Οι φωτιές και ο Κικίλιας

Ας προσπαθήσουμε να παραμείνουμε ψύχραιμοι παρά το γεγονός ότι η μαυρίλα έχει φθάσει έως την ψυχή μας. Όσο η επίκληση της κλιματικής αλλαγής και των ακραίων μετεωρολογικών συνθηκών δεν αρκούν για να εξηγήσουν τις φωτιές και την παταγώδη αποτυχία του κρατικού μηχανισμού στην Πάρνηθα και τον Έβρο -έχουν προηγηθεί η Κέρκυρα και η Ρόδος θυμίζω- άλλο τόσο δεν αρκεί και η αποτυχία του επιτελικού κράτους ή οι ικανότητες του Κικίλια για να εξηγήσουν την καταστροφή. Αν η κλιματική κρίση και οι ακραίες θερμοκρασίες ή οι άνεμοι που έπνεαν στο πεδίο, ακούγονται σαν μια πολύ βολική δικαιολογία, άλλο τόσο ακούγεται σαν αντιπολιτευτικό κλισέ η αποτυχία του επιτελικού κράτους. Στο κάτω κάτω της γραφής, δεν μπορεί να απέτυχαν παντού και σε όλες τις μεγάλες φωτιές που ξέσπασαν φέτος. Κάτι άλλο συμβαίνει.

Άλλωστε ακόμα και αν είμαστε οργισμένοι και απογοητευμένοι (τι απογοητευμένοι, σε κατάθλιψη καλύτερα) οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι το ίδιο το επιτελικό κράτος που κατηγορούμε για αποτυχία, λειτούργησε άψογα σε πολλές εκκενώσεις πολιτών και πραγματοποίησε με εξαιρετική επιτυχία την εκκένωση του νοσοκομείου της Αλεξανδρούπολης. Όχι ότι αυτό αποτελεί άλλοθι. Η κυβερνητική επίδοση στις πυρκαγιές φέτος ήταν μια τραγική αποτυχία και η ευθύνη την βαραίνει εξ ολοκλήρου. Τελεία και παύλα.

Τι φταίει όμως για το μέγεθος των πυρκαγιών; Τι δεν πήγε καλά με την πυρόσβεση; Πού οφείλεται αυτή η τραγική αποτυχία;

Κάποτε μας έλειπαν τα πτητικά μέσα. "Πού είναι τα αεροπλάνα;" φώναζαν κάτοικοι, δήμαρχοι και εθελοντές στα κανάλια της τηλεόρασης και οι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης τηλεφωνούσαν απεγνωσμένα στο "μέσον” τους στην Πυροσβεστική, για να στείλει και στη δική τους περιοχή ένα Canadair. Φέτος όμως είχαμε περισσότερα μέσα από ποτέ και όμως δεν αποφύγαμε την καταστροφή. Τι συνέβη; Είναι παλαιάς τεχνολογίας και κουρασμένα τα πτητικά μέσα, είναι η νέα θεωρία. Ορισμένοι πάλι κατηγορούν τους πυροσβέστες ότι δεν μπαίνουν μέσα στο δάσος και απλώς περιμένουν τα αεροπλάνα να κάνουν τη δουλειά. Μας λείπουν οι ειδικευμένοι δασοπυροσβέστες είναι η άλλη θεωρία. Στη φωτιά στην Πάρνηθα όμως δούλεψαν οι δασοκομάντος και πάλι δεν αποφύγαμε την απόλυτη καταστροφή.

Παλαιότερα, υπήρχε η θεωρία της άμεσης παρέμβασης. Η ερμηνεία επανέρχεται και σήμερα, με όσους προτείνουν να πετάνε drones παντού για να εντοπίζεται εγκαίρως η φωτιά. Οι παλαιότεροι υπουργοί Εσωτερικών, που τότε είχαν την αρμοδιότητα της πυρόσβεσης, θύμιζαν σε κάθε ευκαιρία την ιστορία με το ποτήρι. Την φωτιά λέγανε, τα πρώτα λεπτά την σβήνεις με ένα ποτήρι νερό, στα 10 λεπτά θέλεις βυτιοφόρο και μετά τη μισή ώρα δεν σβήνει με τίποτα. Αλλά στη φωτιά στη Φυλή, που μετά επεκτάθηκε στην Πάρνηθα, το πρώτο ελικόπτερο έφθασε στο 4ο λεπτό αφότου ξέσπασε η πυρκαγιά, και πάλι δεν κατάφερε να τη σβήσει.

Τώρα όλοι μιλούν για την πρόληψη. Οι δασικοί υπάλληλοι επαναφέρουν τη θεωρία του αείμνηστου Νίκου Μάργαρη για την ανάγκη καθαρισμού των δασών από την καύσιμη ύλη- ο ίδιος μιλούσε για την "αποψίλωση" των δασών- πριν ακόμα ξεσπάσουν οι φωτιές. Η μάχη με τις φωτιές κρίνεται το χειμώνα και όχι το καλοκαίρι λένε ο ειδικοί, θυμίζοντας ότι στο παρελθόν οι κάτοικοι των ορεινών περιοχών δούλευαν το δάσος- έκοβαν ξύλα, έπαιρναν τη ρητίνη, έβοσκαν ζώα- και έτσι το προστάτευαν. Το καθάριζαν. Τώρα τα δάση είναι παρατημένα, αφημένα στη τύχη τους και έτσι μετατράπηκαν σε πύρινες- εν δυνάμει- βόμβες.

