Βασίλης Κικίλιας: Το κόστος για να αντιμετωπιστεί μια πυρκαγιά με εναέρια μέσα, είναι 300-400 χιλιάδες ευρώ

Eurokinissi

Η συνέντευξη του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στο TheTOC

Ερ: Η κλιματική κρίση είναι για πολλούς το νούμερο ένα παγκόσμιο πρόβλημα. Παραδόξως όμως, στον πολιτικό διάλογο, το θέμα έχει περιθωριακή θέση, αν συζητείται καθόλου. Πώς εξηγείται το φαινόμενο;

Απ: Είναι πολυπαραγοντική η εξήγηση. Την περασμένη δεκαετία στην Ελλάδα κυριαρχούσε στον δημόσιο διάλογο η οικονομική κρίση, το πολιτικό θερμόμετρο ήταν συνεχώς στα ύψη, άλλαξαν τέσσερις κυβερνήσεις και κυριαρχούσαν τα "σκληρά" κλασικά θέματα με επίκεντρο την οικονομία, την ανεργία κλπ. Μετά, και πριν περάσουμε σε μια ας πούμε κανονικότητα, ενέσκηψε η πανδημία και πήγαμε μονοθεματικά σχεδόν στην ατζέντα της Υγείας και των επιπτώσεων. Παράλληλα, όμως, πρέπει να πούμε ότι η Ελλάδα επι της ουσίας προχώρησε πολύ πιο γρήγορα από άλλες χώρες στην κλιματική προσαρμογή, όπως την όρισε η συμφωνία του Παρισιού που τέθηκε σε ισχύ το 2016. Τώρα αν με ρωτάτε, επειδή η κλιματική κρίση είναι παγκόσμιο πρόβλημα και η χώρα μας είναι μια μικρή χώρα μέλος της Ε.Ε- που ως υπερεθνικός οργανισμός πρωτοπορεί στην παγκόσμια προσπάθεια για την κλιματική ουδετερότητα ως το 2050- ήταν πολύ δύσκολο να ανέβει στην πολιτική ατζέντα αυτό το θέμα χωρίς κάποιο δυναμικό γεγονός να το πυροδοτήσει. Διάλογος γινόταν, αποφάσεις λαμβάνονταν, νόμοι ψηφίζονταν, αλλά δεν είχαν δημοσιότητα. Η κοινή γνώμη ευαισθητοποιήθηκε μετά από διαδοχικές καταστροφές που εν πολλοίς οφείλονταν στην κλιματική κρίση.

Ερ: Υποθέτω ένα από τα προβλήματα είναι η αδυναμία μας να προβλέψουμε με ακρίβεια τις επιπτώσεις. Αλλά στην Ελλάδα είδαμε τι σημαίνει κλιματική κρίση τα τελευταία χρόνια. Είδαμε τις φωτιές στα δάση να πολλαπλασιάζονται και να μην σβήνουν, είδαμε και πρωτοφανείς για τα ελληνικά δεδομένα πλημμύρες, είδαμε παρατεταμένους καύσωνες που κάνουν τη ζωή εξαιρετικά δύσκολη το καλοκαίρι ειδικά στα αστικά κέντρα…Αυτή θα είναι η κανονικότητα πλέον τα επόμενα χρόνια;

Απ: Πράγματι είδαμε και κυρίως ζήσαμε καταστάσεις που σωστά ονομάσαμε αρχικά "πρωτοφανείς" αλλά η επανάληψη τους μας διαψεύδει. Αρα, αν θέλουμε να είμαστε ρεαλιστές και αποτελεσματικοί, παράλληλα με τις μέσο και μακρο-πρόθεσμες ενέργειες που όλος ο πλανήτης καλείται να εφαρμόσει ώστε να αντιμετωπιστούν οι αιτίες της κρίσης, οφείλουμε άμεσα και σε εθνικό επίπεδο να πάρουμε μέτρα προστασίας των ανθρώπων, των υποδομών, των περιουσιών και του τοπικού περιβάλλοντος στο βαθμό που μπορούμε. Η πρόληψη εν προκειμένω είναι μονόδρομος. Από την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υποδομών έως την αυστηροποίηση του νόμου για έκνομες ενέργειες την αντιπυρική περίοδο κι από την αύξηση των επίγειων και εναέριων μέσων ως την έγκαιρη σωστή συνεργασία κεντρικού κράτους -τοπικής αυτοδιοίκησης.

Ερ: Μήπως χρειάζεται να αναθεωρήσουμε και το πού και το πώς χτίζουμε; Και στην περιφέρεια και στα αστικά κέντρα;

Απ: Το να χτίζουμε μέσα στα ρέματα ή μέσα σε δάση ήταν και είναι παράνομο. Το πρόβλημα είναι ότι νομιμοποιήθηκαν πάνω από 10-15 φορές τα τελευταία 50-60 χρόνια αυτές οι αυθαίρετες κατασκευές . Η δική μου άποψη είναι πολύ καθαρή: Όπου υπάρχουν μπαζωμένα ή κλεισμένα ρέματα από τα οποία κινδυνεύουν να πνιγούν όσοι βρίσκονται νομίμως πιο κάτω όπου υπάρχουν άναρχες επικίνδυνες κατασκευές που υπο ακραίες συνθήκες, θα δημιουργήσουν επικίνδυνα φαινόμενα, πρέπει να φύγουν. Αν το κράτος -πολύ κακώς - τα νομιμοποίησε, να αποζημιώσει τους ιδιοκτήτες, αλλά να τα γκρεμίσει.

Ερ: Το κόστος για τις πλημμύρες στη Θεσσαλία υπολογίζεται στα 3 δις όπως είπε ο πρωθυπουργός. Υπάρχει μελέτη για το πόσο μας κοστίζουν οι πυρκαγιές στα δάση;

Απ: Η κατάσβεση μίας μέσης πυρκαγιάς στην οποία χρησιμοποιούνται και εναέρια μέσα κοστίζει 300.000 με 400.000 ευρώ. Αυτή είναι η επιχειρησιακή αποτίμηση. Το πραγματικό κόστος όμως είναι πολύ πολύ μεγαλύτερο και εξαρτάται από το αν υπήρξαν υλικές ζημιές σε σπίτια ή κτίρια όπως και η ανυπολόγιστη- διότι δεν αποτιμάται σε χρήμα- οικολογική καταστροφή. Πώς να υπολογίσεις τα δέκα -είκοσι χρόνια που χρειάζεται η αναγέννηση ενός δάσους σε ευρώ;

Ερ: Τι είδους δημόσιες επενδύσεις πρέπει να κάνει η Ελλάδα όσον αφορά στις υποδομές; Πρέπει να φτιάξουμε έργα που θα αντέχουν φαινόμενα που καταγράφονται μια φορά στα 50 χρόνια ή στα 100 χρόνια; Διότι όσο μεγαλύτερη η αντοχή, τόσο μεγαλύτερο και το κόστος...

Απ: Δεν είμαστε σε θέση να υπολογίσουμε πια την συχνότητα ή την σπανιότητα των φυσικών φαινομένων που προκαλεί η κλιματική κρίση σε δεκαετίες. Θα σας έλεγα ότι πρέπει να ακολουθήσουμε το μοντέλο, την φιλοσοφία του αντισεισμικού κανονισμού: Η αντοχή των κτιρίων πρέπει να είναι μεγαλύτερη από τον μεγαλύτερο καταγεγραμμένο σεισμό, για να το πω απλά… Στοιχίζει πολύ περισσότερο μια τέτοια κατασκευή; Ασφαλώς, και παρόλο που ούτε σεισμοί των 7 και 8 ρίχτερ γίνονται κάθε 5-10 χρόνια, εμείς έχουμε πάρει τα μέτρα μας ως οργανωμένο κράτος.

Ερ: Ειδικά για τη Θεσσαλία πάντως η μια μελέτη που κάνουν οι Ολλανδοί για την Ελλάδα- και αυτή φαίνεται ότι είναι η άποψη και της WWF- καταλήγει ότι δεν πρέπει να σπαταλήσουμε χρήματα για νέες υποδομές. Τα ποτάμια πρέπει να φτιάξουμε, να τα ανοίξουμε, ώστε να φεύγει το νερό προς τη θάλασσα…

Απ: Όντως αυτό λένε… Δίνουν όμως και αυτοί έμφαση στην πρόληψη. Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε όλες τις υφιστάμενες υποδομές ούτε να θεωρήσουμε ότι αρκεί η σωστή διάνοιξη. Νομίζω ότι χρειάζεται μια παράλληλη προσεκτική αποτύπωση, ώστε να υπάρξει το βέλτιστο αποτέλεσμα . Δεν είναι δηλαδή ένα απλό μονοδιάστατο εγχείρημα.

Ερ: Ποιες είναι οι επενδύσεις στις υποδομές που είναι άμεσης προτεραιότητας; Αντέχουν τα οικονομικά της Ελλάδας για μια τέτοια μεγάλη επένδυση (για την κλιματική κριση); Πόσο μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη;

Απ: Κατ αρχάς, είναι ήδη δρομολογημένα τα πρώτα αντιπλημμυρικά έργα των υπουργείων Υποδομών και Περιβάλλοντος. Ως προς το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας υπάρχει το εμβληματικό έργο ΑΙΓΙΣ για πρόγνωση (ραντάρ, μετεωρολογικοί σταθμοί), πρόληψη-έγκαιρη αντιμετώπιση (drones, συστήματα πυρανίχνευσης), αντιμετώπιση (αεροσκάφη, ελικόπτερα, οχήματα, πλωτά μέσα) συνολικού ύψους 2,1 δις ευρώ, εκ των οποίων πάνω από 750 εκατομμύρια θα έχουν προκηρυχθεί μέχρι το τέλος του έτους. Τώρα, για να απαντήσω στο βασικό ερώτημα αν αντέχουν τα οικονομικά της χώρας τις πρόσθετες αυτές επενδύσεις οι οποίες θα διαρκέσουν δεν είναι άπαξ, θα σας αντιστρέψω το ερώτημα: Αντέχει η ελληνική οικονομία 2,2 δις κόστος ( εκτίμηση της ΤτΕ) κάθε χρόνο από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης;

Ερ: Σε κάθε περίπτωση είναι σαφές υποθέτω ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης είναι υπόθεση συνολικά της Ευρώπης. Υπάρχει συναντίληψη μεταξύ των εταίρων γιατί την κρισιμότητα της υπόθεσης; Τα συμπεράσματα των G20 άφησαν όλο τον κόσμο απογοητευμένο…

Απ: Είναι υπόθεση συνολικά του πλανήτη, όχι μόνο της Ευρώπης και εκεί είναι το πρόβλημα. Διότι δεν έχουν τον ίδιο ρυθμό ανάπτυξης ούτε βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο οι χώρες της υφηλίου, υπάρχει ανισότητα χρονισμού. Όπως υπάρχουν τεράστια οικονομικά διακυβεύματα ειδικά μεταξύ παραγωγικών υπερδυνάμεων που δημιουργούν και ανυπέρβλητα κάποιες φορές εμπόδια στη λήψη και την εφαρμογή κοινών αποφάσεων. Να θυμηθούμε λίγο ότι η πρώτη παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα υπεγράφη από 39 ανεπτυγμένες χώρες το 1997 , το πρωτόκολλο του Κιότο, και τέθηκε σε εφαρμογή 8 χρόνια αργότερα Τότε τα αναπτυσσόμενα κράτη, όπως η Κίνα και η Ινδία, δεν δεσμεύονταν, ενώ αποσύρθηκαν στην πορεία μεγάλες χώρες, όπως ο Καναδάς, ή δεν το επικύρωσαν ποτέ χώρες όπως οι ΗΠΑ. Ασφαλώς, καταβάλλεται συνεχής προσπάθεια δέσμευσης όπως με τη Συμφωνία της Ντόχα το 2012 και τη Συμφωνία του Παρισιού το 2015, αλλά οι δυσκολίες είναι μεγάλες.

Ερ: Μήπως χρειάζεται και μια σοβαρή συζήτηση και ενημέρωση της κοινής γνώμης; Στην Ελλάδα ακόμα υπάρχουν αντιδράσεις στη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας…Πότε μπορεί η Ελλάδα να απεξαρτηθεί από τα ορυκτά καύσιμα; Η ακόμα το σχέδιο είναι σενάριο επιστημονικής φαντασίας;

Απ: Οι ΑΠΕ ειδικά σε μια χώρα με ήλιο και ανέμους όπως η Ελλάδα , είναι εθνικός πλούτος. Ότι δεν το αντιλαμβάνονται όχι μόνον κάτοικοι των περιοχών που βλέπουν τις ανεμογεννήτριες σαν μια αισθητικά άσχημη παρέμβαση αλλά και διάφοροι αυτοπροσδιοριζόμενοι σαν "οικολόγοι", με ξεπερνάει. Η πλήρης απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα στην ηλεκτροπαραγωγή θεωρητικά έχει χρονικό ορίζοντα τα μέσα του αιώνα. Η Ελλάδα είναι σε θέση να πετύχει ότι και η Δανία που έχει ως στόχο το 100% ως το 2050 διότι διαθέτει πέραν όλων των άλλων και το πλεονέκτημα της ανάπτυξης θαλάσσιων αιολικών πάρκων.

Ερ: Μείζον ζήτημα είναι ο εξηλεκτρισμός των μεταφορών. Είστε ικανοποιημένοι από την ανταπόκριση στα προγράμματα επιδότησης για την αγορά ηλεκτρικών αυτοκινήτων, ηλεκτροκίνητων ταξί κλπ; Προχωράει με ικανοποιητικούς ρυθμούς η μείωση των ρύπων στα μέσα μεταφοράς;

Απ: Ως προς τις δημόσιες μεταφορές, ναι, προχωρούμε με ταχείς ρυθμούς ανανέωσης του στόλου στα αστικά κέντρα. Εκτός αστικού ιστού τα πράγματα είναι πολύ πιο δύσκολα, καθώς απαιτούνται δεκάδες ή εκατοντάδες σταθμοί φόρτισης και επίσης η τεχνολογία δεν έχει ακόμη φτάσει στο επιθυμητό επίπεδο ως προς τον χρόνο φόρτισης. Για τα ΙΧ και τα ταξί θα πρέπει να δοθούν κίνητρα αντικατάστασης και επίσης πρέπει να πέσουν οι τιμές, κάτι που θεωρώ ότι θα συμβεί σύντομα, καθώς η τεχνολογία θα εξελιχθεί.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr