Follow us

Η σημασία του πρωτογενούς πλεονάσματος

Ισως ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος να έχει πολύ μικρή σημασία τελικά

Η σημασία του πρωτογενούς πλεονάσματος

Με αφορμή την εκκρεμότητα για το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος, έχει ανοίξει για τα καλά ο διάλογος για μια επικείμενη αναδιάρθρωση του ελληνικού δημοσίου χρέους. Πράγματι, στην απόφαση του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου του 2012, ως έμμεση παραδοχή της μη βιωσιμότητας του χρέους, αλλά και της ανεπαρκούς αναδιάρθρωσης που έγινε τότε, με την οποία διαφωνούσε το ΔΝΤ, αναφέρεται η δέσμευση των δανειστών μας να προχωρήσουν σε μια περαιτέρω ελάφρυνση του χρέους, μετά από την εμφάνιση πρωτογενούς πλεονάσματος στον προϋπολογισμό της Ελλάδος.

Είναι αδικαιολόγητη η θριαμβολογία της κυβέρνησης για το μεγάλο πλεόνασμα, αφού αυτό προήλθε από την υπερφορολόγηση των πολιτών και των επιχειρήσεων

Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος ήδη από το 2013, αντί του 2014 που προέβλεπε το πρόγραμμα, έφερε την απαίτηση της Ελλάδος για έναρξη των διαπραγματεύσεων, χρονικά μπροστά. Αυτό είναι θετικό. Από την άλλη όμως υπάρχουν σημαντικά θέματα, που σχετίζονται με το πρωτογενές πλεόνασμα, που αξίζει να επισημανθούν αλλά και να φωτιστούν.

Πρώτον, επειδή το πρωτογενές πλεόνασμα προέκυψε ως αποτέλεσμα μιας βάρβαρης πολιτικής λιτότητας και όχι μιας αναπτυσσόμενης οικονομίας ή ακόμη από την πάταξη της φοροδιαφυγής, θα ήταν σκόπιμο να συγκρατηθεί όσο γίνεται μικρότερο, αρκετό όμως για να αναγνωρισθεί ως τέτοιο από την Eurostat και στη συνέχεια από τους δανειστές μας. Συνεπώς, είναι αδικαιολόγητη η θριαμβολογία της κυβέρνησης για το μεγάλο πλεόνασμα, αφού αυτό προήλθε από την υπερφορολόγηση των πολιτών και των επιχειρήσεων καθώς και από την οριζόντια μείωση των δαπανών του δημοσίου. Το αποτέλεσμα ήταν πολλές από αυτές να κλείσουν και να απολύσουν εργαζόμενους, οι πολίτες να μην αντέχουν να πληρώσουν, ενώ το κράτος να υπολειτουργεί. Η έκπληξη συνεπώς για το μεγάλο μέγεθος του πλεονάσματος θα έπρεπε να αναφέρεται στον κακό σχεδιασμό και στην υπερβολική προθυμία του οικονομικού επιτελείου να υπερθεματίσει στην εφαρμογή της δημοσιονομικής προσαρμογής. Έτσι, η υπερβολική δόση περιοριστικής πολιτικής προκάλεσε μεγαλύτερη πτώση του ΑΕΠ, κάτι που θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει. Η εικόνα εξάλλου μιας χώρας που αναγράφει πλεόνασμα στον προϋπολογισμό 812 εκ. ευρώ, μετά από ένα μήνα το κατεβάζει στα 604 εκ., στη συνέχεια το ανεβάζει στο 1 δις για να καταλήξει αφού περάσει από τα 1,45 δις στα 3,9 δις, δεν είναι καθόλου κολακευτική.

Η υπερβολική δόση περιοριστικής πολιτικής προκάλεσε μεγαλύτερη πτώση του ΑΕΠ, κάτι που θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει

Η δεύτερη παρατήρηση αφορά στη σπουδή που έδειξε η κυβέρνηση να ανακοινώσει τα παραπάνω στοιχεία, χωρίς να έχουν οριστικοποιηθεί, κάτι που είναι αδύνατο βέβαια να γίνει, αφού θα πρέπει να περιμένουμε και τα νούμερα του Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου, τα οποία προσμετρώνται στον προϋπολογισμό του 2013. Έτσι, για μια ακόμη φορά δόθηκε η αφορμή για σχόλια δημιουργικής λογιστικής από Ευρωπαίους αξιωματούχους, όπως του επικεφαλής της Eurostat κ. Walter Radermacher αλλά και πολλών μέσων ενημέρωσης, σε μια Ευρώπη που έχει ακόμη νωπές τις μνήμες από το χτένισμα των στοιχείων του 2009 και τη φράση του Ζαν Κλοντ Γιούνκερ «The party is over». Η ανησυχία εντάθηκε, όταν η κυβέρνηση άρχισε να ανακοινώνει κοινωνικές παροχές και μάλιστα να τις προσδιορίζει επακριβώς. Φαίνεται, ότι ο πολιτικός κύκλος λειτουργεί κανονικά ακόμη και σε περιόδους μεγάλης κρίσης.

