Πώς να "ξεφορτωθούμε" το Κυπριακό

Για τους σημερινούς Έλληνες, το Κυπριακό είναι μια παλιά ιστορία που πλέον "δεν πουλάει".

Μανόλης Καψής
ΓΡΑΦΕΙ: ΜΑΝΟΛΗς ΚΑΨΗς
Καψής

Ο Σονέρ Τσαγαπτάι είναι διευθυντής του τουρκικού προγράμματος στο Washington Institute και μίλησε στην "Καθημερινή" της Κυριακής και στον συνάδελφο Παύλο Παπαδόπουλο για τα ελληνοτουρκικά, λίγο πριν φθάσει στην Αθήνα ο υπουργός Εξωτερικών της γειτονικής χώρας Μεβλούτ Τσαβούσογλου.

Αναλύοντας την κρίση στις σχέσεις των δυο χωρών, χρησιμοποίησε μια φράση που μου έκανε πολύ εντύπωση και τη βρίσκω εξαιρετικά διεισδυτική: "Λέγεται ότι το Μαυροβούνιο κυβερνά τη Σερβία και το Ναγκόρνο- Καραμπάχ κυβερνά την Αρμενία, είπε. Το ίδιο συμβαίνει και με την Κύπρο. Η Κύπρος κυβερνά την Ελλάδα και την Τουρκία".

Αν και η διατύπωση είναι εξαιρετικά επιτυχημένη, όσοι γνωρίζουν την ιστορία των σχέσεων των δυο χωρών δεν θα εκπλαγούν. Είναι άλλωστε γνωστό ότι Ελλάδα- Τουρκία έζησαν αρμονικά όλα τα χρόνια μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, και τα σύννεφα άρχισαν να συσσωρεύονται όταν η Κύπρος άρχισε να διεκδικεί την ανεξαρτησία της από τη Μεγάλη Βρετανία και την ένωσή της με την Ελλάδα.

Για τους σημερινούς Ελληνες, το Κυπριακό είναι μια παλιά ιστορία που πλέον "δεν πουλάει”. Σίγουρα δεν συγκινεί, δεν κινητοποιεί και δεν ενδιαφέρει την κοινή γνώμη, που βλέπει τις δηλώσεις για το Κυπριακό, τις επικλήσεις του Διεθνούς Δικαίου και τις υπενθυμίσεις των αποφάσεων του ΟΗΕ, σαν μέρος μιας διπλωματικής χορογραφίας χωρίς νόημα. Το κυπριακό είναι πλέον μια "τροχοπέδη", έγραψε πρόσφατα ο Μιχάλης Μητσός στην εφημερίδα "Τα Νέα". Αλλοι κάνουν ένα βήμα παρακάτω και το βλέπουν σαν "ένα φορτίο που το μεταφέρουμε στους ώμους και δεν ξέρουμε πώς να το ξεφορτωθούμε" (βλ. Στέφανος Κασσιμάτης).

Για τους Τούρκους τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά. Το Κυπριακό είναι προτεραιότητα της εξωτερικής πολιτικής και για λόγους ασφαλείας και εξαιτίας των ιερών δεσμών της "μητέρας πατρίδας” με το "μωρό της πατρίδας”. Η τουρκική πολιτική τάξη θεωρεί ότι η Τουρκία κινδυνεύει από την περικύκλωσή της από την Ελλάδα -αν η Κύπρος χαθεί- καθώς συν τοις άλλοις, η Κύπρος ελέγχει και τα δυο λιμάνια της Τουρκίας που είναι η έξοδός της στην Ανατολική Μεσόγειο. Οπως το έθεσε ο μετριοπαθής πρόεδρος της Τουρκίας τη δεκαετία του '50 Τζελάλ Μπαγιάρ στους Αμερικανούς, η Κύπρος για την Τουρκία είναι ζωτικής σημασίας, ενώ για την Ελλάδα "είναι ένα καπρίτσιο”, (βλ Αλέξης Ηρακλείδης, Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος, εκδόσεις Θεμέλιο).


Ακούγεται σαν κοινοτοπία, ότι στις παρούσες συνθήκες, δείχνει μάλλον απίθανο να υπάρξει οποιαδήποτε λύση στο Κυπριακό. Αλλωστε δεν είμαστε καθόλου βέβαιοι ούτε καν για τις επιδιώξεις του Νίκου Αναστασιάδη, που κατηγορείται ότι στο Κραν Μοντανά, αυτός πρότεινε στον Μεβλούτ Τσαβούσογλου τη λύση των δυο κρατών. Και δεν έχει διαψευστεί...

Μπορεί να υπάρξει ουσιαστική πρόοδος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όσο αυτή η πληγή παραμένει ανοιχτή; Ενδεχομένως θα μπορούσε. Αλλωστε δεν θα είναι η πρώτη φορά που το Κυπριακό μπαίνει στο ράφι. Θα μπορούσε να υπάρξει πρόοδος και εκτόνωση, όχι όμως και λύση, όσο το εθνικό θέμα παραμένει ανοιχτό... Και έτσι ξαναγυρίζουμε στο υπαρξιακό πρόβλημα των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Ένα πρόβλημα που ανέδειξε η πρόσφατη αντιπαράθεση ανάμεσα στον Κώστα Σημίτη και τον Κώστα Καραμανλή. Αντιπαράθεση ανάμεσα σε δυο σχολές.

Η μία είναι οπαδός των λύσεων, λύσεων που δεν μπορούν παρά να είναι φυσικά προϊόν συμβιβασμού ή επιδιαιτησίας. (Εκτός αν κερδίσουμε τον πόλεμο, αλλά μεταξύ μας δεν βλέπω και πολλούς πρόθυμους να ξεκινήσουμε μια νέα εκστρατεία). Η άλλη είναι οπαδός της ακινησίας και του σημερινού status quo. Με τον προφανή κίνδυνο σύντομα οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, που τώρα εισέρχονται- όπως δείχνουν τα πράγματα- σε μια περίοδο σχετικής νηνεμίας, να επιστρέψουν σύντομα σε μια νέα φάση κρίσης και θερμής αντιπαράθεσης.

Δεν είναι σαφές τι επιδιώκει η ελληνική πλευρά στην παρούσα φάση. Διάλογο ώστε να βρεθεί λύση ή διάλογο ώστε να εκτονωθεί η ένταση και να μεταφέρουμε το πρόβλημα στο μέλλον; Δεν είναι σαφές ούτε αν ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει το κομματικό του μέτωπο ελεύθερο, ώστε να επιδιώξει λύσεις στα προβλήματα με την Τουρκία. Δεν είναι βέβαιο ούτε αν η ελληνική αριστερά, που παγίως υποστήριζε τον διάλογο και την επιδίωξη λύσεων μέσω αμοιβαίων συμβιβασμών, παραμένει στο ίδιο μήκος κύματος. Οι κατηγορίες που εκτόξευσε ο ΣΥΡΙΖΑ εναντίον της κυβέρνησης, για τις επαφές των Μητσοτάκη και Δένδια με τον κ. Τσαβούσογλου, ότι βοηθούν την Τουρκία "να αποκαταστήσει τη διεθνή εικόνα της, χωρίς κόστος”, δείχνουν ότι η Συμφωνία των Πρεσπών ήταν οδυνηρό μάθημα- πάθημα για την αξιωματική αντιπολίτευση. Δεν θα το επαναλάβει.

Δεν είναι καν βέβαιο ότι υπάρχει διάθεση στην ελληνική κοινή γνώμη για αναζήτηση λύσεων. Το θερμό καλοκαίρι του 2020 έχει ήδη ξεχαστεί...

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΔΙΑ ΤΟΥ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΥ ΤΟΥ ΣΤΕΙΤ ΝΤΙΠΑΡΤΜΕΝΤ 29 Ιουλ 2021 | 21:48

Μήνυμα ΗΠΑ στην Τουρκία: Ανοίξτε τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης - Σεβαστείτε τη θρησκευτική ελευθερία

Αφορμή για την τοποθέτηση των ΗΠΑ, η 50ή επέτειος από το κλείσιμο της Θεολογικής Σχολής.

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΤΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ 29 Ιουλ 2021 | 18:06

Μήνυμα Δένδια στην Τουρκία: Η Οθωμανική Αυτοκρατορία δεν υπάρχει πια - Θεμελιώδης αρχή το Διεθνές Δίκαιο

Ο κ. Δένδιας υπογράμμισε ότι η Τουρκία είναι η μόνη χώρα στον πλανήτη που έχει εκφράσει απειλή πολέμου κατά άλλης χώρας αν αυτή ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της

ΝΕΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΩΝ ΕΠΑΦΩΝ 29 Ιουλ 2021 | 08:26

Τουρκική προκλητικότητα: Ο Δένδιας ενημερώνει τα κόμματα για τα Βαρώσια και τις εξελίξεις στο Κυπριακό

Στον απόηχο των παράνομων τουρκικών εξαγγελιών για τα Βαρώσια, ο Ν. Δένδιας θα ενημερώσει σήμερα τους εκπροσώπους των κομμάτων για τις εξελίξεις στο Κυπριακό.

ΓΙΑΤΙ ΤΑ ΦΟΒΑΤΑΙ 28 Ιουλ 2021 | 15:51

DW: Γιατί ο Ερντογάν φοβάται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αν και ελέγχει σχεδόν πλήρως τη δημοσιοποίηση πληροφοριών στην Τουρκία, φοβάται τα social media.

ΣΤΟ ΖΑΠΠΕΙΟ ΜΕΓΑΡΟ 28 Ιουλ 2021 | 06:49

Στην τριμερή Σύνοδο Κορυφής Ελλάδας - Κύπρου - Ιορδανίας ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα λάβει μέρος στην τριμερή σύνοδο κορυφής Ελλάδας - Κύπρου - Ιορδανίας, που διοργανώνεται στο Ζάππειο Μέγαρο με τη συμμετοχή Αναστασιάδη και του Βασιλιά της Ιορδανίας Αμπντάλα Β’ μπιν Αλ Χουσεϊν.

ΑΘΗΝΑ - ΛΕΥΚΩΣΙΑ ΕΝΙΣΧΥΟΥΝ ΤΙΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ 28 Ιουλ 2021 | 06:17

Διπλωματικά χτυπήματα σε Ερντογάν και αυστηρό μήνυμα Μητσοτάκη: Διεθνής απομόνωση μετά τις προκλήσεις στα Βαρώσια

Αυστηρό μήνυμα προς την Τουρκία από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Με κυρώσεις απειλεί την Άγκυρα ο Ζοζέπ Μπορέλ. Τριμερής Σύνοδος στην Αθήνα, σήμερα, με Ιορδανία και Κύπρο.

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑΔΗ 27 Ιουλ 2021 | 20:36

Σαφές μήνυμα Μητσοτάκη στην Τουρκία: "Η Ελλάδα ουδέποτε θα παραιτηθεί από το υπέρτατο δικαίωμα της άμυνας"

Δριμεία επίθεση Μητσοτάκη στην Τουρκία μετά τις προκλητικές δηλώσεις Ερντογάν για μερικό άνοιγμα των Βαρωσίων.

27 Ιουλ 2021 | 19:37

Διπλωματικές πηγές: Απορρίπτονται στο σύνολό τους οι τουρκικές αιτιάσεις για αποστρατικοποίηση του Αιγαίου

Με επιστολή στον ΟΗΕ, η Ελλάδα απορρίπτει τις μονομερείς αιτιάσεις της Τουρκίας σχετικά με το καθεστώς στρατικοποίησης των νησιών του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου

ΕΠΙΣΗΜΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 27 Ιουλ 2021 | 16:42

Νέο "χαστούκι" της ΕΕ στον Ερντογάν για τα Βαρώσια: Με αντίμετρα προειδοποιεί ο Μπορέλ

Αυστηρό μήνυμα Μπορέλ στον Ερντογάν - Τι ζητά η ΕΕ από την Τουρκία για τα Βαρώσια.

"ΟΙ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΟΙ ΘΕΛΟΥΝ ΝΑ ΕΝΤΑΞΟΥΝ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ" 27 Ιουλ 2021 | 09:29

Διπλή πρόκληση από Μπαχτσελί και Τατάρ: Η Κύπρος ήταν, είναι και θα είναι τουρκική

Διπλή επίθεση από Μπαχτσελί και Τατάρ σε Αθήνα και Λευκωσία. "Η Κύπρος ήταν, είναι και θα παραμείνει τουρκική" λέει ο Μπαχτσελί.

ΤΑ ΕΣΩΣΑΝ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ 26 Ιουλ 2021 | 11:25

Κτηνωδία στην Κύπρο: Έλουσαν σκυλάκια με πίσσα και τα πέταξαν στα σκουπίδια

Πέταξαν σκυλάκια στα σκουπίδια αφού τα έλουσαν με πίσσα στην Κύπρο. Τα έσωσαν εθελοντές της προστασίας ζώων.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΕΙ Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ 25 Ιουλ 2021 | 13:50

Αναστασιάδης: "Δεν θα δεχτώ προαπαιτούμενα για να πάω σε συνομιλίες - Κόκκινη γραμμή οι παράμετροι του ΟΗΕ"

"Στόχος τους είναι τα δύο κράτη. Πού θα κάνουν υποχωρήσεις; Στα στρατεύματα;", αναφέρει ο Νίκος Αναστασιάδης

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ 24 Ιουλ 2021 | 19:31

Διπλωματικές πηγές: Η Τουρκία έχει πάρει οριστικό διαζύγιο με τη διεθνή νομιμότητα

"Η Τουρκία με τη στάση της, δείχνει για μία ακόμα φορά ότι αγνοεί τους βασικούς κανόνες της Διεθνούς Κοινότητας", αναφέρουν δπλωματικές πηγές του Υπουργείου Εξωτερικών