Ανάλυση: Τι προβλέπει το πρωτόκολλο και πώς ερμηνεύεται η απρέπεια Ερντογάν στην Φον ντερ Λάιεν

Ο Ερντογάν φαίνεται ότι εκμεταλλεύτηκε κενά και ασάφειες του πρωτόκολλο και προχώρησε στην απρεπή συμπεριφορά εις βάρος της Φον Ντερ Λάειν, γράφει ο Κωνσταντίνος Φουτζόπουλος

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
fon der Layen

Μπορεί μία καρέκλα – ή μάλλον η απουσία τηςνα διαμορφώσει τις διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, επηρεάζοντας τις σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης-Τουρκίας και προκαλώντας αναταραχή στη λειτουργία των ευρωπαϊκών οργάνων; H πρόσφατη συνάντηση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ με τον Τούρκο Πρόεδρο Ερντογάν στην Άγκυρα αποδεικνύει ότι ξεκάθαρα μπορεί, γράφει στο TheTOC, ο εμπειρογνώμονας Κωνσταντίνος Φουτζόπουλος.

Τρεις Πρόεδροι, δύο καρέκλες: Η τηλεοπτική κάμερα απαθανατίζει την – τουλάχιστον άβολη – στιγμή που Ερντογάν και Μισέλ παίρνουν θέση στις δύο μεγαλοπρεπείς πολυθρόνες του προεδρικού ανακτόρου αφήνοντας την Φον ντερ Λάιεν όρθια, να περιμένει και να κοιτάζει τους δύο άντρες αμήχανη ως προς το που θα καθίσει. Τελικά, οδηγείται σε έναν καναπέ, σχεδόν εκτός πλάνου, απέναντι από τον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, ο οποίος σύμφωνα με το διπλωματικό πρωτόκολλο έχει ιεραρχικά κατώτερη θέση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Δεν υπήρχε άραγε άλλη μία καρέκλα για την Πρόεδρο της Επιτροπής στο αχανές ανάκτορο του Ερντογάν; Μήπως δεν γνώριζε η τουρκική διπλωματία ότι Φον Ντερ Λάιεν και Μισέλ έπρεπε να έχουν την ίδια μεταχείριση ως συμπροεδρεύοντες; Μάλλον αδύνατον. Οι διπλωμάτες της γειτονικής μας χώρας, φέροντας την εμπειρία αιώνων οθωμανικής γραφειοκρατίας, είναι γνωστοί για την ευλαβική τήρηση του πρωτοκόλλου και της εθιμοτυπίας. Ο ίδιος δε ο Πρόεδρος Ερντογάν είναι άριστος γνώστης των κανόνων αυτών αλλά και των συμβολισμών και των κρυφών μηνυμάτων τους.

Τον Ιανουάριο του 2020 προκάλεσε αμηχανία στην Καγκελάριο Μέρκελ όταν κατά τη συνάντηση τους στην Κωνσταντινούπολη της προσέφερε ως δώρα ένα οθωμανικό κράνος και έναν περίτεχνο καθρέφτη. Καθώς οι δύο ηγέτες συζητούσαν τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και τη σχετική συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας, τα μηνύματα των δώρων ήταν σαφή. Το κράνος υπενθύμιζε το οθωμανικό παρελθόν της Τουρκίας και ο καθρέφτης παρέπεμπε ειρωνικά στα καθρεφτάκια που πρόσφεραν οι Ευρωπαίοι άποικοι τους ιθαγενείς με αντάλλαγμα τη γη τους.

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, στην περίπτωση της Φον ντερ Λάιεν ο Τούρκος Πρόεδρος φαίνεται ότι εκμεταλλεύτηκε ορισμένα κενά και ασάφειες του πρωτοκόλλου καθώς και την ελλιπή προετοιμασία της επίσκεψης από την πλευρά των Βρυξελλών και προχώρησε σε μία κίνηση με έντονους συμβολισμούς προκειμένου να δώσει ένα διπλό μήνυμα: Nα δείξει ότι η Τουρκία δεν δέχεται υποδείξεις από της ΕΕ σε θέματα δικαιωμάτων και να τονίσει την αδυναμία της ΕΕ να προβάλει ένα ενιαίο, δυνατό προφίλ στα διεθνή ζητήματα. Πιο συγκεκριμένα:

1. Κύριο θέμα της συνάντησης ήταν η αποχώρηση της Τουρκίας από την Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης για την προστασία των γυναικών από τη βία και η έντονη ανησυχία της Ευρώπης για την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών στην Τουρκία. Με την τοποθέτηση της μόνης γυναίκας αξιωματούχου σε έναν καναπέ μακριά από τους δύο άνδρες ομολόγους της, ο Ερντογάν κάνει σαφή την στάση του τόσο απέναντι στις υποδείξεις της ΕΕ όσο και ως προς την ουσία του ζητήματος των δικαιωμάτων των γυναικών στην Τουρκία. Σύμφωνα με την σχετική έρευνα του World Economic Forum για το χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών, το 2021 η Τουρκία καταλαμβάνει την 133η θέση ανάμεσα σε 156 χώρες.

