Χωρίς χρονοτριβή, το Υπουργείο Εσωτερικών βάζει μπροστά την διαβούλευση για το σχέδιο νόμου που αφορά την επιστολική ψήφο των απόδημων και στις εθνικές εκλογές, αλλά και την δημιουργία τριεδρικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού.
Η ανακοίνωση έγινε δια στόματος Κυριάκου Μητσοτάκη στο χθεσινό υπουργικό συμβούλιο, κάνοντας λόγο για "σφραγίδα και διαβατήριο της σύγχρονης Ελλάδας" αλλά και για "έναν κρίκο που ενώνει την μητέρα πατρίδα με τα εκατομμύρια των Ελληνίδων και των Ελλήνων του εξωτερικού".
Ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι το όριο εισόδου των κομμάτων στη βουλή παραμένει το 3%, με δύο λόγια δεν αλλάζει ο εκλογικός νόμος, με την νέα διάταξη να δίνει την δυνατότητα στους απόδημους να μην επιλέγουν απλώς το κόμμα της προτίμησής τους, αλλά συγκεκριμένο βουλευτή ως εκπρόσωπό τους. Στόχος η κινητοποίηση των απόδημων, ακόμη και ο υγιής ανταγωνισμός για το εκλέγεσθαι, που μπορεί να φέρει περισσότερους στις κάλπες. Οι έδρες Επικρατείας επανέρχονται στις 12, όπως ίσχυε από το 1974 έως το 2019.
"Τίποτα δεν αλλάζει, επίσης, όσον αφορά στο εκλογικό σώμα, τις υπόλοιπες Περιφέρειες. Και, φυσικά, το όριο εισόδου στη Βουλή παραμένει κανονικά στο 3%" είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Τα αποτελέσματα του κρας τεστ θα είναι σύντομα ορατά, καθώς την Πέμπτη θα γίνει η πρώτη διαβούλευση μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και των εκπροσώπων των κομμάτων. Το ΠΑΣΟΚ επιφυλάχθηκε να δει το σχέδιο νόμου και να απαντήσει, ενώ από το ΚΚΕ εκφράστηκαν ήδη οι πρώτες αντιρρήσεις. Σε κάθε περίπτωση για να ισχύσει ο νέος νόμος, ο οποίος αφορά μόνο τους απόδημους και όχι τους κατοίκους εντός Ελλάδας, είναι απαραίτητο το "ναι" από 200 βουλευτές. Είναι το πρώτο βήμα για να επιτευχθούν συναινέσεις; Ίσως ναι, αφού τον Μάρτιο θα αρχίσει η συζήτηση και για την συνταγματική αναθεώρηση με βασικούς πυλώνες το άρθρο 86 και τον νόμο περί ευθύνης υπουργών, το άρθρο 16 για τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια και τον τρόπο επιλογής στην ηγεσία της Δικαιοσύνης.
Η πρόταση
Σύμφωνα με την διάταξη που προτείνει το Υπουργείο Εσωτερικών, η επιστολική ψήφος μπορεί να εφαρμοστεί για όλους όσοι βρίσκονται στο εξωτερικό την ημέρα των εθνικών εκλογών. Η διαδικασία θα είναι όμοια με αυτήν που εφαρμόστηκε στις ευρωεκλογές του 2024, με τους απόδημους να παίρνουν τους φακέλους ψηφοφορίας λίγες ημέρες μετά την ανακήρυξη των εκλογών. Για να εφαρμοστεί χρειάζεται να ψηφιστεί από τα 2/3 της βουλής, αλλιώς η ψηφοφορία θα γίνει με φυσική παρουσία.
Με τις προτεινόμενες αλλαγές, δημιουργείται νέα εκλογική περιφέρεια, αυτή του Απόδημου Ελληνισμού, η οποία θα εκπροσωπείται από 3 βουλευτές. Κάθε κόμμα που έχει συνδυασμούς στα ¾ της επικράτειας μπορεί να έχει έως 5 υποψήφιους βουλευτές οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στον εκλογικό κατάλογο εκλογέων εξωτερικού. Κάθε εκλογέας θα μπορεί να επιλέξει έναν υποψήφιο από το κόμμα που επιθυμεί. Η κατανομή των εδρών στην εκλογική περιφέρεια των αποδήμων θα γίνεται όπως γίνεται η κατανομή σε οποιαδήποτε άλλη τριεδρική περιφέρεια (πχ Αρκαδία, Βοιωτία).
Πηγές του Υπουργείου Εσωτερικών σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι μόνο όσοι έχουν εκλογικό δικαίωμα, έχουν και δικαίωμα εκλογικής ψήφου. Οι εκλογείς εντός Ελλάδας δεν μπορούν να ζητήσουν να ψηφίσουν στις εθνικές εκλογές με επιστολική ψήφο, δικαίωμα που διατηρεί για τις ευρωεκλογές και τα δημοψηφίσματα.