Υποθέτω ότι όλα αυτά είναι σωστά και εξηγούν εν μέρει και αυτό που ζήσαμε τις τελευταίες ημέρες. Ενδεχομένως ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων να εξηγεί μάλιστα και σε ένα βαθμό και το μέγεθος της καταστροφής, συν φυσικά οι ικανότητες των υπευθύνων.

Περιέργως όμως από τη συζήτηση λείπει ένα κρίσιμο μέγεθος. Πώς ξεσπούν οι φωτιές; Ποιος ή τι προκαλεί την πρώτη σπίθα; Η έλλειψη σοβαρών στατιστικών στοιχείων από τις έρευνες του ανακριτικού της Πυροσβεστικής, επιτρέπει έτσι τη διατύπωση των γνωστών θεωριών για τους "άθλιους εμπρηστές" που βάζουν φωτιές στα δάση μας και θέλουν να μας κάψουν. Στην οποία θεωρία υπέκυψε και ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας που ανακάλυψε, πριν ακόμα ξεκινήσουν καν οι έρευνες, ότι ανθρώπινο χέρι ευθύνεται για τη φωτιά στον Αυλώνα και υποσχέθηκε να το κόψει από τη ρίζα του. Τελικά οι άθλιοι εμπρηστές όμως ήταν ένας σε σύγχυση πρώην δικηγόρος και όλοι οι προσαχθέντες που συνελήφθησαν έμφορτοι με τους "ύποπτους αναπτήρες", αφέθηκαν ελεύθεροι. Άνθρακες (στην κυριολεξία…) ο θησαυρός.

Το ίδιο συνέβη και με τη φωτιά στον Έβρο. Αν και πολλοί έσπευσαν να υιοθετήσουν τις υποψίες της Πυροσβεστικής για τις φωτιές που περιέργως ξέσπασαν στα περάσματα των παράνομων μεταναστών- ορισμένοι είδαν μέχρι και υβριδική επίθεση που δέχεται η χώρα μας και άλλοι πήραν τον νόμο στα χέρια τους, έτοιμοι να πολεμήσουν τους ξένους εισβολείς- κανένα στοιχείο που να επιβεβαιώνει τις υποψίες της Πυροσβεστικής δεν προέκυψε.

Δεν ισχυρίζομαι ότι δεν υπάρχουν και εμπρηστές. Προφανώς υπάρχουν και αν οι πληροφορίες από το κυβερνητικό επιτελείο είναι σωστές, από την αρχή της σαιζόν έχουν συλληφθεί 140 άτομα ως ύποπτοι για εμπρησμό, ορισμένοι εξ αυτών με ενδεχόμενο δόλο. Και πολύ σωστά σχεδιάζεται η αυστηροποίηση της νομοθεσίας ώστε να εκτίουν βαριές ποινές και όσοι βάζουν φωτιές από αμέλεια, ενώ θα προβλέπονται και αυστηρά πρόστιμα. (Να θυμίσω ότι ο ασυνείδητος κάτοικος του Νταού Πεντέλης που ευθύνεται για την τραγωδία στο Μάτι, κατηγορείται για πλημμέλημα και πολύ δύσκολα θα πάει φυλακή.)

Λέω όμως ότι σύμφωνα με παλαιότερες αναλύσεις και στατιστικά στοιχεία της πυροσβεστικής, το ποσοστό των εμπρησμών από δόλο, δεν ξεπερνούσε το 20% των πυρκαγιών που ξεσπούν κάθε χρόνο.

Έχει αλλάξει το ποσοστό; Υπάρχουν επικαιροποιημένα στοιχεία; Επίσης σύμφωνα με αυτές τις παλαιότερες μελέτες της Πυροσβεστικής, το 40% των πυρκαγιών που ξεσπούν στην Ελλάδα οφείλονται στα καλώδια της ΔΕΗ (νυν ΔΕΔΔΗΕ), όπως συνέβη κατά πάσα πιθανότητα στη φωτιά πριν από δυο χρόνια στη Βαρυμπόμπη.

Ποια είναι τα ακριβή στατιστικά στοιχεία; Πώς θα προκύψει μια επιστημονικά μελετημένη πολιτική πρόληψης και καταστολής, αν δεν γνωρίζουμε το πώς, ποιοι- άνθρωποι ή άλλοι παράγοντες-ευθύνονται για τις φωτιές;

Δεν θα έπρεπε στο τέλος κάθε αντιπυρικής περιόδου η Πυροσβεστική να ανακοινώνει τα αποτελέσματα των ερευνών της και να τα δίνει στη δημοσιότητα; Ή θα μπλέξουμε με τις τυχόν αποζημιώσεις;

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr