Η ανάλυση του Νίκου Κοτζιά για τα Δωδεκάνησα: Γιατί οι Τούρκοι δεν δικαιούνται να ζητούν αποστρατικοποίηση

Με ένα εκτενές άρθρο ο πρώην ΥΠΕΞ Νίκος Κοτζιάς γράφει για το καθεστώς των Δωδεκανήσων και τις τουρκικές διεκδικήσεις. Και όσον αφορά δήθεν νησιά και βραχονησίδες το καθεστώς των οποίων δεν έχει διευκρινιστεί και όσον αφορά το αίτημα της Τουρκίας περί αποστρατικοποίησης. Και απαντά σημείο προς σημείο στην τουρκική επιχειρηματολογία.

Γράφει ο Νίκος Κοτζιάς:

Η Τουρκία θέτει θέμα "αποστρατιωτικοποίησης" των Δωδεκανήσων και κυριαρχίας σε νησίδες και βραχονησίδες του ίδιου συμπλέγματος (και όχι μόνο). Επιθυμεί τα ελληνικά νησιά αφοπλισμένα. Μιλά για αποστρατιωτικοποίηση ελληνικών περιοχών, ενώ η ίδια έχει συστήσει την "Στρατιά του Αιγαίου" με στόχο τα ελληνικά νησιά. Τις πραγματικές προθέσεις της, τις είδαμε στην Κύπρο και στα Ίμια.

Πιστεύω βαθιά, ότι τα δύο κράτη, Ελλάδα και Τουρκία, δεν πρέπει να λύσουν τις "διαφορές τους" με στρατιωτικά μέσα. Ταυτόχρονα, πιστεύω ότι στην περίπτωση του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου δεν έχουμε να κάνουμε με δύο κράτη που το μόνο που διαφωνούν είναι στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου της Θαλάσσης (ΔΔτΘ, 1982) αλλά με ένα κράτος, την Τουρκία, που επικαλείται παλιά αποικιοκρατικά "δικαιώματα" και αρνείται το ΔΔτΘ. Για αυτό, η προσέγγιση ότι τα δύο κράτη έχουν μεταξύ τους προβλήματα που προκύπτουν απλά από την εφαρμογή του ΔΔτΘ και η λύση τους είναι θέμα διαλόγου, είναι ανεπαρκής.

Η δική μου ανάγνωση διαφέρει ριζικά από την κυρίαρχη ανάγνωση. Τα προβλήματα στο Αιγαίο ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία δεν προκύπτουν μονοσήμαντα από τις διαφωνίες και αμφισβητήσεις ως προς την εφαρμογή του ΔΔτΘ. Αντίθετα, προκύπτουν, ακόμα, από έναν μοναδικό τρόπο στην ιστορία της πολιτισμένης ανθρωπότητας -και προκλητικότητα- επιβολής των επιδιώξεων της Τουρκίας: Την επαναφορά "δικαιωμάτων" από την εποχή της αποικιοκρατίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Εμπρηστικό δημοσίευμα Turkiye: Να πολιορκήσουμε τα ελληνικά νησιά που στρατιωτικοποιήθηκαν

Τα "ιστορικά επιχειρήματα" της Τουρκίας δεν έχουν ούτε ιστορική, ούτε νομική βάση

Η Τουρκία αμφισβητεί την ελληνικότητα ορισμένων "βράχων και βραχονησίδων" (όπως τα ορίζει το ΔΔτΘ), ακόμα και νησίδων, που ανήκουν στο σύμπλεγμα των Δωδεκανήσων. Επικαλείται κενά στις διεθνείς συμφωνίες που τα αφορούν και επιδιώκει να βάλει προς διαπραγμάτευση τμήματα της εδαφικής και θαλάσσιας (κατά το ΔΔτΘ "μη ξερό έδαφος") κυριαρχίας και δικαιωμάτων της Ελλάδας. Επικαλείται δε το επιχείρημα, ότι τάχα δεν είχαν παραδοθεί στην Ιταλία όλες οι νησίδες και βράχοι των Δωδεκανήσων μετά τον οθωμανικό-ιταλικό πόλεμο. Ας εξετάσουμε προσεκτικά το τουρκικό επιχείρημα:

Πρώτον, και πολύ σημαντικό, τα Δωδεκάνησα, όλο το σύμπλεγμα, και ο τελευταίος βράχος του, δεν ανήκαν ποτέ στην Τουρκία. Ούτε για ένα δευτερόλεπτο στη διάρκεια της ιστορίας από την γέννηση του τουρκικού κράτους. Η Τουρκία ουδέποτε είχε δικαιώματα σε οτιδήποτε που έχει σχέση με τα Δωδεκάνησα.

Δεύτερον, η Ελλάδα "παρέλαβε" τα Δωδεκάνησα από τους Βρετανούς που τα πήραν μετά την γερμανική κατοχή που είχε διαδεχτεί εκείνη των Ιταλών. Οι τελευταίοι έκαναν τα Δωδεκάνησα αποικία τους μετά την ήττα των Οθωμανών στον μεταξύ τους πόλεμο το 1913. Μη ξεχνάμε ότι τότε ήταν η περίοδος που αποικιοκρατικές αυτοκρατορίες αναλάμβαναν αποικίες των ηττημένων, όπως οι Ιταλοί από τους Οθωμανούς και αργότερα η Γαλλία και η Βρετανία οθωμανικές αποικίες στη Μέση Ανατολή (όπως Παλαιστίνη, Λίβανο και Ιράκ). Κατά συνέπεια μέχρι να ενταχθούν τα Δωδεκάνησα στην Ελλάδα, πέρασαν για μικρό ή μεγάλο διάστημα από τα χέρια τεσσάρων διαφορετικών κρατών-αποικιοκρατικών αυτοκρατοριών, αλλά ποτέ από τα χέρια της Τουρκίας. Τέλος, θυμίζω ότι τουλάχιστον το 93% του πληθυσμού των Δωδεκανήσων αυτοπροσδιορίζονταν από το 19ο αιώνα ως Έλληνες.

Τρίτο, συχνά η Τουρκία, και μάλιστα επίσημα, θεωρεί τον εαυτό της ως μη διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ιδιαίτερα όταν γίνεται αναφορά στα εγκλήματα της τελευταίας, όπως είναι η γενοκτονία των Πόντιων και των Αρμενίων. Κατά συνέπεια δεν μπορεί να διεκδικεί ουδεμία κληρονομιά αυτής της αποικιοκρατικής αυτοκρατορίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αποκάλυψη Τραμπ για Ερντογάν: Όλοι λένε τι φρικτός τύπος αλλά εγώ τα πάω πολύ καλά μαζί του

Τέταρτο, ας υποθέσουμε ότι η Τουρκία διεκδικεί, εκ του πονηρού, σε ορισμένα ζητήματα την οθωμανική συνέχεια και την απαρνιέται σε ορισμένα άλλα, καθώς και ότι στα πρώτα συγκαταλέγονται και τα Δωδεκάνησα. Τότε είναι η ίδια η Οθωμανική αυτοκρατορία της οποίας η Τουρκία "είναι συνέχεια", που τα παρέδωσε όλα τα Δωδεκάνησα και κατά συνέπεια δεν δικαιούται σήμερα να ζητά η τελευταία οτιδήποτε.

Το πέμπτο είναι και το πιο κρίσιμο σημείο: Όταν η Τουρκία εμφανίζεται ως η συνέχεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και διεκδικεί επιστροφή δικαιωμάτων και κυριαρχίας για εδάφη/θάλασσες που η τελευταία έδωσε σε τρίτες χώρες, σε μια πρώτη ματιά ζητά την αναθεώρηση διεθνών συμφωνιών που συμφωνήθηκαν υπό άλλες συνθήκες. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν ζητά απλά μια "ειδική" εφαρμογή του ΔΔτΘ. Δεν ζητά πίσω εδάφη και νησίδες/βραχονησίδες που απώλεσε η ίδια ως Τουρκία. Το εξωφρενικό είναι ότι ζητά πίσω εδάφη και θαλάσσια δικαιώματα που τα κατείχε μια αποικιοκρατική αυτοκρατορία της οποίας και η ίδια ήταν τμήμα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σημαντική δήλωση: "Να μην χαθεί η ευκαιρία που δόθηκε στην διπλωματία", λέει ο εκπρόσωπος του Ερντογάν για το Oruc Reis

