Στον απόηχο της Συνόδου Κορυφής

Οι παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν για την αντιμετώπιση της ευρωπαϊκής κρίσης.

Στον απόηχο της Συνόδου Κορυφής

Επτά χρόνια μετά την έναρξη της κρίσης των ενυπόθηκων δανείων στις ΗΠΑ και έξι μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, που στην ουσία προκάλεσε και τη μετάδοσή της στη γηραιά ήπειρο, η Ευρώπη παλεύει ακόμη με τα απόνερά της, λαμβάνοντας συχνά αντιφατικά μέτρα για την αντιμετώπισή της.

Υποτίθεται ότι με τις παρεμβάσεις έπρεπε να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον στην Ευρώπη που να μην επιτρέπει την επιστροφή στο δημοσιονομικό εκτροχιασμό

Και ενώ το 2009, έγιναν ξαφνικά όλοι Κευνσιανοί και αντέδρασαν με δημοσιονομικά πακέτα για τη στήριξη των Τραπεζών και τη σταθεροποίηση των οικονομιών τους απέναντι στη μεγάλη ύφεση, οι επιλογές που ακολούθησαν αποδείχθηκαν λανθασμένες.

Υποτίθεται, ότι με τις παρεμβάσεις, θα έπρεπε να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον στην Ευρώπη, που να μην επιτρέπει την επιστροφή στο δημοσιονομικό εκτροχιασμό και στην απώλεια εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών. Ταυτόχρονα η ασκούμενη πολιτική θα έπρεπε να στοχεύει στην εξάλειψη των ελλειμμάτων, τη μείωση του χρέους καθώς στην καταπολέμηση της ανεργίας κυρίως των νέων.

Το θεσμικό πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ενωσης ενισχύθηκε και θωρακίσθηκε με ρυθμίσεις, οι οποίες έχουν εν τω μεταξύ δεχθεί αρκετή κριτική. Αυστηρότεροι δημοσιονομικοί κανόνες, αυστηρή εποπτεία, κυρώσεις σε περιπτώσεις παραβίασης, αποτελούν μέρη ενός νέου Συμφώνου Σταθερότητας, στο οποίο περιλαμβάνεται και ένα «χρεόφρενο» που απαιτεί ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς και τη σταδιακή αποκλιμάκωση του χρέους των χωρών κατά το 1/20 ετησίως για εκείνο το μέρος που υπερβαίνει το 60% της ρήτρας του Μάαστριχτ.

Κατά την εκτίμηση του Γάλλου Προέδρου Ολάντ και του Ιταλού Πρωθυπουργού Ρέντζι, η ικανοποίηση των όρων του νέου συμφώνου που επιβάλλει τη συνέχιση της πολιτικής λιτότητας, επιδεινώνει την κατάσταση αντί να την θεραπεύει. Ετσι, απαιτούν «δημοσιονομική ευελιξία», ανάλογα με τα προβλήματα κάθε χώρας, καθώς και την προώθηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης, στον αντίποδα της πολιτικής λιτότητας, την οποία με φανατισμό υποστηρίζει η Καγκελάριος Μέρκελ παρά τις ενστάσεις των Νοτίων.

Στη φάση αυτή, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον το ερώτημα, αν οι αρχηγοί των δύο κρατών, χρησιμοποιούν το επιχείρημα της δημοσιονομικής ευελιξίας πράγματι για μια αλλαγή της οικονομικής πολιτικής στην Ευρώπη ή αποτελεί απλά πρόσχημα επικοινωνιακών τακτικισμών για εσωτερική κατανάλωση στις χώρες τους.

Οι εννέα αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων του σοσιαλδημοκρατικού χώρου που βρέθηκαν στο Παρίσι προ ημερών, δυστυχώς, δεν παρουσίασαν το περιεχόμενο κάποιας εναλλακτικής πρότασης στην ασκούμενη πολιτική. Αντίθετα, μετά από κάποιες γενικόλογες ευχές για διορθωτικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο όμως του συμφώνου σταθερότητας, δήλωσαν την υποστήριξή τους στην επιλογή για την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στον κ. Γιούνκερ, έναντι φυσικά ανταλλαγμάτων με άλλες ευρωπαϊκές θέσεις, όπως άλλωστε άφησαν να εννοηθεί.

Σε κάθε περίπτωση, η αλλαγή πλεύσης στην ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική θα πρέπει να περιλαμβάνει τις παρακάτω βασικές παρεμβάσεις, οι οποίες μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για μια πρόταση εξόδου από την κρίση και επανόδου σε τροχιά σταθερής ανάπτυξης. Βασική προϋπόθεση βεβαίως για την αποτελεσματικότητα των επιμέρους αλλαγών είναι, ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να κατανοήσουν, πως ενωμένοι θα είναι ισχυροί, ενώ ο μοναχικός δρόμος θα οδηγήσει ακόμη και τις ισχυρότερες χώρες στην ασημαντότητα. Ενδεικτικά αναφέρονται:

  • Χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής στην κατεύθυνση που κινήθηκαν οι άλλες μεγάλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, η Μεγ. Βρετανία και τελευταία η Ιαπωνία. Τα πρόσφατα μέτρα Ντράγκι είναι μεν προς τη σωστή κατεύθυνση, δεν είναι όμως αρκετά για να αντιστρέψουν την πορεία.
  • Στοχευμένη συναλλαγματική πολιτική εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, αφού το ακριβό Ευρώ κάνει τις ισχυρές χώρες ισχυρότερες, ενώ τις αδύναμες πιο ανίσχυρες. Χωρίς αλλαγή της συναλλαγματικής πολιτικής, οι όποιες μεταρρυθμίσεις επιχειρούν να εφαρμόσουν χώρες όπως η Γαλλία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Ελλάδα, η Πορτογαλία, ακυρώνονται.
  • Επίσης, δείχνει να είναι εξωπραγματική, η θρησκευτική προσήλωση στη ρήτρα του ελλείμματος 3% του Μάαστριχτ, σε μια περίοδο κρίσης, όταν η συνθήκη αυτή δεν τηρήθηκε ούτε σε περιόδους οικονομικής έξαρσης. Αποτελεσματική πολιτική δυστυχώς χωρίς την απαραίτητη ευελιξία ανάλογα με την περίπτωση, με νομικές απαγορεύσεις, δεν μπορεί να υπάρξει, αφού λειτουργεί αντιπαραγωγικά.

Ολα δείχνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή. Ή να παραμείνει προσκολλημένη στη μέχρι σήμερα ατελέσφορη ασκούμενη πολιτική ή να αλλάξει ρότα

Ολα δείχνουν ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη επιλογή. Ή να παραμείνει προσκολλημένη στη μέχρι σήμερα ασκούμενη ατελέσφορη πολιτική που την οδηγεί με βεβαιότητα σε στασιμότητα διαρκείας ή να αλλάξει ρότα όχι μόνο ως δείγμα αλληλεγγύης προς τις χώρες του Νότου, αλλά και για μια αποτελεσματική σύμπλευση όλων των χωρών με κοινό στόχο την ευημερία των λαών της.

Την αλλαγή αυτή αργά ή γρήγορα θα αναγκασθεί εκ των πραγμάτων να την κάνει, κυρίως λόγω του επαπειλούμενου αποπληθωρισμού. Θα ήταν όμως φρόνιμο και επωφελές οι όποιες αλλαγές να γίνουν γρήγορα, αφού η χρονική μετατόπιση επιδεινώνει την κατάσταση.

* Ο κ. Χαράλαμπος Γκότσης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιώς.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

19 Απρ 2021 | 08:32

Συγκοινωνούντα δοχεία

Ο Νίκος Δένδιας στάθηκε απέναντι στον Μεβλούτ Τσαβούσογλου με αυτοπεποίθηση, με παρρησία και με φλέγμα.

17 Απρ 2021 | 14:20
ΠΟΥ ΒΑΔΙΖΧΕΙ Η ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ; 16 Απρ 2021 | 09:44

Το πώς το ξέρουμε, το πότε δεν γνωρίζουμε...

Πώς θα καταλήξει αυτή η φρενήρης ευρωστία με δανεικά που επιδεικνύει η παγκόσμια οικονομία; Αν το και "Πώς" μοιάζει βέβαιο το ζητούμενο είναι το "Πότε".

15 Απρ 2021 | 09:35

Δημοκρατία = Πλούτος

Όταν οι άνθρωποι συζητούν για οικονομία και πολιτική, αναφέρονται συνήθως στα βασικά μεγέθη της πρώτης και τους οργανισμούς (κόμματα) και τα πρόσωπα που πρωταγωνιστούν στη δεύτερη.

15 Απρ 2021 | 09:35

Χαρίζω χρέη, μοιράζω οικόπεδα...

Μια πολιτική γραμμή του τύπου "Χαρίζω χρέη, μοιράζω οικόπεδα...", δεν αποτελεί παντού και πάντα τον καλύτερο οδηγό προς την εξουσία. Ιδίως αν έχει προηγηθεί η "κωλοτούμπα" του Θέρους του 2015.

14 Απρ 2021 | 07:43

Η κόντρα Σημίτη- Καραμανλή και τι δεν ειπώθηκε

Ηταν μια αντιπαράθεση για το παρελθόν αλλά και για το παρόν, και για όσους την παρακολούθησαν, είχε και μια κοσμιότητα του παρελθόντος.

14 Απρ 2021 | 07:40

Προσεχώς "Τουρκάλες"...

Η συχνότητα με την οποία o Ερντογάν, ως δικτάτορας του Βοσπόρου και φέρελπις σουλτάνος της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής, των Βαλκανίων και της Μαύρης Θάλασσας απειλεί την Ελλάδα και άλλες γειτονικές χώρες αυξάνεται ημέρα με την ημέρα...

12 Απρ 2021 | 08:06

Οι συντάξεις, τα Ραφάλ και ο Πολ...

Στη χώρα που "…θάλλει η ελαία" λοιπόν η κυρίαρχη αντιπαράθεση αφορά πώς την συνταξιοδοτική δαπάνη από 16,5% θα την κάνουμε ταχύτερα 20% και όχι 12%.

12 Απρ 2021 | 08:03

Οι μικροί μονομάχοι

Από τα ευρήματα των πρόσφατων δημοσκοπήσεων, το πιο αξιοσημείωτο δεν είναι η φθορά της κυβέρνησης, η οποία διατηρεί εντούτοις απόσταση μεγάλης ασφαλείας από το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

10 Απρ 2021 | 14:58

Ο Μνησικλής, ο Καλλίμαχος και η Ραλλία

Για όσους αναρωτιούνται πάντως για το μένος του Αλέξη Τσίπρα, της "Αυγής", του ΣΥΡΙΖΑ και της Ραλλίας για τη Μενδώνη, υπάρχει εξήγηση...

09 Απρ 2021 | 07:54

Ευκαιρία ή απειλή;...

Οι λάτρεις της ιστορίας αναζητούν ομοιότητες της κινεζικής αναβάθμισης της ισχύος με την άνοδο των αναθεωρητικών δυνάμεων πριν τον Β’Π.Π. που συγκρότησαν τον Άξονα και ξεκινήσαν τον πόλεμο...

08 Απρ 2021 | 06:28

"Οποιος διαφωνεί, να μην μιλάει"

Η λογική "όποιος διαφωνεί να μη μιλάει" δεν μπορεί να καλύψει τα λάθη, τις ανεπάρκειες και τις αντιφάσεις στη διαχείριση της πανδημίας.

08 Απρ 2021 | 06:19

Κατάφεραν να μας κάνουν πειραματόζωα...

Είναι προφανές πως κάποιος που ζει στην Ελλάδα κινδυνεύει περισσότερο να νοσήσει και να πεθάνει από "Covid-19" παρά από αυτοκινητιστικό δυστύχημα.