Πολιτικός σεισμός στην Ευρώπη

Η Ε.Ε. αντιμετωπίζει «υπαρξιακή κρίση» και χρειάζεται μια «νέα συμφωνία».

SHARE THIS
0
SHARES

Το περιμέναμε, αλλά είχαμε την κρυφή ελπίδα ότι ίσως δεν γίνει. Αναφέρομαι, προφανώς, στη θριαμβευτική νίκη της ακροδεξιάς στη Γαλλία, των αντι-ευρωπαϊστών στη Μεγάλη Βρετανία καθώς και στην ισχυροποίηση των λαϊκιστών στην Ιταλία.

Μπορεί η κάθε μια από τις αναμετρήσεις αυτές να είχε έντονα εθνικά χαρακτηριστικά, ωστόσο τα αίτια και οι συνέπειές τους ξεπερνούν τα σύνορα των χωρών. Αυτός ο «πολιτικός σεισμός», όπως σωστά χαρακτηρίστηκε, επηρεάζει άμεσα ολόκληρη την Ευρώπη και στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα προς όλες τις κατευθύνσεις. Κυρίως προς τους πρωταγωνιστές.

Οι Ευρωπαίοι πολίτες ψήφισαν συνειδητά. Η συντριπτική πλειοψηφία ούτε παρασύρθηκε, ούτε παραπλανήθηκε

Οι Ευρωπαίοι πολίτες ψήφισαν συνειδητά. Η συντριπτική πλειοψηφία ούτε παρασύρθηκε, ούτε παραπλανήθηκε. Ηξεραν πολύ καλά τι ψήφιζαν όσοι έδιναν τη ψήφο τους στη Μαρίν Λεπέν, τον Νέιτζελ Φάρατζ ή τον Πέπε Γκρίλο. Ακριβώς γι' αυτό η ενδυνάμωση των ευρωσκεπτικιστών και των ακροδεξιών δυνάμεων είναι ήττα της ίδιας της Ευρώπης. Ποιάς Ευρώπης, όμως; Αυτής της συντήρησης, της στασιμότητας και της ατολμίας.

Πριν ακόμα ξεσπάσει η οικονομική κρίση το 2008, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα αντιμετώπιζε ουσιαστικό πρόβλημα αντιπροσώπευσης και μια «κρίση νομιμοποίησης». Η συζήτηση για το «δημοκρατικό έλλειμμα» ήταν έντονη. Η αποστασιοποίηση του πολίτη από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς μεγάλωνε. Η εμπιστοσύνη μειωνόταν. Ο ευρωσκεπτικισμός κάλπαζε. Ολα αυτά ήταν εμφανή στις ευρωεκλογές του 2009. Εγιναν «τσουνάμι» το 2014.

Και μετά ήρθε η οικονομική κρίση. Η οποία μετουσιώθηκε και σε πολιτική και θεσμική κρίση. Ηταν μια εξέλιξη η οποία επιβεβαίωσε τα ελλείμματα της ευρωπαϊκής πολιτικής, έδειξε τη θεσμική γύμνια της Ενωσης και επέτεινε τα εγγενή προβλήματα της ευρωζώνης. Εξέθεσε το ευρώ στην απειλή της κατάρρευσης αφού δεν υπήρχε η αναγκαία πολιτική ασπίδα για να το προστατεύσει.

Η ωμή πραγματικότητα είναι, πλέον, μπροστά μας: το επόμενο Ευρωκοινοβούλιο θα έχει μια ισχυρή και ηχηρή ευρωσκεπτικιστική πτέρυγα

Τα πιο πάνω, αναμφίβολα, συνέβαλαν στην ενίσχυση των δυνάμεων του λαϊκισμού και του ευρωσκεπτικισμού. Εδωσαν, επίσης, επιχειρήματα στην ευρωπαϊκή ακροδεξιά η οποία κεφαλαιοποίησε την απογοήτευση των πολιτών και την αδυναμία της Ενωσης να απαντήσει στα αιτήματα της κοινωνίας.

Η ωμή πραγματικότητα είναι, πλέον, μπροστά μας: το επόμενο Ευρωκοινοβούλιο θα έχει μια ισχυρή και ηχηρή πτέρυγα η οποία, με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο, θα βάζει εμπόδια και οδοφράγματα στην όποια προσπάθεια για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Και τώρα τί κάνουμε;

Πρώτον, τα κράτη-πρωταγωνιστές, και πιο συγκεκριμένα η Γερμανία και η Γαλλία, θα πρέπει να αναθεωρήσουν τις πολιτικές τους έτσι ώστε να δείξουν με χειροπιαστές πολιτικές ότι δεν αντιμετωπίζουν την κοινωνία και τα προβλήματά της απλά ως ψυχρούς αριθμούς. Παράλληλα, όσον αφορά στη γάγγραινα της ανεργίας θα πρέπει να περάσουν από το στάδιο της ρητορικής σε αυτό της πράξης. Μπορεί η ανεργία να δείχνει σημάδια σταθεροποίησης, ωστόσο χρειάζονται τολμηρές πολιτικές που θα δημιουργήσουν πραγματικές θέσεις εργασίας.

Δεύτερον, οι ευρωπαϊστές εντός του νέου Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρέπει να κάνουν τις αναγκαίες υπερβάσεις και να σχηματίσουν ένα «μεγάλο φιλοευρωπαϊκό συνασπισμό». Μια συμμαχία, από Δεξιά μέχρι Αριστερά, με την οποία να αντιμετωπίσουν το ισχυρό μέτωπο των κάθε είδους ευρωσκεπτικιστών.

Η Ευρώπη χρειάζεται μια συνθήκη «με δόντια» η οποία να οδηγήσει στην πολιτική ολοκλήρωση

Τρίτον, οι ευρωπαϊστές πρέπει να βάλουν επιτακτικά στο τραπέζι της συζήτησης την ανάγκη θεσμικών αλλαγών για την εκπόνηση μιας νέας συνθήκης για την Ευρώπη η οποία θα διορθώνει τα ελλείμματα της Συνθήκης της Λισαβόνας. Η Ευρώπη χρειάζεται μια «νέα συμφωνία», μια συνθήκη «με δόντια» η οποία να οδηγήσει στην πολιτική ολοκλήρωση. Σε αντίθετη περίπτωση η Ενωση θα παραπαίει, αδύναμη να παίξει ένα πραγματικά ουσιαστικό ρόλο σε ένα έντονα ανταγωνιστικό διεθνές περιβάλλον.

Να είμαστε ρεαλιστές όμως. Ολα αυτά δεν θα είναι μια εύκολη υπόθεση. Ειδικά με δεδομένο το νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όπου ο ευρωσκεπτικισμός θα έχει ισχυρή παρουσία. Θα είναι, δε, ακόμα πιο δύσκολο λόγω της «υποχώρησης» της Γαλλίας από τα ευρωπαϊκά δρώμενα και της πολιτικής κυριαρχίας της Μαρίν Λεπέν σε αυτή τη συγκυρία.

Το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών έδειξε με έκδηλο τρόπο ότι η Ευρωπαϊκή Ενωση αντιμετωπίζει «υπαρξιακή κρίση». Βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Είτε θα επιβιώσει και με ρηξικέλευθες πολιτικές θα ξαναβάλει στις ράγες το ευρωπαϊκό όραμα της ενοποίησης, είτε θα αφεθεί στο έλεος της ευρωφοβίας και του ευρωσκεπτικισμού διακινδυνεύοντας να κατολισθήσει σε ένα επώδυνο κατακερματισμό.   

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook