Το εκκρεμές της οικονομίας θα κινηθεί στην αντίθετη κατεύθυνση

Η διαφορά από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009 είναι ότι αυτή τη φορά η πολιτική απάντηση ήταν εποικοδομητική.

Barry Eichengreen
ΓΡΑΦΕΙ: BARRY EICHENGREEN
Barry Eichengreen

Οι πρώτες εντυπώσεις, στη διάρκεια της καραντίνας, ήταν ότι η ανάκαμψη θα είχε το σχήμα του λογότυπου της Nike, δηλαδή μια απότομη πτώση που θα την ακολουθούσε μια πιο αργή ανάκαμψη. Αυτό που μάθαμε στη συνέχεια ήταν ότι η μορφή της ανάκαμψης θα εξαρτηθεί από την πορεία του ιού και ότι αυτό μπορεί να το προβλέψει καλύτερα ένας επιδημιολόγος από έναν οικονομολόγο. Αν ο ιός παραμείνει ελεγχόμενος, μπορούμε να συνεχίσουμε να περιμένουμε μια ανάκαμψη στο σχήμα του V της Nike. Αν υπάρξουν νέες εξάρσεις στο βόρειο ημισφαίριο, η ανάκαμψη θα μοιάζει περισσότερο με W.

Ορισμένες δραστηριότητες που είχαν σταματήσει ξανάρχισαν: στην Ευρώπη επειδή ο ιός τέθηκε υπό έλεγχο και στις Ηνωμένες Πολιτείες επειδή τόσο ο Λευκός Οίκος όσο και ορισμένες πολιτείες αποφάσισαν ότι μπορούσαν να τον αγνοήσουν. Με άλλες δραστηριότητες δεν συνέβη το ίδιο. Εξακολουθώ να πιστεύω ότι το πλήγμα στην προσφορά θα είναι σοβαρό και θα έχει μεγάλη διάρκεια: αρκεί να δούμε τα αεροπλάνα που δεν κινούνται, τα άδεια γραφεία και τα έρημα εμπορικά κέντρα. Η παραγωγικότητα θα επηρεαστεί σοβαρά.

Η διαφορά από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008-2009 είναι ότι αυτή τη φορά η πολιτική απάντηση ήταν εποικοδομητική. Θα πρόσθετα όμως δύο παρατηρήσεις. Πρώτον, ο ηθικός κίνδυνος δεν αποτέλεσε αυτή τη φορά πρόβλημα, αντίθετα με τότε, οπότε είχε υπάρξει μια αντίσταση στην επέμβαση στο χρηματοπιστωτικό σύστημα με το επιχείρημα ότι την κρίση την είχαν προκαλέσει οι τράπεζες και η επέμβαση θα έλυνε το πρόβλημα για λογαριασμό τους. Δεύτερον, υπάρχει και τώρα μεγάλο περιθώριο λάθους αν η δημοσιονομική βοήθεια αρθεί πρόωρα.

Αν δεν είχαν παρέμβει αποφασιστικά η Αγγελα Μέρκελ και ο Εμανουέλ Μακρόν, τα πράγματα θα είχαν εξελιχθεί πολύ διαφορετικά. Αυτό είναι κάτι που επαναλαμβάνεται στην ιστορία της σύγχρονης Ευρώπης: αρκεί να σκεφτούμε τον ρόλο που έπαιξαν ο Φρανσουά Μιτεράν και ο Χέλμουτ Κολ στη γέννηση της νομισματικής ένωσης. Είμαι ιδιαίτερα αρνητικός, όμως, αναφορικά με τον ρόλο του ΔΝΤ. Ζήτησαν από τους ιδιώτες πιστωτές να προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση του χρέους των χωρών με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, αλλά ανέθεσαν την αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους στο ΙΙF (Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο), δηλαδή το λόμπι της βιομηχανίας χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Όταν συγκρίνει κανείς τα ποσοστά της ανεργίας, καταλαβαίνει ότι οι ΗΠΑ έχουν πολλά να μάθουν από την Ευρώπη. Αλλά και η ευρωπαϊκή οπτική παρουσιάζει προβλήματα: η διαδικασία μετεκπαίδευσης των εργαζομένων που χάνουν τη δουλειά τους επειδή οι επιχειρήσεις στις οποίες εργάζονταν κλείνουν ή συρρικνώνονται είναι πολύ αργή. Στο πεδίο αυτό, οι Ηνωμένες Πολιτείες κινούνται πιο γρήγορα.

Θα αλλάξει αυτή η κρίση το γενικό πλαίσιο της οικονομίας; Πιστεύω πως ναι. Περάσαμε ένα μεγάλο διάστημα, ξεκινώντας από τον Ρόναλντ Ρίγκαν και τη Μάργκαρετ Θάτσερ, που ήταν της μόδας να λέμε ότι το κράτος πρέπει να κάνει λιγότερα πράγματα στο οικονομικό πεδίο. Τώρα, είναι βέβαιο ότι το εκκρεμές θα κινηθεί στην αντίθετη κατεύθυνση.

