Από το Σκοπιανό στα ελληνοαλβανικά με φόντο τον... Ερντογάν

Σε επικίνδυνες «συμπληγάδες» κινδυνεύει να βρεθεί η ελληνική κυβέρνηση στο πεδίο εξωτερικής πολιτικής. Η επιλογή να ανοίξουν ταυτόχρονα δύο από τα μεγάλα εθνικά (Σκοπιανό – ελληνοαλβανικές σχέσεις) και οι πρόσφατες εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά δημιουργούν μια κατάσταση όπου πολλά και μεγάλα μέτωπα βρίσκονται σε εξέλιξη, ενώ η έκβασή τους εμφανίζει αβέβαιη κατάληξη. Αρκετοί είναι οι αναλυτές που κρούουν τον κώδωνα της ανησυχίας, σημειώνοντας ότι η τριπλή αυτή πρόκληση εγκυμονεί -πλην όλων των άλλων- και σοβαρούς διαπραγματευτικούς κινδύνους.

Και τούτο για τον εξής απλό λόγο: Και τα τρία προαναφερθέντα ζητήματα σχετίζονται με και επηρεάζουν γεωπολιτικές ισορροπίες και διεθνή παίγνια στρατηγικής μεγάλων δυνάμεων. Το Σκοπιανό πρέπει να διαβαστεί και με φόντο την αμερικανική βούληση να δημιουργηθεί ένα σημαντικό ανάχωμα απέναντι στη ρωσική επιρροή στα Βαλκάνια. Το ίδιο ισχύει και στο Αλβανικό, όπου εκτός από τους Αμερικανούς και οι Ευρωπαίοι θέλουν να προχωρήσουν τον ερχόμενο καλοκαίρι στην αρχή της λεγόμενης «βαλκανικής διεύρυνσης». Τέλος, η σωστή ανάγνωση της στρατηγικής της έντασης που φαίνεται να προωθεί η Άγκυρα στα ελληνοτουρκικά προϋποθέτει την αξιολόγηση των όσων συμβαίνουν στην Ανατολή, της επιχείρησης στο Αφρίν και της συμμαχίας Μόσχας-Άγκυρας στη Συρία. Με βάση τα παραπάνω, είναι πιθανόν η Αθήνα να βρεθεί κάποια στιγμή σε μια κατάσταση στην οποία όλα τα παραπάνω θέματα ενδεχομένως να τεθούν, συνειδητά ή όχι, στο άτυπο τραπέζι μιας συνολικής διαπραγμάτευσης, όπου θα πρέπει να γίνουν, για παράδειγμα, υποχωρήσεις σε ένα εξ αυτών προκειμένου να κερδηθεί κάτι σε ένα άλλο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πάντως, είχε η σημερινή τοποθέτηση του ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, ο οποίος τοποθετήθηκε για τα δύο από τα παραπάνω θέματα. Αναφορικά με την ένταση στα ελληνοτουρκικά, έκανε έκκληση να αποφευχθεί η κλιμάκωση της έντασης, ενώ στο Σκοπιανό κάλεσε σε... «ευελιξία», κάνοντας γνωστό ότι υπάρχουν και «νέες προτάσεις» των Ηνωμένων Εθνών για την επίλυση του ζητήματος.

Σκοπιανό: Εντείνονται οι διεργασίες

Ειδικότερα, μιλώντας σε δημοσιογράφους, και ερωτηθείς σχετικά με το ζήτημα της ένταξης της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ, ο κ. Στόλτενμπεργκ υπενθύμισε ότι το ΝΑΤΟ αποφάσισε το 2008 ότι θα εντάξει την ΠΓΔΜ, μόλις επιλυθεί το ζήτημα της ονομασίας με «αμοιβαία αποδεκτό τρόπο», ωστόσο, μέχρι στιγμής κάτι τέτοιο δεν κατέστη δυνατό.

«Ελπίζω ότι οι νέες πρωτοβουλίες θα οδηγήσουν σε μια αμοιβαία αποδεκτή λύση» σημείωσε, λέγοντας ότι αυτό το ζήτημα αποτέλεσε αντικείμενο των συνομιλιών που είχε με τον πρωθυπουργό Ζ. Ζάεφ και την κυβέρνηση της ΠΓΔΜ κατά τη διάρκεια πρόσφατης επίσκεψής του στα Σκόπια. Είπε ακόμη ότι δήλωσαν «σαφώς» πως προτίθενται να δείξουν «ευελιξία» προκειμένου να βρεθεί μια λύση. Σημείωσε, ακόμη, ότι μίλησε πρόσφατα για το θέμα και με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και ότι υπάρχουν πλέον «νέες προτάσεις» των Ηνωμένων Εθνών για την επίλυση του ζητήματος.

«Θα ήμουν προσεκτικός στις εικασίες για επίτευξη συμφωνίας καθώς το ζήτημα αυτό είναι ανοιχτό περισσότερο από 20 χρόνια, από το 1995, και ο διαμεσολαβητής των Ηνωμένων Εθνών εργάζεται πολλά χρόνια γι' αυτό» ανέφερε, εκφράζοντας, ωστόσο την ελπίδα ότι θα βρεθεί μια λύση που θα ανοίξει το δρόμο και για την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. «Γι' αυτό κάνω έκκληση να επιδείξουν ευελιξία για την επίλυση του ζητήματος» επισήμανε ο ΓΓ του ΝΑΤΟ, σημειώνοντας ότι συζήτησε το εν λόγω θέμα και με τον υπουργό Άμυνας, Πάνο Καμμένο.

Υπενθυμίζεται ότι τα τελευταία 24ωρα άνοιξε και νέος γύρος συνομιλιών μεταξύ Κοτζιά και Ντιμιτρόφ, ενώ την Πέμπτη δημοσιεύθηκε στην σκοπιανή εφημερίδα της Κυβέρνησης η απόφαση για την μετονομασία του αεροδρομίου. «Έχοντας ξεκινήσει με επτά ζητήματα, τώρα γνωρίζω ότι έχουν μειωθεί σε τέσσερα, κάτι που σημαίνει ότι τρία έχουν διευθετηθεί. Πιστεύω ότι τα εναπομείναντα θα διευθετηθούν σύντομα», δήλωσε, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων της ΠΓΔΜ.

Επίσης, αναφέρθηκε στο προσχέδιο συμφωνίας, που είναι ένα από τα εργαλεία της διαπραγμάτευσης. «Είναι ένα προσχέδιο διεθνούς συμφωνίας, μιας συνθήκης μεταξύ των δύο πλευρών, που ελπίζουμε ότι στο τέλος θα επικυρωθεί από τα κοινοβούλια. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι όλα όσα διαπραγματευόμαστε πηγαίνουν πίσω στον Νίμιτς, γιατί η διαδικασία είναι υπό την αιγίδα του ΟΗΕ», δήλωσε. Ο Ζάεφ εξέφρασε την πεποίθηση ότι ήδη υπάρχει πρόοδος. «Υπάρχουν σημαντικά ζητήματα όπως το όνομα, το σύνταγμα, αν θα αλλάξει ή όχι, η γλώσσα και άλλα θέματα που έχουν αναφερθεί. Αυτή είναι η ουσία της διαπραγμάτευσης», σχολίασε.

Πέφτουν οι τόνοι αλλά όχι οι ανησυχίες στα ελληνοτουρκικά

Δύο περίπου 24ωρα μετά τον εμβολισμό του ελληνικού πλοίου κοντά στα Ίμια, οι τόνοι έπεσαν σημαντικά από την Άγκυρα. Την ίδια στιγμή, ωστόσο, τουρκικά ΜΜΕ αναφέρουν ότι η Άγκυρα προχωρά σε νέες αμφιλεγόμενες κινήσεις, όπως η δημιουργία παρατηρητηρίου με θερμικές κάμερες και στρατιωτικής εγκατάστασης απέναντι από τα Ίμια.

Προσεκτικοί παρατηρητές των εξελίξεων σημειώνουν, πάντως, ότι η νέα τουρκική προκλητικότητα, λόγω της έντασης και της μορφής της, σηματοδοτεί μια νέα φάση που φέρνει ακόμη πιο κοντά το ενδεχόμενο ενός «θερμού» επεισοδίου. Χαρακτηριστικές είναι οι μαρτυρίες του πληρώματος αλλά και στελεχών του Λιμενικού που αναφέρουν ότι στόχος του τουρκικού πλοίου ήταν να βυθίσει το ελληνικό.

Για το θέμα τοποθετήθηκε και ο ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ, κάνοντας εκκληση να αποφευχθεί η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας. Όπως ανέφερε, το ζήτημα βρέθηκε στο επίκεντρο συζητήσεων που είχε με τους υπουργούς Άμυνας της Ελλάδας και της Τουρκίας και ότι ενημερώθηκε σχετικά με το περιστατικό του εμβολισμού πλοίου του Λιμενικού.