Η αλήθεια είναι, ότι τόσο οι ελεγκτές της Τρόικα, όσο και εκείνοι της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας, έχουν διατυπώσει ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική πλευρά προσμετρά το πρωτογενές πλεόνασμα. Τα κέρδη για παράδειγμα από τη διαχείριση των ελληνικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ύψους 2 δις, τα οποία εισέπραξε το ελληνικό δημόσιο δεν προσμετρώνται, όπως επίσης και τα 800 εκ περ. από τα κέρδη της Τράπεζας της Ελλάδος. Με την Τρόικα υπάρχει βέβαια η συμφωνία να μην μετράνε τα έσοδα που δεν έχουν μόνιμο χαρακτήρα, αλλά και εδώ για κάποια έσοδα ανακύπτει θέμα ορισμού. Η Eurostat, διατηρεί τις επιφυλάξεις της, αναμένοντας τα τελικά στοιχεία στις αρχές Μαρτίου για να οριστικοποιήσει, αφού τα ελέγξει, στα τέλη Απριλίου το όποιο πλεόνασμα προκύψει.

Η χώρα επιβάλλεται να επανεντάξει στην παραγωγική διαδικασία, μέσα από ένα σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, ένα εκατομμύριο τετρακόσιες χιλιάδες ανέργους

Σε κάθε περίπτωση όμως, ανεξάρτητα από το μέγεθος του πλεονάσματος, αυτό που χρειάζεται η χώρα, πέρα από τη δημοσιονομική σταθερότητα, είναι κυρίως η συνολική σταθεροποίηση της οικονομίας, η οποία όσο συνεχίζεται η ύφεση αποτελεί ζητούμενο. Θα πρέπει να κινητοποιήσουμε ανθρώπους και μέσα για την επανεκκίνηση της οικονομίας, για την οποία δεν υπάρχει σχεδιασμός. Η χώρα επιβάλλεται να επανεντάξει στην παραγωγική διαδικασία, μέσα από ένα σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης, ένα εκατομμύριο τετρακόσιες χιλιάδες ανέργους, που προήλθαν κυρίως από τη συρρίκνωση των υπερτροφικών τομέων της οικοδομής, του εμπορίου και άλλων υπηρεσιών. Θα πρέπει να περιγράψει επακριβώς σε ποιους τομείς θα οδηγηθούν και που θα βρει τα αναγκαία 15 δις ευρώ που απαιτούνται για να ανακάμψει η οικονομία. Αν συνεχίσει να ασχολείται μόνο με τη διαχείριση των δημοσιονομικών, τότε το μεν πρωτογενές πλεόνασμα δεν θα είναι διατηρήσιμο, η δε χώρα θα παραμείνει στη στασιμότητα για πολλά χρόνια, με ότι αυτό συνεπάγεται. Τότε βέβαια θα αντιληφθούμε και ότι ο στόχος του πρωτογενούς πλεονάσματος έχει τελικά πολύ μικρή σημασία.

  • Ο Χαράλαμπος Γκότσης είναι Kαθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Πειραιά

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΠΕΙΡΑΙΑΣ 10 Μαϊ 2022 | 17:39

Εκδήλωση του Δήμου Πειραιά: Υποστήριξη για τη δημιουργία κι ανάπτυξη Κοινότητας Γνώσης και Καινοτομίας για τη Γαλάζια Οικονομία

Η πρώτη δια ζώσης εκδήλωση του έργου: "Υποστήριξη για τη δημιουργία και ανάπτυξη Κοινότητας Γνώσης και Καινοτομίας για τη Γαλάζια Οικονομία του Δήμου Πειραιά.

ΜΕ ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ FACEBOOK 01 Μαϊ 2022 | 10:27

Μήνυμα Μητσοτάκη για την εργατική Πρωτομαγιά: Τιμούμε τον κόσμο της εργασίας όχι με συνθήματα, αλλά με πράξεις

Αναφορές στην αύξηση του κατώτατου μισθού και τους επιδόματος ανεργίας έκανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στο μήνυμα για την εργατική Πρωτομαγιά.

ΑΡΘΡΟ ΣΤΟ «ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» 30 Απρ 2022 | 12:55

Σχέδιο Ελλάδα 2.0 - Σκέρτσος: 200.000 νέες θέσεις εργασίας μέσα στην πανδημία και τη διεθνή ενεργειακή κρίση

Δέσμευση 3,5 δισ. ευρώ για το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας "Ελλάδα 2.0". Ο Α. Σκέρτσος μιλά για τους στόχους και για όσα έχουν ήδη επιτευχθεί.

ΥΨΟΥΣ 40 ΔΙΣ. 29 Απρ 2022 | 20:40

Η Ρωσία προσπαθεί να αποφύγει τη χρεοκοπία: Πλήρωσε ομόλογα σε δολάρια την τελευταία στιγμή

Το υπουργείο Οικονομικών της Ρωσίας δήλωσε ότι κατάφερε να πληρώσει 564,8 εκατομμύρια δολάρια για ένα ευρωομόλογο του 2022

ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ 28 Απρ 2022 | 09:13

Λαγκάρντ: Πιθανή αύξηση των επιτοκίων το καλοκαίρι

Κατά την ΕΚΤ, η άνοδος των επιτοκίων θα γίνει "λίγο μετά" το τέλος των αγορών χρέους.

ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΤΟ 2022 26 Απρ 2022 | 09:27

Τι βλέπουν οι οίκοι και αναβαθμίζουν το αξιόχρεο της Ελλάδας

Σε ένα χρόνο, στο τέλος του 2021 η Ελλάδα πέτυχε ρυθμό ανάπτυξης 8,3%, καλύπτοντας σχεδόν το σύνολο των απωλειών του 2020.

H ΕΑΡΙΝΗ ΣΥΝΟΔΟΣ 23 Απρ 2022 | 11:34

ΔΝΤ: Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στην ευρωπαϊκή οικονομία - Επιστρέφουν οι δημοσιονομικοί περιορισμοί

Υψηλός πληθωρισμός και δημόσιο χρέος ξαναφέρνουν περιορισμούς στη δημοσιονομική πολιτική - Γιατί η Ευρώπη πιέζεται περισσότερο.

ΑΝΤΙΣΤΟΙΧΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΕΚΑΝΕ Ο DBRS 23 Απρ 2022 | 08:06

Standard & Poor's: Αναβάθμισε την ελληνική οικονομία - "Μια ανάσα από την επενδυτική βαθμίδα" λένε Μητσοτάκης και Σταϊκούρας

Ο οίκος Standard & Poor's αναβάθμισε το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο της Ελλάδας σε ΒΒ+, από ΒΒ με θετική προοπτική.

ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ ΟΔΗΓΗΣΗ 18 Απρ 2022 | 09:20

Επτά απλοί τρόποι για χαμηλότερη κατανάλωση καυσίμου

Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), μερικές έξυπνες συμβουλές μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμου μεταξύ 6% και 12%.

18 Μαϊ 2022 | 07:40

Ελλάδα-Τουρκία σημειώσατε 1

Στον τομέα της ασφάλειας η Ελλάδα μετά από μια δεκαετία και πλέον απραξίας η οποία την είχε αφήσει πολύ πίσω εξοπλιστικά έναντι της Τουρκίας, έχει αποκτήσει πάλι την πρωτοβουλία των κινήσεων.

18 Μαϊ 2022 | 07:38

Ξανά στις επάλξεις οι υπερήφανοι συνδικαλιστές

Οι συνδικαλιστές- όπως ακριβώς έκαναν και με τη δική τους αξιολόγηση- δεν θέλουν να αποκαλυφθούν τα χάλια μας, γιατί φυσικά όταν οι μαθητές υστερούν, προφανώς κάτι δεν πάει καλά και με τους καθηγητές που τους διδάσκουν.

17 Μαϊ 2022 | 07:43

Δύο στα τρία για τον Αλέξη Τσίπρα, αλλά…

Μετά από δεκαπέντε χρόνια στην ηγεσία του κόμματός του, τα μαλλιά του κάποτε νεαρού προέδρου του ΣΥΝ έχουν αρχίσει να γκριζάρουν. Για πολλούς, το ίδιο και οι απόψεις του.

16 Μαϊ 2022 | 08:45

Η επάνοδος των χρεοκοπιών...

Η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ όπως και αρκετοί αξιωματούχοι έκαναν σαφές πως επίκειται ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής ταχύτερα απ’ ό,τι αναμενόταν λόγω των απειλητικών διαθέσεων του πληθωρισμού.