Το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία σχετικά με την καλή διαβίωση και την ιχνηλασιμότητα των γατών και των σκύλων. Η συμφωνία καθορίζει ελάχιστους κανόνες σε επίπεδο ΕΕ για πρώτη φορά. Η συμφωνία αποσκοπεί στη βελτίωση της διαβίωσης των γατών και σκύλων που διατηρούνται σε εκτροφεία, εγκαταστάσεις πώλησης και καταφύγια, βελτιώνοντας παράλληλα την προστασία των καταναλωτών, διασφαλίζοντας τον θεμιτό ανταγωνισμό και καταπολεμώντας το παράνομο εμπόριο.
Ο νέος κανόνας είναι να ταυτοποιούνται κάθε σκύλος και γάτα, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν ήδη ιδιοκτήτη. Ωστόσο, τα φυσικά πρόσωπα δεν υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις που αφορούν τις εγκαταστάσεις.
Οι απαιτήσεις νοούνται ως ελάχιστα πρότυπα, με σκοπό την εναρμόνιση της αγοράς της ΕΕ. Τα κράτη μέλη, αν το επιθυμούν, έχουν το δικαίωμα να διατηρούν ή να θεσπίζουν αυστηρότερους κανόνες.
Αρχές καλής διαβίωσης
Οι κύριες αρχές καλής διαβίωσης οι οποίες διασφαλίζονται στη συμφωνία είναι οι εξής:
ρυθμίζεται η αναπαραγωγή, με όρια επί της συχνότητας και της ελάχιστης και μέγιστης ηλικίας αναπαραγωγής
απαγορεύονται ορισμένες πρακτικές αναπαραγωγής, όπως η ενδογαμική αναπαραγωγή (αναπαραγωγή μεταξύ γονέων και απογόνων, μεταξύ αδελφών και ετεροθαλών αδελφών, καθώς και μεταξύ παππούδων και εγγονών)· η συμφωνία διευκρινίζει ότι η ενδογαμική αναπαραγωγή μπορεί, ωστόσο, να χρησιμοποιηθεί για τη διαφύλαξη τοπικών φυλών ζώων με περιορισμένη γενετική ομάδα
απαγορεύεται η αναπαραγωγή υβριδίων (αποτέλεσμα διασταύρωσης με άγριο είδος)
απαγορεύονται οι επώδυνοι ακρωτηριασμοί, όπως η κοπή των αυτιών, η κοπή της ουράς ή η αφαίρεση νυχιών, εκτός εάν τέτοιου είδους πρακτικές ενδείκνυνται ιατρικώς
πρέπει να παρέχονται επαρκές καθαρό και πόσιμο νερό, επαρκής τροφή και κατάλληλες συνθήκες στέγασης
οι σκύλοι πρέπει να έχουν καθημερινή πρόσβαση σε εξωτερικό χώρο ή να βγαίνουν βόλτα καθημερινά· η ανωτέρω αρχή ισχύει για σκύλους ηλικίας άνω των οκτώ εβδομάδων
Απαιτήσεις για υπευθύνους επιχειρήσεων και εγκαταστάσεις
όλες οι γάτες και οι σκύλοι πρέπει να φέρουν μικροτσίπ και να καταχωρίζονται σε εθνική βάση δεδομένων πριν από την πώληση ή τη δωρεά τους· όλες οι βάσεις δεδομένων θα είναι διαλειτουργικές με τις βάσεις δεδομένων σε άλλες χώρες της ΕΕ και θα είναι προσβάσιμες στο διαδίκτυο
τα άτομα που φροντίζουν γάτες ή σκύλους πρέπει να κατανοούν πλήρως τη συμπεριφορά και τις ανάγκες τους
οι εγκαταστάσεις πρέπει να διασφαλίζουν επισκέψεις από κτηνιάτρους
κατά την πώληση ή τη δωρεά γατών ή σκύλων, ο υπεύθυνος για τα ζώα πρέπει να παρέχει ενημέρωση σχετικά με την υπεύθυνη ιδιοκτησία
οι υπεύθυνοι επιχειρήσεων δεν πρέπει να εγκαταλείπουν γάτες ή σκύλους
οι θηλυκές γάτες και οι θηλυκοί σκύλοι που έχουν υποβληθεί σε δύο καισαρικές τομές δεν θα χρησιμοποιούνται για αναπαραγωγή, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της υγείας και της καλής διαβίωσής τους
οι γάτες και οι σκύλοι που έχουν ακραία χαρακτηριστικά θα πρέπει να αποκλείονται από την αναπαραγωγή, ώστε να μην μεταδοθούν τα εν λόγω χαρακτηριστικά στις μελλοντικές γενιές σε περίπτωση που υπάρχει υψηλός κίνδυνος δυσμενούς επίπτωσης στην καλή διαβίωσή τους ή στην καλή διαβίωση των απογόνων τους
οι γάτες και οι σκύλοι που έχουν ακραία χαρακτηριστικά διάπλασης ή που έχουν υποβληθεί σε ακρωτηριασμούς θα αποκλείονται από τη συμμετοχή σε διαγωνισμούς, θεάματα ή εκθέσεις.
Εισαγωγές από χώρες εκτός ΕΕ
Σύμφωνα με την πρόταση της Επιτροπής, οι εισαγωγές θα υπόκεινται στα ίδια ή ισοδύναμα πρότυπα. Με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί η προστασία των καταναλωτών και θα διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα γατών και σκύλων.
Η γάτα ή ο σκύλος θα πρέπει να καταχωρίζονται σε βάση δεδομένων της ΕΕ. Οι σκύλοι και οι γάτες που εισάγονται με σκοπό τη διάθεσή τους στην αγορά πρέπει να καταχωρίζονται σε εθνική βάση δεδομένων εντός πέντε εργάσιμων ημερών. Οι μετακινήσεις μη εμπορικού χαρακτήρα θα πρέπει να καταχωρίζονται από τον ιδιοκτήτη στη βάση δεδομένων της ΕΕ για τα ζώα συντροφιάς που ταξιδεύουν, τουλάχιστον πέντε ημέρες νωρίτερα.
Για τον σκοπό αυτό, θα δημιουργηθεί βάση δεδομένων για ζώα συντροφιάς που ταξιδεύουν. Έτσι, τα κράτη μέλη θα έχουν μια γενική εικόνα των εισαγωγών μη εμπορικού χαρακτήρα στην ΕΕ και, συνεπώς, θα είναι σε θέση να εντοπίζουν τυχόν ύποπτες μετακινήσεις.
Η προσωρινή συμφωνία θα προσυπογραφεί από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προτού εκδοθεί τυπικά και τεθεί σε ισχύ.
Οι πολίτες της ΕΕ έχουν στην κατοχή τους πάνω από 72 εκατομμύρια σκύλους και 83 εκατομμύρια γάτες, με ετήσια αγοραία αξία 1,3 δισ. ευρώ. Παρά το γεγονός αυτό, το 74% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι η καλή διαβίωση των ζώων συντροφιάς απαιτεί ισχυρότερη προστασία. Η ισχύουσα νομοθεσία της ΕΕ καλύπτει πρωτίστως τα ζώα που χρησιμοποιούνται για επιστημονικούς σκοπούς ή εκείνα που μεταφέρονται για εμπορικούς σκοπούς, ενώ οι εθνικές κανονιστικές διατάξεις διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών.
Ως απάντηση στη διογκούμενη απαίτηση της κοινής γνώμης για βελτίωση της προστασίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε νομοθετική πρόταση στις 7 Δεκεμβρίου 2023 για τη βελτίωση της διαβίωσης και της ιχνηλασιμότητας των γατών και των σκύλων. Στις 26 Ιουνίου 2024 το Συμβούλιο της ΕΕ κατέληξε σε συμφωνία σχετικά με εντολή για διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Η συμφωνία αυτή αποτελεί άμεση απάντηση στην έντονη έκκληση των πολιτών της ΕΕ, η οποία τονίστηκε σε έρευνα του Ευρωβαρόμετρου που δημοσιεύτηκε τον Οκτώβριο του 2023 και στην οποία αναδείχθηκε η διάχυτη αγωνία σχετικά με την καλή διαβίωση των ζώων συντροφιάς σε ολόκληρη την Ευρώπη
Τα ζώα πρέπει να τυγχάνουν ορθής μεταχείρισης και να μην γίνονται αντικείμενο παράνομης εμπορίας. Είναι απλό. Είμαι πραγματικά υπερήφανος για το γεγονός ότι διαπραγματευθήκαμε μια συμφωνία —και μάλιστα την πρώτη του είδους της— που θεσπίζει αυστηρότερους κανόνες για το εμπόριο σκύλων και γατών, η οποία μας δίνει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα των εκτροφείων μαζικής παραγωγής κουταβιών και του παράνομου εμπορίου ζώων. Καθιερώνουμε ελάχιστα πρότυπα καλής διαβίωσης των ζώων, θεσπίζοντας κανόνες για την ιχνηλασιμότητα, και εναρμονίζοντας τη νομοθεσία. Πρόκειται για μια σημαντική ευρωπαϊκή νίκη και ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για την καλή διαβίωση των ζώων στην Ευρώπη.
Jacob Jensen, Υπουργός Επισιτισμού, Γεωργίας και Αλιείας της Δανίας