2. Διαίρει και βασίλευε: Ο Ερντογάν προσφέρει τη μόνη διαθέσιμη θέση στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Εκείνη τη στιγμή ο Μισέλ έχει τη δυνατότητα να την προσφέρει από ευγένεια στην Φον ντερ Λάιεν ή να παραμείνει όρθιος μέχρι να διευθετηθεί το ζήτημα της ταξιθεσίας. Θα μπορούσε έτσι να περάσει ένα ισχυρό μήνυμα ότι οι δύο Πρόεδροι είναι ισότιμοι και ότι η ΕΕ μιλάει με μία δυνατή, ενιαία φωνή. Πράγμα που φυσικά δεν έγινε, ανατρέποντας την λεπτή ισορροπία μεταξύ Ευρωπαϊκών οργάνων και προκαλώντας μία εσωτερική κρίση στις Βρυξέλλες. με το κωδικό όνομα "Sofagate".

"Η εθιμοτυπία και το πρωτόκολλο δεν αποτελούν αναχρονιστικά απομεινάρια μιας άλλης εποχής"

To περιστατικό αυτό δίνει και την καλύτερη απάντηση στη συζήτηση που ξεκίνησε πρόσφατα στην Ελλάδα με τη συμμετοχή ξένων αξιωματούχων στους εορτασμούς για τα 200 χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης, σχετικά με τον ρόλο για τη σημασία του διπλωματικού πρωτοκόλλου. Η εθιμοτυπία και το πρωτόκολλο δεν αποτελούν αναχρονιστικά απομεινάρια μιας άλλης εποχής. Δείχνουν τις σχέσεις σεβασμού μεταξύ κρατών και οργανισμών και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της άσκησης πολιτικής.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο διπλωμάτης Χαράλαμπος Κόρακας στο σχετικό του βιβλίο "σκοπός του πρωτοκόλλου είναι η καθιέρωση μιας τάξης που να διευκολύνει τις σχέσεις μεταξύ κρατών και να μην τις περιπλέκει, να μην δημιουργεί προβλήματα αλλά να τα προλαμβάνει". H σωστή προετοιμασία της συνάντησης με τον Ερντογάν θα είχε βοηθήσει ώστε να αποφευχθεί ένα ακόμα διπλωματικό επεισόδιο μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας. Πηγές στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάνουν λόγο για ελλιπή προετοιμασία λόγω των ταξιδιωτικών περιορισμών στην εποχή της πανδημίας και ενδεχομένως μειωμένων πόρων. Oι υπεύθυνοι πρωτοκόλλου της Επιτροπής δεν συμμετείχαν καν στην επίσκεψη στην Τουρκία.

Protocol is politics, το πρωτόκολλο είναι πολιτική, έγραψε στο twitter o επικεφαλής της Διάσκεψης του Μονάχου για την Ασφάλεια Βόλγκανγκ Ίσινγκερ. Σίγουρα κάτι παραπάνω ξέρει ο γνωστός ως γερόλυκος της γερμανικής διπλωματίας...

*Κωνσταντίνος Φουτζόπουλος, εμπειρογνώμων διεθνών σχέσεων, διευθυντής της δεξαμενής σκέψης Thessaloniki Regional Forum

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΡΑΓΔΑΙΕΣ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ 14 Απρ 2021 | 22:21

Έκτακτη συνάντηση Δένδια με Ερντογάν την Πέμπτη στην Άγκυρα - Γιατί τη ζήτησε ο Τούρκος πρόεδρος

Πριν από τη συνάντηση με τον ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας, θα γίνει δεκτός από τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν

ΣΤΟ ΣΙΣΜΑΝΟΓΛΕΙΟ ΜΕΓΑΡΟ 14 Απρ 2021 | 21:03

Συνάντηση Δένδια με τον Οικουμενικό Πατριάρχη - Βασικό θέμα η Τουρκία

Αύριο το κρίσιμο τετ α τετ Δένδια και Τσαβούσογλου στην Τουρκία - Το μήνυμα του Βαρθολομαίου.