«Χαιρετίζω το γεγονός ότι οι δύο πρωθυπουργοί συνομίλησαν στο τηλέφωνο και απευθύνω έκκληση να συνεχιστούν οι επαφές έτσι ώστε να αποφευχθούν τέτοια περιστατικά στο μέλλον, να μειωθούν οι εντάσεις και να αποφευχθεί νέα κλιμάκωση», είπε, προσθέτοντας ότι οι δύο χώρες είναι «πολύτιμοι σύμμαχοι». «Θέλουμε να κάνουμε ό,τι είναι δυνατό προκειμένου να αποφευχθούν πραγματικά προβλήματα και η κλιμάκωση της διαμάχης και της έντασης μεταξύ τους», υπογράμμισε ο γγ του ΝΑΤΟ.

Νωρίτερα, ο κ. Καμμένος είχε δηλώσει ότι παρουσίασε στον αμερικανό υπουργό Άμυνας με τον οποίο συναντήθηκε «αποδεικτικό υλικό» από το περιστατικό στα Ίμια. «Εξέθεσα την τελευταία προκλητική συμπεριφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην περιοχή των Ιμίων, των ελληνικών νησιών, και εντός των ελληνικών χωρικών υδάτων. Είχα τη δυνατότητα να τους επιδείξω αποδεικτικό υλικό που καταρρίπτει κάθε τουρκικό ισχυρισμό ότι πρόκειται δήθεν για ατύχημα είτε για αιτιάσεις της Ελλάδας» σημείωσε.

Τα μηνύματα από τα Τίρανα

Kλίμα αισιοδοξίας καλλιεργείται και στο θέμα των ελληνοαλβανικών σχέσεων, όπου επιδιώκεται να εισέλθουν σε φάση πλήρους εξομάλυνσης. Οι διαπραγματεύσεις έχουν ξεκινήσει ήδη, με τους υπουργούς Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά και Ντμίτρι Μπουσάτι να συναντώνται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, πρώτα στην Κρήτη και στη συνέχεια στην Κορυτσά, δίχως, επισήμως τουλάχιστον, να υπάρχει ενημέρωση, κυρίως από την ελληνική πλευρά.

Η αλβανική πλευρά «βιάζεται» καθώς τον Απρίλιο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συντάξει την ετήσια έκθεση προόδου προς τη σύνοδο των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ενωση, στην οποία προσδοκά ότι η Κομισιόν θα προτείνει τη χορήγηση στα Τίρανα ημερομηνίας έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Το πρώτο θετικό αποτέλεσμα των συνομιλιών Κοτζιά - Μπουσάτι ήταν το ξεμπλοκάρισμα της συμφωνίας του 2009 για την εκταφή των πεσόντων στα αλβανικά βουνά Ελλήνων στρατιωτών στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, διαδικασία που ξεκίνησε επισήμως στις αρχές Φεβρουαρίου με την ανακομιδή οστών στην Κλεισούρα, κοντά στο Τεπελένι. Δεύτερος καρπός των διαπραγματεύσεων, σύμφωνα με διπλωματικές διαρροές, είναι η νέα Συμφωνία για τη Θάλασσα.

Ωστόσο, τα Τίρανα συχνά περιπλέκουν την κατάσταση σε κάποια άλλα ανοικτά ακόμη ζητήματα, όπως το "τσάμικο", ειδικά με κάποιες αμφίσημες δηλώσεις του πρωθυπουργού Εντι Ράμα. Σε μια προ ημερών τηλεοπτική του συνέντευξη ο Ράμα απάντησε στις πρόσφατες δηλώσεις του Έλληνα υπουργού Εξωτερικών πως "δεν υφίσταται «τσάμικο» ζήτημα και πως δεν αποτελεί αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των δυο πλευρών". Επιχειρώντας να διαψεύσει την ελληνική πλευρά, ο Αλβανός πρωθυπουργός δήλωσε πως το "τσάμικο" έχει όντως τεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων με την Ελλάδα. «Ο Κοτζιάς έχει ακούσει λάθος. Η αλβανική πλευρά διεκδίκησε έντονα να τεθεί το θέμα των Τσάμηδων στο τραπέζι» δήλωσε ο Ράμα, παραδεχόμενος ωστόσο πως «δεν θέλουμε να βλάψουμε τα άλλα (θέματα). Δεν θέλουμε τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο, αυτά που μας ανήκουν» δήλωσε.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr