με την οποία διαφωνούσε το ΔΝΤ, αναφέρεται η δέσμευση των δανειστών μας να προχωρήσουν σε μια περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους, μετά από την εμφάνιση πρωτογενούς πλεονάσματος στον προϋπολογισμό της Ελλάδος.

Είναι αδικαιολόγητη η θριαμβολογία της κυβέρνησης για το μεγάλο πλεόνασμα, αφού αυτό προήλθε από την υπερφορολόγηση των πολιτών και των επιχειρήσεων

Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος ήδη από το 2013, αντί του 2014 που προέβλεπε το πρόγραμμα, έφερε την απαίτηση της Ελλάδος για έναρξη των διαπραγματεύσεων, χρονικά μπροστά. Αυτό είναι θετικό. Από την άλλη όμως υπάρχουν σημαντικά θέματα, που σχετίζονται με το πρωτογενές πλεόνασμα, που αξίζει να επισημανθούν αλλά και να φωτιστούν.

Πρώτον, επειδή το πρωτογενές πλεόνασμα προέκυψε ως αποτέλεσμα μιας βάρβαρης πολιτικής λιτότητας και όχι μιας αναπτυσσόμενης οικονομίας ή ακόμη από την πάταξη της φοροδιαφυγής, θα ήταν σκόπιμο να συγκρατηθεί όσο γίνεται μικρότερο, αρκετό όμως για να αναγνωρισθεί ως τέτοιο από την Eurostat και στη συνέχεια από τους δανειστές μας. Συνεπώς, είναι αδικαιολόγητη η θριαμβολογία της κυβέρνησης για το μεγάλο πλεόνασμα, αφού αυτό προήλθε από την υπερφορολόγηση των πολιτών και των επιχειρήσεων καθώς και από την οριζόντια μείωση των δαπανών του δημοσίου. Το αποτέλεσμα ήταν πολλές από αυτές να κλείσουν και να απολύσουν εργαζόμενους, οι πολίτες να μην αντέχουν να πληρώσουν, ενώ το κράτος να υπολειτουργεί. Η έκπληξη συνεπώς για το μεγάλο μέγεθος του πλεονάσματος θα έπρεπε να αναφέρεται στον κακό σχεδιασμό και στην υπερβολική προθυμία του οικονομικού επιτελείου να υπερθεματίσει στην εφαρμογή της δημοσιονομικής προσαρμογής. Έτσι, η υπερβολική δόση περιοριστικής πολιτικής προκάλεσε μεγαλύτερη πτώση του ΑΕΠ, κάτι που θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει. Η εικόνα εξάλλου μιας χώρας που αναγράφει πλεόνασμα στον προϋπολογισμό 812 εκ. ευρώ, μετά από ένα μήνα το κατεβάζει στα 604 εκ., στη συνέχεια το ανεβάζει στο 1 δις για να καταλήξει αφού περάσει από τα 1,45 δις στα 3,9 δις, δεν είναι καθόλου κολακευτική.

Η υπερβολική δόση περιοριστικής πολιτικής προκάλεσε μεγαλύτερη πτώση του ΑΕΠ, κάτι που θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει

Η δεύτερη παρατήρηση αφορά στη σπουδή που έδειξε η κυβέρνηση να ανακοινώσει τα παραπάνω στοιχεία, χωρίς να έχουν οριστικοποιηθεί, κάτι που είναι αδύνατο βέβαια να γίνει, αφού θα πρέπει να περιμένουμε και τα νούμερα του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου, τα οποία προσμετρώνται στον προϋπολογισμό του 2013. Έτσι, για μια ακόμη φορά δόθηκε η αφορμή για σχόλια δημιουργικής λογιστικής από Ευρωπαίους αξιωματούχους, όπως του επικεφαλής της Eurostat κ. Walter Radermacher αλλά και πολλών μέσων ενημέρωσης, σε μια Ευρώπη που έχει ακόμη νωπές τις μνήμες από το χτένισμα των στοιχείων του 2009 και τη φράση του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ «The party is over». Η ανησυχία εντάθηκε, όταν η κυβέρνηση άρχισε να ανακοινώνει κοινωνικές παροχές και μάλιστα να τις προσδιορίζει επακριβώς. Φαίνεται, ότι ο πολιτικός κύκλος λειτουργεί κανονικά ακόμη και σε περιόδους μεγάλης κρίσης.

Η αλήθεια είναι, ότι τόσο οι ελεγκτές της Τρόικα, όσο και εκείνοι της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, έχουν διατυπώσει ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική πλευρά προσμετρά το πρωτογενές πλεόνασμα. Τα κέρδη για παράδειγμα από τη διαχείριση των ελληνικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ύψους 2 δις, τα οποία εισέπραξε το ελληνικό δημόσιο δεν προσμετρώνται, όπως επίσης και τα 800 εκ περ. από τα κέρδη της Τράπεζας της Ελλάδος. Με την Τρόικα υπάρχει βέβαια η συμφωνία να μην μετράνε τα έσοδα που δεν έχουν μόνιμο χαρακτήρα, αλλά και εδώ για κάποια έσοδα ανακύπτει θέμα ορισμού. Η Eurostat, διατηρεί τις επιφυλάξεις της, αναμένοντας τα τελικά στοιχεία στις αρχές Μαρτίου για να οριστικοποιήσει, αφού τα ελέγξει, στα τέλη Απριλίου το όποιο πλεόνασμα προκύψει.

Η χώρα επιβάλλεται να επανεντάξει στην παραγωγική διαδικασία, μέσα από ένα σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, ένα εκατομμύριο τετρακόσιες χιλιάδες ανέργους

Σε κάθε περίπτωση όμως, ανεξάρτητα από το μέγεθος του πλεονάσματος, αυτό που χρειάζεται η χώρα, πέρα από τη δημοσιονομική σταθερότητα, είναι κυρίως η συνολική σταθεροποίηση της οικονομίας, η οποία όσο συνεχίζεται η ύφεση αποτελεί ζητούμενο. Θα πρέπει να κινητοποιήσουμε ανθρώπους και μέσα για την επανεκκίνηση της οικονομίας, για την οποία δεν υπάρχει σχεδιασμός. Η χώρα επιβάλλεται να επανεντάξει στην παραγωγική διαδικασία, μέσα από ένα σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, ένα εκατομμύριο τετρακόσιες χιλιάδες ανέργους, που προήλθαν κυρίως από τη συρρίκνωση των υπερτροφικών τομέων της οικοδομής, του εμπορίου και άλλων υπηρεσιών. Θα πρέπει να περιγράψει επακριβώς σε ποιους τομείς θα οδηγηθούν και που θα βρει τα αναγκαία 15 δις ευρώ που απαιτούνται για να ανακάμψει η οικονομία. Αν συνεχίσει να ασχολείται μόνο με τη διαχείριση των δημοσιονομικών, τότε το μεν πρωτογενές πλεόνασμα δεν θα είναι διατηρήσιμο, η δε χώρα θα παραμείνει στη στασιμότητα για πολλά χρόνια, με ότι αυτό συνεπάγεται. Τότε βέβαια θα αντιληφθούμε και ότι ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος έχει τελικά πολύ μικρή σημασία.

  • Ο Χαράλαμπος Γκότσης είναι Kαθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Πειραιά

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

Η ΕΚΘΕΣΗ 14 Απρ 2021 | 15:33

ΟΟΣΑ: Σε ποιες μεταρρυθμίσεις πρέπει να δώσει έμφαση η Ελλάδα

Σε έκθεση που έδωσε στη δημοσιότητα ο ΟΟΣΑ αναφέρει ότι η Ελλάδα υιοθέτησε σημαντικές μεταρρυθμίσεις

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ 13 Απρ 2021 | 18:19

Τσίπρας: Αυτό είναι το σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ για τη "βιώσιμη επανεκκίνηση της οικονομίας"

Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε σε γενναία ρύθμιση ιδιωτικού χρέους, ενίσχυση ρευστότητας των ΜμΕ, μόνιμο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.

ΣΕ ΠΟΣΕΣ ΔΟΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕ ΠΟΙΑ ΕΚΠΤΩΣΗ 13 Απρ 2021 | 13:28

Σταϊκούρας: Ανάπτυξη 4,2% για το 2021 - Σύντομα οι ανακοινώσεις για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων

Ο Χρήστος Σταϊκούρας εκτίμησε πως φέτος το ΑΕΠ θα αυξηθεί κατά 4,2%.

ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ 08 Απρ 2021 | 23:39

Πέθανε ο καθηγητής του ΑΠΘ, Δημοσθένης Δώδος

Σε ηλικία 73 ετών έφυγε από τη ζωή ο αφυπηρετήσας αναπληρωτής καθηγητής του τμήματος Πολιτικών Επιστημών της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών του ΑΠΘ, Δημοσθένης Δώδος.

ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΜΟΝΟΓΟΝΕΙΚΗΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ ΚΑΙ ΓΥΝΑΙΚΑΣ 08 Απρ 2021 | 10:29

Μονογονεϊκές οικογένειες: Δεν μπορούν να καλύψουν βασικές ανάγκες - Δυσκολεύονται να εργαστούν

Σημαντικά προβλήματα αντιμετωπίζουν οι μονογονεϊκές οικογένειες. Δυσκολεύονται να καλύψουν βασικές ανάγκες αλλά και να εργαστούν.

ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ 06 Απρ 2021 | 16:38

ΔΝΤ: Ανάπτυξη 3,8% του ΑΕΠ για φέτος και 5% το 2022 στην Ελλάδα

Το ΔΝΤ κατεβάζει τον πήχυ της ανάπτυξης για φέτος στην ελληνική οικονομία στο 3,8% από το 4,1% του ΑΕΠ τον Οκτώβριο και 5% για το 2022

ΘΑ ΠΙΕΣΤΟΥΝ ΤΡΟΜΕΡΑ ΟΙ ΜΕΘ ΣΤΙΣ 28 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 06 Απρ 2021 | 11:32

Καθησυχαστικός ο Σαρηγιάννης: Ήπια αυξητικό το ιικό φορτίο στη χώρα - Αποκλιμάκωση από 18 Απριλίου

Η χώρα θα βρίσκεται σε φάση κλιμάκωσης έως τα μέσα Απριλίου και θα μπει σε αποκλιμάκωση από τις 18 Απριλίου, σημείωσε ο κ. Σαρηγιάννης.

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΤΟΥ ΣΤΟ FACEBOOK 06 Απρ 2021 | 11:10

Παυλάκης: Εχασα διασωληνωμένο συγγενή μου στην Αθήνα - Είχε κάνει και τις δύο δόσεις του εμβολίου

Συγγενής του καθηγητή Γιώργου Παυλάκη, αν και έκανε και τις δύο δόσεις εμβολίου, διασωληνώθηκε και τελικά κατέληξε.

ΜΕΣΩ ΤΟΥ ΟΑΕΔ 03 Απρ 2021 | 15:42

Επίδομα 400 ευρώ: Σε ποιους ανέργους θα πιστωθεί έως τις 15 Απριλίου με μια απλή υπεύθυνη δήλωση

Δικαιούχοι της αποζημίωσης είναι οι εποχικά εργαζόμενοι του τουριστικού και επισιτιστικού κλάδου που πληρούν ορισμένες προϋποθέσεις.

ΤΙ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΜΕΙΩΣΗ ΕΝΦΙΑ 31 Μαρ 2021 | 10:10

Σταϊκούρας: Αλλαγές σε τεκμήρια και δόσεις - Παράταση σε μέτρα στήριξης

Τι είπε ο Χ. Σταϊκούρας για ενοίκια, Δώρο Πάσχα, Επιστρεπτέα Προκαταβολή και παράταση μέτρων

ΦΟΒΟΙ ΓΙΑ CAPITAL CONTROL 30 Μαρ 2021 | 09:32

Έκκληση Ερντογάν σε Τούρκους πολίτες: Φέρτε χρυσό και συνάλλαγμα στις τράπεζες

Ο Ερντογάν έκανε λόγο για σχέση win- win και κάλεσε για κατάθεση χρυσού και συναλλαγμάτων των πολιτών στην τράπεζα.

ΕΚΤΙΜΩΜΕΝΟ ΚΟΣΤΟΣ 695 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ 30 Μαρ 2021 | 06:35

Τα μέτρα του υπουργείου Εργασίας για τη στήριξη της αγοράς εργασίας τον Απρίλιο

Διατηρούνται σε ισχύ και τον Απρίλιο οι προστατευτικές ρυθμίσεις για εργαζόμενους και ανέργους, στο πλαίσιο των ανακοινώσεων για τα μέτρα στήριξης της αγοράς εργασίας.

ΤΙ ΣΥΝΕΒΗ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ 27 Μαρ 2021 | 13:46

Αγριος ξυλοδαρμός καθηγητή ΤΕΦΑΑ: Ταυτοποιήθηκε ο 25χρονος δράστης της επίθεσης

Ο κατηγορούμενος 25χρονος εντοπίστηκε μετά την έρευνα της Κρατικής Ασφάλειας και Ασφάλειας Αθηνών.