ΣΤΟ "CHATHAM HOUSE" 14 Απρ 2021 | 21:00

Παναγιωτόπουλος: Aποφασισμένοι στην απόλυτη άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων

"Είμαστε αποφασισμένοι να συνεχίσουμε την απόλυτη άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων μας" τόνισε ο Νίκος Παναγιωτόπουλος

ΤΙ ΕΙΠΕ ΣΕ ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΗ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΜΕ ΝΕΟΥΣ 14 Απρ 2021 | 20:56

Προκαλεί Ελλάδα και Κύπρο ο Ερντογάν λίγο πριν την επίσκεψη Δένδια: "Τα πλοία μας είναι έτοιμα να επέμβουν"

Ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν είπε ότι "η Ελλάδα δεν έχει και δικαιώματα στην Ανατολική Μεσόγειο" και πως "δεν θα χαρίσουμε τα δικαιώματα των Τουρκοκυπρίων"

ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΜΕ ΝΕΑΡΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ 14 Απρ 2021 | 19:09

To Sofagate συνεχίζεται - Οργισμένη αντίδραση Ερντογάν: "Αναιδείς και χυδαίες" οι δηλώσεις Ντράγκι

"Αναιδείς και χυδαίες" χαρακτηρίζει ο πρόεδρος Ερντογάν τις δηλώσεις του Ιταλού πρωθυπουργού Μάριο Ντράγκι σε βάρος του

ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ 14 Απρ 2021 | 16:39

Οριστικό: Οι 27 της ΕΕ συμφώνησαν στην έκδοση ταξιδιωτικών πιστοποιητικών covid - Στόχος το άνοιγμα του τουρισμού

Η πρόταση των 27 χωρών της ΕΕ θα πρέπει να εγκριθεί εντός Μαΐου από το Ευρωκοινοβούλιο ώστε τα πιστοποιητικά να είναι έτοιμα το καλοκαίρι.

ΣΥΖΗΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΝΕΑ ΣΥΜΒΑΣΗ 1.8 ΔΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΩΝ ΔΟΣΕΩΝ 14 Απρ 2021 | 15:04

Φον Ντερ Λάιεν: Η ΕΕ παίρνει νωρίτερα 50.000.000 δόσεις εμβολίων της Pfizer/ΒιοΝtech

Η Φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η εταιρεία θα παρέδιδε τα εν λόγω εμβόλια το τέταρτο τρίμηνο, όμως θα παραληφθούν το δεύτερο το οποίο ξεκίνησε τον Απρίλιο.

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΥΠΕΞ 14 Απρ 2021 | 12:52

Ανοιγμα Τσαβούσογλου στην Αίγυπτο: Ξεκινά νέα εποχή στις σχέσεις μας

"Νέα εποχή" ξεκινά στις σχέσεις της Τουρκίας με την Αίγυπτο, σύμφωνα με τον Μεβλούτ Τσαβούσογλου

Η ΛΙΒΥΗ ΕΠΙΘΥΜΕΙ ΤΟΝ ΔΙΑΛΟΓΟ ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 14 Απρ 2021 | 12:45

Οι πρώτες "ρωγμές" στο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο;- Ελλάδα και Λιβύη συμφώνησαν να ξεκινήσουν διάλογο για την ΑΟΖ

Ικανοποίηση στην Αθήνα για την πρόθεση της Λιβύης να ξεκινήσει διάλογο με την Ελλάδα για την οριοθέτηση της ΑΟΖ

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΥΠΕΞ ΣΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΑ 14 Απρ 2021 | 08:48

Συνάντηση Δένδια - Τσαβούσογλου την Πέμπτη στην Άγκυρα με... δείπνο "ιφτάρ"

Δένδιας και Τσαβούσογλου θα συζητήσουν στην Άγκυρα για τις διμερείς σχέσεις, καθώς και για περιφερειακά και διεθνή ζητήματα.

14 Απρ 2021 | 07:40

Προσεχώς "Τουρκάλες"...

Η συχνότητα με την οποία o Ερντογάν, ως δικτάτορας του Βοσπόρου και φέρελπις σουλτάνος της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής, των Βαλκανίων και της Μαύρης Θάλασσας απειλεί την Ελλάδα και άλλες γειτονικές χώρες αυξάνεται ημέρα με την ημέρα...

ΣΤΗ ΔΙΑΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΠΡΟΕΔΡΩΝ 13 Απρ 2021 | 22:12

Μήνυμα Βέμπερ για το sofagate: Η ΕΕ πρέπει να είναι ενωμένη απέναντι σε δικτάτορες

Σε γραμμή Ντράγκι και ο Μάνφρεντ Βέμπερ - Σκληρή κριτική στην Τουρκία, χωρίς να την κατονομάζει.

ΤΙ ΘΑ ΙΣΧΥΣΕΙ 13 Απρ 2021 | 20:47

Σαρώνει την Τουρκία ο κορονοϊός: 59.187 κρούσματα σε 24 ώρες - Μερικό lockdown ανακοίνωσε ο Ερντογάν

Ο Ερντογάν ανακοίνωσε τη λήψη νέων περιοριστικών μέτρων και ενός μερικού lockdown στην Τουρκία για τις πρώτες δύο εβδομάδες του Ραμαζανιού.