Ποια χώρα απειλεί την Ελλάδα;

Ενας στους τέσσερις Ελληνες πιστεύει ότι η Γερμανία απειλεί τη χώρα μας

SHARE THIS
0
SHARES

Σε πρόσφατη δειγματοληπτική έρευνα του ΕΛΙΑΜΕΠ για το πώς βλέπουν οι Έλληνες τους Αλβανούς, η απάντηση στην ερώτηση «ποια χώρα αποτελεί απειλεί για την Ελλάδα» έκρυβε εκπλήξεις.

Περίπου ένας στους τέσσερις Έλληνες πιστεύει Γερμανία αποτελεί απειλή για την Ελλάδα

Ενώ, όπως συνήθως σε τέτοιες ερωτήσεις, το σχετικά μεγαλύτερο ποσοστό των ερωτώμενων (32%) απάντησε ότι η Τουρκία αποτελεί απειλή για τη χώρα μας, περίπου ένας στους τέσσερις (23%) απάντησε ότι απειλή αποτελεί η Γερμανία. Δηλαδή η Γερμανία συγκέντρωσε το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό μεταξύ των χωρών που απειλούν την Ελλάδα. Το ποσοστό όσων απάντησαν «οι ΗΠΑ» ήταν ασήμαντο (3%). Παράλληλα, ήδη πριν από το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, ο ευρωσκεπτικισμός ήταν σε άνοδο σε όλες τις Χώρες-Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και μάλιστα, με βάση στοιχεία του Ευρωβαρόμετρου, μεταξύ 2007 και 2012 η μεγαλύτερη πτώση στην εμπιστοσύνη προς την ΕΕ σημειώθηκε στην Ελλάδα.

Μεταξύ 2007 και 2012 η μεγαλύτερη πτώση στην εμπιστοσύνη προς την ΕΕ σημειώθηκε στην Ελλάδα

Μένει να τεκμηριωθεί το αν ο αντιγερμανισμός και ο ευρωσκεπτικισμός έχουν αντικαταστήσει τον αντιαμερικανισμό στην ελληνική πολιτική κουλτούρα, αλλά οι σχετικές ενδείξεις στον ελληνικό Τύπο και στις αντιδράσεις των διαδηλωτών στις αντιμνημονιακές διαδηλώσεις είναι πολλές.

Δεν είναι δύσκολο να υποθέσει κανείς τις αιτίες αυτών των τάσεων. Οι μνήμες της γερμανικής κατοχής, τα Μνημόνια, η καθυστέρηση της Γερμανίας να αποφασίσει για το πώς θα διαχειριζόταν την κρίση, ο εύκολος λαϊκισμός πολλών ελληνικών ΜΜΕ και η αντίστοιχη στάση των γερμανικών ΜΜΕ είναι μερικές από τις αιτίες. Ωστόσο, κάτι βαθύτερο κρύβεται κάτω από τη δυσπιστία των Ελλήνων απέναντι στην ΕΕ και στο αντιγερμανισμό τους, κάτι που ίσως μοιράζονται και άλλοι Ευρωπαίοι.

Από την αρχή της κρίσης, όταν φάνηκε η αδυναμία της Ελλάδας να εξυπηρετήσει το χρέος της και η Ευρωζώνη βρέθηκε σε περιδίνηση, η Γερμανία δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να παίξει ηγετικό ρόλο, αντίστοιχο του οικονομικού μεγέθους της. Προκειμένου να εξυπηρετήσει τα δικά της συμφέροντα, αλλά και για να συνεισφέρει στη σωτηρία της Ελλάδας από τη χρεοκοπία, κινήθηκε σε ένα φάσμα αντιδράσεων που εκτεινόταν από τη συμπεριφορά του φιλάνθρωπου σε εκείνην του ιεραπόστολου. Δηλαδή αφενός καθοδήγησε την παροχή υλικής αρωγής, χωρίς την οποία η Ελλάδα τώρα θα είχε γυρίσει στη δραχμή, αφετέρου προσέφερε ηθικά διδάγματα δημοσιονομικής εγκράτειας στις χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας.

Εν όψει των Ευρωεκλογών, οι ρόλοι του φιλάνθρωπου και του ιεραπόστολου δεν επαρκούν

Τώρα όμως, εν όψει των Ευρωεκλογών, οι ρόλοι του φιλάνθρωπου και του ιεραπόστολου δεν επαρκούν. Για να ανασχέσει τον αντιγερμανισμό και τον ευρωσκεπτικισμό, η Γερμανία χρειάζεται να οραματισθεί κάτι περισσότερο από την εφαρμογή της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η οποία άλλωστε είχε διαμορφωθεί στα τέλη της δεκαετίας του 2010, προτού η κρίση οξυνθεί, καθώς και κάτι ελκυστικότερο από τους μηχανισμούς σταθερότητας και επιτήρησης που καθιερώθηκαν τα τελευταία δύο χρόνια στην Ευρωζώνη, για την αποτροπή παρόμοιων μελλοντικών κρίσεων.

Χρειάζεται εκ μέρους της Γερμανίας μια εξειδίκευση της φράσης «περισσότερη Ευρώπη», η οποία ακούγεται συχνά ως απάντηση στο ερώτημα πού βαδίζει η Ευρώπη.

Χρειάζεται εκ μέρους της Γερμανίας, η οποία κατεξοχήν έχει συνδέσει τη διατήρηση της δικής της ευμάρειας με τη συνέχιση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, μια εξειδίκευση της φράσης «περισσότερη Ευρώπη», η οποία ακούγεται συχνά ως απάντηση στο ερώτημα πού βαδίζει η Ευρώπη. Η απάντηση ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση θα προχωρήσει βήμα – βήμα με βάση διακυβερνητικές συμφωνίες μεταξύ των ισχυρότερων Κρατών-Μελών, δηλαδή η αναπαραγωγή του παλιότερου μοντέλου διακυβέρνησης ούτε επαρκεί ούτε εμπνέει.

Επιπλέον, αν υπάρχει ακόμα χρόνος για να περιοριστεί η εκλογική επιρροή των σκληρών αντιευρωπαϊκών κομμάτων στο Ευρωκοινοβούλιο, που θα αναδειχθεί τον Μάιο του 2014, στο ένα-τρίτο των εδρών του κοινοβουλίου αυτού, όπως διατείνονται οι πιο αισιόδοξοι, τότε ο χρόνος αυτός είναι πολύτιμος.

Η Γερμανία και τα όργανα της ΕΕ έχουν να απαντήσουν σε ένα θεμελιώδες ερώτημα: άραγε αποδέχονται ακόμα τον ευρωπαϊκό δρόμο ανάπτυξης, που συνδυάζει οικονομική μεγέθυνση με κοινωνική προστασία, δηλαδή μια ισορροπία ανάμεσα στην τόνωση της ανταγωνιστικότητας και την κοινωνική συνοχή, ή έχουν εγκαταλείψει οριστικά αυτό μοντέλο προς όφελος ενός κακέκτυπου του αμερικανικού ή του ασιατικού καπιταλισμού; Αν συμβαίνει το δεύτερο, τότε το παγκόσμια πρωτότυπο πείραμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης θα περάσει σύντομα από τη δικαιοδοσία των πολιτικών και οικονομικών αναλυτών σε εκείνη των ιστορικών.

*Αναπληρωτής Καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του  Πανεπιστημίου Αθηνών

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook