Τη θέση της Άγκυρας για το έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, το ζήτημα του casus belli και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις παρουσίασε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, σε συνέντευξή του στα "ΝΕΑ", στο περιθώριο ομιλίας του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (EPC) στις Βρυξέλλες.
Αναφερόμενος στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, ο Τούρκος υπουργός υποστήριξε ότι η χώρα του δεν αντιτίθεται στο έργο. Έθεσε, ωστόσο, ως προϋπόθεση να ενημερώνεται γραπτώς για τις θαλάσσιες έρευνες που πραγματοποιούνται από πλοία, με σαφή αναφορά στις περιοχές και τις συντεταγμένες των εργασιών.
Όπως εξήγησε, η Άγκυρα επιδιώκει να αποφευχθεί οποιαδήποτε μεταβολή του υφιστάμενου καθεστώτος στη θάλασσα μέσα από ενέργειες που, κατά την τουρκική πλευρά, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέα δεδομένα. Ο Φιντάν επέμεινε ότι η ενημέρωση δεν θα πρέπει να είναι μόνο προφορική, αλλά να γίνεται με γραπτό τρόπο και να περιλαμβάνει συγκεκριμένα στοιχεία για τις έρευνες.
Τι είπε ο Φιντάν για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις
Ο επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας αναφέρθηκε και στην πορεία των σχέσεων Αθήνας – Άγκυρας, σημειώνοντας ότι από τον Μάιο του 2023 οι δύο κυβερνήσεις έχουν συμφωνήσει να επιδιώξουν την επίλυση των διαφορών, να αποφεύγουν τις εντάσεις και να δίνουν προτεραιότητα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Κατά τον ίδιο, η συνεργασία των δύο πλευρών έχει βελτιωθεί, ενώ το Αιγαίο είναι πιο ήρεμο τα τελευταία τρία χρόνια, καθώς, όπως είπε, δεν υπάρχουν πλέον αερομαχίες. Παράλληλα, άσκησε κριτική στην ελληνική εσωτερική πολιτική σκηνή, υποστηρίζοντας ότι η αντιτουρκική ρητορική εξακολουθεί να χρησιμοποιείται στον δημόσιο διάλογο και δυσκολεύει τη λήψη αποφάσεων για την επίλυση των διαφορών.
Ο Φιντάν εκτίμησε ότι τα ζητήματα που αφορούν το Αιγαίο και τα χωρικά ύδατα απαιτούν πολιτική βούληση και από τις δύο πλευρές, προκειμένου να υπάρξει προσέγγιση και να αναζητηθούν λύσεις.
"Το Αιγαίο έχει καταστεί ένα πιο ήρεμο μέρος τα τελευταία τρία χρόνια. Ωστόσο, στην ελληνική εσωτερική πολιτική σκηνή απαιτείται μια δόση ρητορικής κατά της Τουρκίας. Είναι σαν ασπιρίνη. Χωρίς την Τουρκία, η ελληνική εσωτερική πολιτική δεν θα μπορούσε να υπάρξει. Αυτή η πραγματικότητα είναι σημαντική, καθώς εμποδίζει τη λήψη τολμηρών αποφάσεων για την επίλυση των προβλημάτων", τόνισε.
Η θέση της Άγκυρας για το casus belli
Ερωτηθείς για το casus belli και τη συμβατότητά του με την προσπάθεια της Τουρκίας να συμμετάσχει στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, ο Τούρκος υπουργός υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν χαρακτηρίζει την απόφαση του 1995 ως απειλή πολέμου.
Όπως ανέφερε, πρόκειται για δήλωση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και όχι για νόμο, η οποία συνδέεται με το ενδεχόμενο επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια χωρίς προηγούμενη διευθέτηση του ζητήματος με την Τουρκία. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη θέση δεν συνιστά απειλή πολέμου, αλλά αποσκοπεί, κατά την τουρκική ερμηνεία, στη διατήρηση του υφιστάμενου καθεστώτος.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το ζήτημα μπορεί να επιλυθεί μέσω πολιτικής συνεννόησης και κάλεσε την ελληνική πλευρά να αξιοποιήσει την περίοδο κατά την οποία ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται στην εξουσία, εκτιμώντας ότι διαθέτει την απαραίτητη πολιτική ισχύ για να προωθήσει μια συμφωνία.
"Δεν υπάρχει νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα"
Ο Χακάν Φιντάν ρωτήθηκε, τέλος, για το ενδεχόμενο προώθησης νομοσχεδίου σχετικά με τη "Γαλάζια Πατρίδα". Απαντώντας, δήλωσε ότι δεν υπάρχει τέτοιο νομοσχέδιο, προσθέτοντας ότι το ζήτημα του θαλάσσιου πάρκου δεν έχει τεθεί ακόμη προς συζήτηση.
Οι δηλώσεις του Τούρκου υπουργού αποτυπώνουν τις θέσεις της Άγκυρας για το καλώδιο και τα βασικά ζητήματα που εξακολουθούν να απασχολούν τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, με το καθεστώς στο Αιγαίο, τα χωρικά ύδατα και την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου να παραμένουν στο επίκεντρο.