Ο λαϊκισμός στην εξουσία

Τα κοινά στοιχεία της εκλογής Τραμπ με το Brexit και τον Τσίπρα.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Ο λαϊκισμός στην εξουσία

Η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ τα ξημερώματα της Τετάρτης στη θέση του Προέδρου της μεγαλύτερης υπερδύναμης προκάλεσε εντύπωση και σε πολλές περιπτώσεις σοκ. Ένα κακόγουστο αστείο που μοιάζει με εφιάλτη. Φόβος και θυμός ήταν τα άμεσα συναισθήματα όσων αρνούνταν να δεχθούν και να καταλάβουν πως γίνεται κάποιος με το δικό του χαρακτήρα και προσωπικότητα να ανέρχεται στο ισχυρότερο δημοκρατικό αξίωμα στον πλανήτη. Συναισθηματικές αντιδράσεις τις οποίες όμως κάθε λογικός άνθρωπος μπορεί να κατανοήσει και να ενστερνιστεί.

Ήταν μια πορεία που από την αρχή μέχρι το τέλος έμοιαζε με κωμικοτραγική φάρσα η οποία κάποια στιγμή θα είχε το αναπόφευκτο τέλος που της αξίζει. Όμως αυτό το τέλος όχι μόνο δεν ήρθε ποτέ, αλλά σε λίγο παραπάνω από δύο μήνες οι ΗΠΑ θα ορκίζουν ως 45ο πρόεδρό τους, όχι την πρώτη γυναίκα αλλά τον πρώτο αστέρα ριάλιτι. Η εθνικιστική αυτή αναδίπλωση της αμερικανικής κοινωνίας στο πρόσωπο του Τραμπ, αποτελεί σαφέστατα και ένδειξη της - ναι μεν ιστορικής και συμβολικής αλλά τελικά - προβληματικής υποψηφιότητας της Χίλαρυ Κλίντον, λόγω κυρίως του συσχετισμού της με το παλαιό κατεστημένο.

Η σύνδεση μπορεί να μοιάζει ακραία αλλά αυτό που ξεκίνησε στην Ελλάδα με τις απανωτές εκλογικές επιτυχίες του Α. Τσίπρα, ακολουθήθηκε στην πορεία από την επικράτηση του Brexit και τη νίκη Τραμπ στις ΗΠΑ. Δύσκολα μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι το ένα επηρέασε άμεσα το άλλο, όμως οι συγκρίσεις και τα κοινά στοιχεία είναι αδύνατο να αγνοηθούν.

Και στις τρεις περιπτώσεις επικράτησε ο λαϊκισμός, η δημαγωγία, οι υπερβολικές και ασυνάρτητες υποσχέσεις και ο δήθεν αντισυστημικός χαρακτήρας.

Η αγωνία και οι εκτενείς αναλύσεις για τα πιθανά αποτελέσματα και τις επιπτώσεις της επερχόμενης Προεδρίας του είναι εύλογες και θεμιτές. Ειδικά όταν μιλάμε για μια πολιτική καρικατούρα που έχει καταφέρει να εκφράσει κάθε πιθανή άποψη, για κάθε πιθανό ζήτημα.

Με μια πιο ψύχραιμη ματιά, καλό θα είναι να σταθούμε σε τρία βασικά σημεία που ενδεχομένως να καθορίσουν την επόμενη μέρα στο θαυμαστό καινούργιο κόσμο του Προέδρου Τραμπ (όσες φορές και να το επαναλάβει κανείς συνεχίζει να ακούγεται απίστευτο και τρομακτικό).

Πρώτον, όπως έχει αποδειχθεί στην πλειονότητα σχετικών περιπτώσεων (βλ. Τσίπρα, Brexit, κ.α.) τα δύσκολα ξεκινάνε μετά την εκλογή. Η μοιραία επαφή με αυτό που ο λογικός κόσμος αποκαλεί πραγματικότητα καταδεικνύει σχεδόν αμέσως την αβασιμότητα και αδυναμία υλοποίησης των παράλογων προεκλογικών εξαγγελιών. Μοιάζει αναπόφευκτό ο Τραμπ να οδηγηθεί σε σημαντική αναδίπλωση και τελικά να «ξεχάσει» τα περισσότερα από αυτά που αφειδώς δήλωνε και υποσχόταν μέχρι πριν λίγες μέρες.

Δεύτερον, οι ΗΠΑ είναι μια χώρα με βαθιά δημοκρατική παράδοση και ισχυρότατους δημοκρατικούς θεσμούς. Παρότι το Ρεπουμπλικανικό κόμμα του οποίου ηγήθηκε ως υποψήφιος Πρόεδρος ελέγχει το Κογκρέσο, ο ίδιος εν πολλοίς συνεχίζει να θεωρείται ξένο σώμα. Επομένως δύσκολα θα ανεχθούν πιθανές ακραίες αποφάσεις και επιλογές του. Ενώ σε μια τέτοια περίπτωση κανείς δεν θα μπορούσε να αποκλείσει ενδεχόμενη μομφή εναντίον του σε σύμπραξη με τους Δημοκρατικούς, κάτι που θα τον απομάκρυνε από την καρέκλα της εξουσίας. Μάλλον πολύ καλό για να γίνει πραγματικότητα.

Τρίτον, η επικράτησή του αποτελεί παράλληλα και μια τεράστια ευκαιρία. Την ευκαιρία ο λαϊκισμός και η δημαγωγία να εκτεθούν ως πρακτικές άσκησης πολιτικής στο ισχυρότερο παράδειγμα χώρα που θα μπορούσαν. Και αυτό να αποτελέσει επιτέλους το εφαλτήριο για την οριστική εξάλειψη και απαξίωσή τους.

Στον απόηχο των εξελίξεων στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, το ερώτημα που θα πρέπει περισσότερο να μας απασχολεί είναι το πως θα αντιδράσει η Ευρώπη στην επέλαση του λαϊκισμού. Θα απαντήσει με περισσότερη ή λιγότερη Ευρώπη; Θα επιλέξει την επιστροφή στις δημοκρατικές και πολιτισμικές αξίες και αρχές που βρίσκονται στον πυρήνα της δημιουργίας της, ή θα βυθιστεί ακόμα περισσότερο στο φαύλο κύκλο του διχασμού και των ακραίων πολιτικών;

Η ερώτηση είναι λιγότερο ρητορική απ’ όσο φαντάζεται κανείς και η απάντηση κρύβεται στις επιλογές και τις αποφάσεις του καθένα από εμάς σήμερα, αύριο και κάθε μέρα. Κανείς δεν είναι ανίσχυρος και άμοιρος ευθυνών.


Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

14 Οκτ 2021 | 06:59

Καλά Χριστούγεννα ή καλή Ανάσταση...

Αν έχετε καταλήξει στα δώρα που θα κάνετε τα Χριστούγεννα στα παιδιά ή τα βαφτιστήρια σας, τότε καλό θα είναι να προσπαθήσετε να τα προμηθευτείτε από τώρα, γιατί ακόμη και να τα βρείτε στα ράφια τον ερχόμενο Δεκέμβρη ίσως τα πληρώσετε ακριβότερα.

13 Οκτ 2021 | 10:21

Αρχισυντάκτης: Το όνειρο κάθε πολιτικάντη

Ο κάθε πολιτικός, ειδικά των δύο μεγαλύτερων κομμάτων, έχει το κρυφό όνειρο ενός οιονεί αρχισυντάκτη: Να διαμορφώνει την επικαιρότητα, πιστεύοντας ότι έτσι διαμορφώνει και την πραγματικότητα.

13 Οκτ 2021 | 06:59

Η μυστική δημοσκόπηση της πρεσβείας

Και μόνο η αφορμή, για την εξεταστική που ζήτησε ο ΣΥΡΙΖΑ, έπρεπε να μας βάλει σε σκέψεις.