(*) O Μπάρι Αϊχενγκριν είναι οικονομολόγος, καθηγητής Οικονομίας και Πολιτικής στο Μπέρκλεϊ και γιος επιζώντων του Ολοκαυτώματος

Πηγή: ΑΠΕ - ΜΠΕ / El País

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΣΕ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΤ1 20 Σεπ 2020 | 22:58

Κορονοϊός- Γώγος: Δεν αντέχει το ΕΣΥ και την πανδημία και την γρίπη- Πρέπει να πάρουμε τώρα μέτρα

Τον κώδωνα του κινδύνου έκρουσε ο καθηγητής Χαράλαμπος Γώγος για την εξέλιξη των κρουσμάτων κορονοϊού και την πορεία της πανδημίας

ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΘ 19 Σεπ 2020 | 15:42

Τσίπρας: Αυτή η κρίση θα μας οδηγήσει σε πολύ μεγάλες ανακατατάξεις

Ο κ. Τσίπρας χαρακτήρισε "λίγο αμήχανη" την παρουσία του στη ΔΕΘ-Helexpo, λόγω της ακύρωσης της 85ης Διεθνούς Εκθεσης.

ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑ 16 Σεπ 2020 | 12:26

ΟΟΣΑ: Μικρότερη η ύφεση της παγκόσμιας και της ευρωπαϊκής οικονομίας το 2020 παρά τις αρχικές προβλέψεις

Παρά τις αρχικές προβλέψεις θα είναι μικρότερη η ύφεση της παγκόσμιας και της ευρωπαϊκής οικονομίας το 2020.

ΣΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΤΟΥ ECONOMIST 15 Σεπ 2020 | 21:28

Τσίπρας: Ευκαιρία για κάποιους η πανδημία ώστε να επιβάλλουν ακραίες απόψεις στην οικονομία

Στο συνέδριο του Economist μίλησε ο Αλέξης Τσίπρας- Όλα όσα είπε για την πανδημία και την οικονομία - Μπηχτές για τα εξοπλιστικά

ΟΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΣΕ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΠΕΡΙΟΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ 15 Σεπ 2020 | 18:28

Κορονοϊός: Τοπικό lockdown στα Τρίκαλα - Επιδημιολογικά επιβαρυμένη η περιοχή - Τα μέτρα

Σε καθεστώς επιδημιολογικά επιβαρυμένης περιοχής και επιτήρησης η Π.Ε. Τρικάλων

ΓΙΝΕΤΑΙ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣΗ 15 Σεπ 2020 | 12:57

Συναγερμός στη Σάμο: Κρούσματα κορονοϊού σε μετανάστες - Σε καραντίνα το ΚΥΤ

Πρόκειται για τα πρώτα κρούσματα κορονοϊού στο Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης στο Βαθύ της Σάμου.

15 Σεπ 2020 | 09:42

Στα λόγια, όλα είναι εύκολα

Στο πρόβλημα "κόστος δημοσίου", υπάρχουν πολλά σημεία στα οποία έχουν δημιουργηθεί σοβαρές παρανοήσεις.

ΘΑ ΜΕΙΝΕΙ ΣΕ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ 14 Σεπ 2020 | 11:36

Μπερλουσκόνι με κορονοϊό: Εξιτήριο μετά από 12 μέρες νοσηλείας

Ο Μπερλουσκόνι εισήχθη στο νοσοκομείο του Μιλάνου, δύο ημέρες αφότου προέκυψε θετικός στον κορονοϊό.

ΤΟ ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ 14 Σεπ 2020 | 09:14

Καμπανάκι Μόσιαλου με αφορμή το Ισραήλ: Αιχμηρή "πρόταση" για τους αρνητές του κορονοϊού

Όπως έγραψε ο κ. Μόσιαλος, "όσοι πιστεύουμε ότι υπάρχει πρόβλημα θα προσπαθήσουμε να το αντιμετωπίσουμε. Και θα το κάνουμε αυτό και για όσους δεν θέλουν να κάνουν τίποτα".

ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ ΣΕ 40 ΠΟΛΕΙΣ 14 Σεπ 2020 | 07:16

Ισραήλ: Η πρώτη χώρα που μπαίνει ξανά σε υποχρεωτική καραντίνα

Το ποσοστό της λοίμωξης στο Ισραήλ άρχισε να αυξάνεται και σήμερα μετρά 153.217 κρούσματα της Covid-19.

12 Σεπ 2020 | 12:32

Μητσοτάκης από ΔΕΘ: Πώς θα περάσουμε στην άλλη όχθη - Το πακέτο μέτρων που θα εξαγγείλει από το Βελλίδειο

"Η κοινωνία αναζητά σταθερότητα, σιγουριά, ασφάλεια και πως θα περάσουμε στην άλλη όχθη για να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε το δικό μας αναπτυξιακό μας σχέδιο", εξήγησε ο κ. Μητσοτάκης.

Η ΔΙΑΔΟΧΟΣ ΤΟΥ ΘΡΟΝΟΥ 12 Σεπ 2020 | 11:39

Ισπανία: Σε καραντίνα η πριγκίπισσα Λεονόρ - Εντοπίστηκε κρούσμα κορονοϊού στην τάξη της

Η 14χρονη κόρη του βασιλιά Φελίπε θα υποβληθεί σε τεστ για κορονοϊό όπως και οι υπόλοιποι μαθητές της τάξης.