Το νέο πλαίσιο κοστολόγησης των οικονομικών προγραμμάτων των πολιτικών κομμάτων θα εφαρμοστεί στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, με το έργο να αναλαμβάνει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ).
Τα κόμματα θα έχουν τη δυνατότητα από την 1η Νοεμβρίου 2026 και μετά να καταφεύγουν στο Δημοσιονομικό Συμβούλιο για να ζητήσουν την κοστολόγηση έως και 10 διαφορετικών προτάσεων. Η διαδικασία είναι εθελοντική, βάσει του σχετικού νόμου που ψηφίστηκε το 2023. Το ΕΔΣ οριστικοποίησε το τεχνικό πλαίσιο για την κοστολόγηση κάνοντας χρήση τεχνικής βοήθειας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η διαδικασία και τα χρονοδιαγράμματα
Τα πολιτικά κόμματα μπορούν να υποβάλλουν τα σχετικά ερωτήματά τους από σήμερα με καταληκτική ημερομηνία την 30ή Σεπτεμβρίου, ώστε να λάβουν απαντήσεις έως το τέλος Οκτωβρίου, οι οποίες θα δημοσιεύονται χωρίς να προσδιορίζεται η πηγή της κάθε ερώτησης.
Η επίσημη διαδικασία κατά την προεκλογική περίοδο ακριβώς ορίζει τα εξής:
- Εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπος: Κάθε πολιτικό κόμμα ορίζει έναν εκπρόσωπο για την υποβολή και τη συνεργασία. Μπορεί να υποβάλει άπαξ έως 10 προτάσεις από την 1η Νοεμβρίου 2026 έως το αργότερο 120 ημέρες πριν από την ημερομηνία των εκλογών, η οποία δεν έχει προσδιοριστεί επίσημα. Σε περίπτωση πολλαπλών προτάσεων, δηλώνεται η σειρά προτεραιότητάς τους.
- Δημοσιοποίηση στοιχείων: Μετά την ολοκλήρωση της επιβεβαίωσης των αιτημάτων, το ΕΔΣ δημοσιοποιεί στην ιστοσελίδα του τον συνολικό αριθμό των μέτρων ανά κόμμα, χωρίς να αποκαλύπτεται το περιεχόμενό τους. Η τελική εκτίμηση του ΕΔΣ δημοσιεύεται μόνο εφόσον το κόμμα έχει ενημερώσει εγγράφως ότι αποδέχεται την κοστολόγηση.
Προϋποθέσεις και κριτήρια των μέτρων
Σύμφωνα με το πλαίσιο του ΕΔΣ, τα μέτρα που υποβάλλονται προς κοστολόγηση πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προδιαγραφές:
- Χαρακτηριστικά μέτρων: Πρέπει να είναι σαφή και αναλυτικά, με συγκεκριμένο δημοσιονομικό αποτύπωμα, και να συμμορφώνονται με το Σύνταγμα, το ευρωπαϊκό δίκαιο και τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας. Εξετάζονται κατά προτεραιότητα μέτρα με σημαντικό δημοσιονομικό αποτύπωμα, ενδεικτικά άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
- Εξαιρέσεις: Πολιτικές αμυντικών προμηθειών, μεγάλα έργα υποδομών, πολύπλοκες παρεμβάσεις υψηλού βαθμού αβεβαιότητας και προτάσεις με κυρίως έμμεσες μακροοικονομικές επιδράσεις δύναται να εξαιρεθούν ή να εξεταστούν μόνο κατ' εξαίρεση, ανάλογα με τη διαθεσιμότητα δεδομένων και αξιόπιστης μεθοδολογίας.
- Μεθοδολογία: Το ΕΔΣ ακολουθεί τον ορισμό του δημοσιονομικού κόστους που χρησιμοποιείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το αίτημα υποβάλλεται γραπτώς (Παράρτημα Α), ενώ το ΕΔΣ μπορεί να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες.
Συνεργαζόμενοι φορείς
Για την επεξεργασία των στοιχείων, το ΕΔΣ συνεργάζεται με την ΑΑΔΕ, το ΓΛΚ, τον e-ΕΦΚΑ, την ΕΛΣΤΑΤ και άλλους αρμόδιους φορείς μέσω μνημονίων συνεργασίας, διατηρώντας την αλληλογραφία και τα ανταλλασσόμενα στοιχεία εμπιστευτικά.
Αναφερόμενη στο θέμα, η Πρόεδρος του ΕΔΣ, Ομότιμη Καθηγήτρια του ΟΠΑ, Αναστασία Μιαούλη, επεσήμανε ότι για πρώτη φορά θεσμοθετείται η κοστολόγηση προτάσεων από Ανεξάρτητη Αρχή. Όπως σημείωσε, οι μεθοδολογικά συνεπείς ποσοτικοποιήσεις επιτρέπουν την καλύτερη αξιολόγηση των προγραμμάτων και συμβάλλουν στην κατανόηση των δημοσιονομικών συνεπειών από τους πολίτες, ενώ η εφαρμογή του προϋποθέτει τη στενή συνεργασία με τους φορείς που διαθέτουν τα απαραίτητα δεδομένα και τη στήριξη των πολιτικών κομμάτων λόγω της εθελοντικής συμμετοχής.