Με άλλα λόγια, η Τουρκία επιδιώκει να ανατρέψει την σύγχρονη παγκόσμια ιστορία, το περί δικαίου αίσθημα, αλλά και το ίδιο το Διεθνές Δίκαιο. Ζητά πίσω εδάφη και δικαιώματα που δεν κατείχε η ίδια, αλλά μια αποικιοκρατική αυτοκρατορία. Με άλλα λόγια επιθυμεί να εμφανίσει ως σύγχρονα διεκδικούμενα δικαιώματά της, ξεπερασμένες αποικιοκρατικές πρακτικές και κατοχές. Η Τουρκία είναι (όταν, βέβαια, την βολεύει), η πρώτη "κληρονόμος" αποικιοκρατικής δύναμης που θεωρεί ότι οι αποικίες αποτελούν ακόμα και σήμερα κληρονομιά της. Ότι, κατά προέκταση, έχει δικαιώματα πάνω στα πρώην αποικιακά εδάφη. Άποψη που είναι παντελώς εχθρική προς την ιστορία, το διεθνές δίκαιο, τους κανόνες καλής γειτονίας.

Τα "νομικά επιχειρήματα"

Τι επικαλείται η Τουρκία προκειμένου να στηρίξει νομικά την δεύτερη απαίτησή της ως προς τα Δωδεκάνησα (την αποστρατιωτικοποίησή τους); Την συμφωνία των Παρισίων του 1947. Μόνο που η ίδια δεν είναι "συμμέτοχος" αυτής της Συμφωνίας. Κατά συνέπεια δεν δικαιούται να επικαλείται και να ελέγχει μια διακρατική συμφωνία ανάμεσα σε τρίτα κράτη (άρθρο 34 της Βιέννης), τα οποία (σε αντίθεση με εκείνη) δεν έχουν σήμερα καμία αντίρρηση για την ελληνική πολιτική στα Δωδεκάνησα τμήμα της ελληνικής πολιτείας. Ουδέν κράτος, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο δεν έχει δικαιώματα και ούτε του πέφτει λόγος επί συμφωνιών, συνθηκών, συμβάσεων που δεν είναι μέρος τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η αποκλιμάκωση φέρνει στο τραπέζι του διαλόγου Ελλάδα και Τουρκία - Ο ρόλος του Βερολίνου

Θυμίζω δε, ότι η πρόβλεψη για αποστρατιωτικοποίηση έγινε μετά από επιμονή της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Ο Μολότοφ, αφού συναίνεσε για την παράδοση των νησιών στην Ελλάδα, είχε υπογραμμίσει ότι δεν θα ήταν επιτρεπτό να χρησιμοποιηθούν αυτά σε βάρος της Σοβιετικής Ένωσης στον επερχόμενο ψυχρό πόλεμο. Ακόμα, στην ίδια διάσκεψη στο Παρίσι, Φλεβάρης του 1947, η Τουρκία υπέβαλλε το αίτημα το Καστελόριζο και η Σύμη να μην επιστραφούν στην Ελλάδα λόγο της εγγύτητάς τους προς τον κύριο κορμό της Τουρκίας. Αίτημα που απορρίφθηκε "μετά επαίνων". Τα νησιά, επιπλέον, σημειώνω, έχουν σύμφωνα με το ΔΔτΘ (άρθρο 121, παράγραφος 2 αλλά και 3) όλα τα δικαιώματα της ηπειρωτικής χώρας ως προς τις θαλάσσιες ζώνες.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr