Ο σκοπός αγιάζει τα μέσα; Και αν ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, ποιος αγιάζει τον σκοπό; Μήπως και ο ίδιος ο σκοπός που επικαλούμαστε δημόσια είναι ένα παραπέτασμα για να συγκαλύψουμε τον αληθινό μας σκοπό; Τα παραπάνω ερωτήματα και πολλά άλλα παρεμφερή, εξίσου ενοχλητικά, έρχονται κι επανέρχονται τακτικά στο διάβα της Ιστορίας. Υποτίθεται ότι ταλανίζουν πρωτίστως εκείνους που επιχειρούν να ανατρέψουν μια καθεστηκυία τάξη, από πραξικοπηματίες σαν τον Γεώργιο Παπαδόπουλο έως επαναστάτες σαν τον Φιντέλ Κάστρο, αλλά συνήθως τόσο οι καραβανάδες όσο και οι αντάρτες δεν χρονοτριβούν με ανάλογες φιλοσοφικές αναστολές, όπως και με αντίστοιχες ανθρωπιστικές: εκμεταλλεύονται το "παράθυρο ευκαιρίας" που τους παρέχεται προκειμένου να δράσουν κι εναποθέτουν σε όλους εμάς τους υπόλοιπους τη σκοτούρα να αποφασίσουμε αν θα δικαιώσουμε ή θα καταδικάσουμε τη δράση τους εκ του αποτελέσματος και μόνο. "Ουαί τοις ηττημένοις", "ο νικητής τα παίρνει όλα", "ας πρόσεχες": αστείρευτες οι ρήσεις που μας υπενθυμίζουν ότι τελικά, παντού και πάντα, επιβάλλεται το "δίκαιο μέσω ισχύος".
Ήδη από την πρώτη του θητεία, αλλά κυρίως από τη δεύτερη (όπου δεν τον κατατρύχει πλέον το άγχος της επανεκλογής), ο Ντόναλντ Τραμπ έδειξε με κάθε δυνατό τρόπο ότι είναι θερμός θιασώτης του δόγματος "δίκαιο μέσω ισχύος" -και αν έπρεπε οπωσδήποτε να γείρει προς τη μία από τις δύο πλευρές την πλάστιγγα, αναμφίβολα θα επέλεγε την "ισχύ" παρά το "δίκαιο". Την ίδια περίπου περίοδο έγινε πολύ της μόδας το κίνημα του FAFO, ένα αρκτικόλεξο που κυριολεκτικά σημαίνει "Fuck around, find out" (γάμησέ τα και θα δεις τι θα γίνει), μια παραλλαγή εκείνου που μας έλεγαν οι παππούδες μας: "Δεν θα μάθεις, εάν δεν πάθεις". Όπως όλα τα ωραία πράγματα και οι μεγάλες παρεξηγήσεις σε αυτή την έρμη τη ζωή (η πολιτική ορθότητα, ας πούμε, είναι ένα άλλο τυπικό παράδειγμα), το κίνημα του FAFO ξεκίνησε με ανεξίκακες προθέσεις, ως αντίβαρο στον γονεϊκό υπερπροστατευτισμό, υπεύθυνο για τη δημιουργία μιας γενιάς μαλθακών κανακάρηδων, πλήρως ανίκανων να επιζήσουν μόνοι τους έξω από τη "γυάλα" του σπιτιού τους· οι κηδεμόνες που ενστερνίζονταν την εκπαιδευτική τακτική του FAFO άφηναν τα παιδιά τους να πεινάσουν προκειμένου να εκτιμήσουν την αξία του φαγητού και να σκίσουν τα γόνατά τους για την αξία του παιχνιδιού (με όλες τις επικίνδυνες έως θανάσιμες υπερβολές που επέβαλε η παράλληλη μόδα του TikTok). Με λίγη δόση φαντασίας, θα λέγαμε ότι αναβίωναν τα ήθη και τα έθιμα της αρχαίας Σπάρτης στην καρδιά της καταναλωτικής Αμερικής.
Όπως ήταν αναμενόμενο –καθώς η βία ενυπήρχε εν υπνώσει στην ιδεολογία του, έστω και με τη μορφή της κακουχίας- το κίνημα του FAFO υιοθετήθηκε σύντομα από την Ακροδεξιά και έφθασε να σημαίνει κάτι αντίστοιχο με το παραδοσιακό νταηλίκι. Με λάβαρο το FAFO, οργανωμένες ομάδες ανεγκέφαλων τραμπούκων, τα διαβόητα Proud Boys, επιχείρησαν να νεκραναστήσουν τα ναζιστικά Τάγματα Εφόδου σε πιο λάιτ εκδοχή και πρωτοστάτησαν στην αιματηρή απόπειρα για την κατάληψη του Καπιτωλίου, τον καιρό που ο Τραμπ αρνιόταν να χωνέψει την "κλοπή" της νίκης του από τον Μπάιντεν. Τέσσερα χρόνια αργότερα, σε ένα από τα πλέον σπάνια κι εντυπωσιακά come back της αμερικανικής ιστορίας, ο πορτοκαλί νάρκισσος έδειξε να μην έχει πια ανάγκη τους ταραχοποιούς τενεκέδες του FAFO, αλλά ποτέ δεν απεμπόλησε τις θεμελιώδεις αρχές τους. Απόδειξη; Μία από τις πρώτες αναρτήσεις στην επίσημη ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου, λίγες μόλις ώρες μετά τη στρατιωτική επέμβαση στη Βενεζουέλα, ήταν η ασπρόμαυρη φωτογραφία ενός επιβλητικού "τιμωρού" Ντόναλντ Τραμπ, πάνω από τη μονολεκτική απειλή: "FAFO".
Σχεδόν ταυτόχρονα, απανωτά "μηνύματα" της τραμπικής αντίληψης FAFO έβλεπαν το ένα μετά το άλλο το φως της δημοσιότητας, άλλοτε με αναρτήσεις και άλλοτε με δηλώσεις: ο Μαδούρο, με χειροπέδες και καλυμμένα τα μάτια, πιασμένος στη φάκα (στους παλαιότερους από εμάς θύμισε έντονα αντίστοιχες φωτογραφίες του Οτσαλάν), η επιχείρηση δεν κόστισε ούτε έναν Αμερικανό νεκρό (καμία αναφορά, εννοείται, στους δεκάδες "αναλώσιμους" Βενεζουελάνους), οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάμβαναν τη διοίκηση της Βενεζουέλας έως ότου (πότε;) αποκατασταθεί (πώς;) η δημοκρατία στη χώρα, οι αμερικανικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί θα έπιαναν επιτόπου δουλειά πάραυτα (πριν από την εγκατάσταση δημοκρατικής κυβέρνησης και, προφανώς, χωρίς να της ζητήσουν την άδεια), άλλα "άτακτα" κράτη της περιοχής, όπως η Κούβα και η Κολομβία, να "φυλάνε τον κώλο τους" γιατί μπορεί "να πάρουν σειρά", ακόμη –σε ό,τι έχετε ιερό- και tweet της συζύγου του αναπληρωτή προσωπάρχη του Λευκού Οίκου με τη… Γροιλανδία καλυμμένη από την αμερικανική σημαία και την προειδοποίηση με κεφαλαία: "ΣΥΝΤΟΜΑ".
Ύστερα από τη σύλληψη/απαγωγή του Νικολάς Μαδούρο (ακόμη και η επιλογή εκ μέρους σου του ενός από τους δύο προσδιορισμούς προδίδει το… στρατόπεδό σου), οι αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας ήταν εκνευριστικά αναμενόμενες: κάθε κράτος χωριστά τοποθετήθηκε υπέρ ή κατά της σύλληψης/απαγωγής αναλόγως με την πρότερη συμπάθεια/αντιπάθεια και υποστήριξη/απομόνωση προς το καθεστώς Μαδούρο, με ορισμένες από τις πιο τρανταχτές δικτατορίες του πλανήτη (και, επί του πρακτέου, κάτι παραπάνω από φίλα προσκείμενες στις μεθόδους FAFO) να εκφράζουν τον αποτροπιασμό τους, ενώ σχεδόν όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (και κάποιες της Λατινικής Αμερικής) εξέφρασαν την ανακούφισή τους για την ανατροπή του δικτάτορα, αλλά έθεσαν και αστερίσκους όσον αφορά τη "νομιμότητα" της επιχείρησης (πιο αποκαλυπτική, μα και πιο "πετάω τη μπάλα στην εξέδρα", η δήλωση του δικού μας πρωθυπουργού: "Δεν είναι η στιγμή [κατάλληλη] να σχολιάσουμε τη νομιμότητα των πρόσφατων ενεργειών"… Πότε θα είναι, άραγε;).
Έντονες αντιδράσεις υπήρξαν και μέσα στις Ηνωμένες Πολιτείες –με πιο χαρακτηριστική την αντίδραση του φρεσκοεκλεγμένου δημάρχου της Νέας Υόρκης Ζόραν Μαμντάνι, που μίλησε απροκάλυπτα για "πράξη πολέμου και παραβίαση του ομοσπονδιακού [αμερικανικού] και του διεθνούς δικαίου". Επέλεξα όμως να κλείσω με μια άλλη δήλωση, του δημοκρατικού γερουσιαστή Μαρκ Γουόρνερ, που σκόπιμο είναι να την λάβουν υπόψη τους όσα "αδύναμα" κράτη χειροκροτούν σήμερα τις μεθόδους FAFO: "Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες διεκδικούν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν στρατιωτική βία για να εισβάλλουν και να συλλαμβάνουν ξένους ηγέτες που κατηγορούν για εγκληματική συμπεριφορά, τι εμποδίζει την Κίνα να διεκδικήσει την ίδια εξουσία επί της ηγεσίας της Ταϊβάν; Τι εμποδίζει τον Βλαντιμίρ Πούτιν να διεκδικήσει παρόμοια δικαιολόγηση για την απαγωγή του προέδρου της Ουκρανίας;".