13 Οκτ 2021 | 06:51

Σε δίνη αλλεπάλληλων εκλογών

Το αποτέλεσμα των τελευταίων εκλογών στις ΗΠΑ αποτέλεσε έκπληξη καθώς λίγους μήνες νωρίτερα, πριν την έλευση της πανδημίας, ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν αδιαμφισβήτητο φαβορί.

12 Οκτ 2021 | 06:46

Ο "Τζάμπας", το Σαχέλ και ο Αλέξης...

Οι αντιρρήσεις του Αλέξη Τσίπρα για την πιθανότητα αποστολής ελληνικών στρατιωτικών δυνάμεων στο Σαχέλ δεν αποτελούν έκπληξη

11 Οκτ 2021 | 07:07

Εν μέσω ενεργειακής κρίσης και απελπισίας Ερντογάν...

Η ενεργειακή κρίση που πλήττει την παγκόσμια οικονομία σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στην Τουρκία, τη μετεκλογική περίοδο στη Γερμανία και τις επικείμενες εκλογές στη Γαλλία δημιουργούν ένα μείγμα εκρηκτικών προκλήσεων για την Ελλάδα τουλάχιστον για τους αμέσως επόμενους μήνες...

11 Οκτ 2021 | 06:47

Πολίτες

Κάποιον που ενδιαφέρεται χαλαρά για τα κοινά, διαβάζει-ακούει τις ειδήσεις, συμπαθεί μια πολιτική παράταξη, απεχθάνεται έναν -και περισσότερους- αρχηγούς των αντιπάλων, στις προεκλογικές περιόδους η θερμοκρασία του ανεβαίνει, φανατίζεται και τσακώνεται στα καφενεία, το βράδυ μετά τις κάλπες άλλοτε πανηγυρίζει κι άλλοτε γαμωσταυρίζει...

10 Οκτ 2021 | 19:00

Ο Τσίπρας, ίδιος πάντα, στη Βουλή

Στον ορίζοντα του κ. Τσίπρα, όλα τα συμβόλαια που υπογράφουν οι Άλλοι είναι ύποπτα.

08 Οκτ 2021 | 08:10

Σοσιαλδημοκρατία με τη νέα γενιά στο προσκήνιο

Το μέλλον της Σοσιαλδημοκρατίας και του προοδευτικού χώρου θα κριθεί στο κατά πόσο θα μπορέσει να απαντήσει στις ανησυχίες και στα προβλήματα της νέας γενιάς.

08 Οκτ 2021 | 07:02

Ο Ερντογάν και τα φληναφήματα της Αριστεράς...

Η Τουρκία αντιλαμβάνεται πόσο δύσκολες καθιστά τις επιδιώξεις της η παρουσία της Ελλάδας στην Ε.Ε. και για αυτό προσπαθεί να την απομονώσει εκεί, υποστηρίζοντας πως βλάπτει τα συμφέροντα της Ε.Ε.

07 Οκτ 2021 | 09:20

Ένα μικρό κόμμα του 31,5%

Ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα κόμμα που κοντεύει σχεδόν μια δεκαετία σε ποσοστά πέριξ του 30%, στην πράξη αποδεικνύει συνεχώς ότι ο παλιός εαυτός του 4% το καταδιώκει συνεχώς.

07 Οκτ 2021 | 06:51

Γιατί σηκώνει τους τόνους ο Βενιζέλος...

Έκπληξη προκάλεσαν σε αρκετούς τις τελευταίες μέρες οι ηχηρές αλλά και ουσιαστικές παρεμβάσεις του κ. Ευάγγελου Βενιζέλου τόσο για ζητήματα που αφορούν την αμυντική συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας όσο και την τροπή που έχει λάβει το τέταρτο κύμα της πανδημίας...

06 Οκτ 2021 | 06:58