Σε περίοδο έντασης μπαίνουν εκ νέου οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, μετά τις τελευταίες εξελίξεις με το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.
Μετά την έκδοση της ελληνικής NAVTEX, το γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo αναμένεται να αποπλεύσει από το λιμάνι του Ηρακλείου Κρήτης το επόμενο διάστημα και να ξεκινήσει τις έρευνες στην περιοχή που είναι σχεδιασμένο να ποντιστεί το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης, το οποίο θα συνδέει την Ελλάδα και συνολικότερα την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την Κύπρο.
Βάσει του επιχειρησιακού σχεδιασμού, οι εργασίες θα εκκινήσουν από το σημείο όπου είχαν διακοπεί τον Ιούλιο του 2024, στα ανοικτά της Κάσου, εκτός των ελληνικών χωρικών υδάτων, εντός δηλαδή δυνητικής ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Εκτιμάται ότι το πλοίο αναμένεται να αποπλεύσει ακόμη και εντός του Σαββάτου. Η NAVTEX έχει ισχύ από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027.
Ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον ομόλογό του Κυπριακής Δημοκρατίας, Kωνσταντίνο Κόμπο, στο πλαίσιο του στενού συντονισμού των δύο χωρών, όπως αναφέρεται σε ανάρτηση του υπουργείου Εξωτερικών στο Χ.
Αντίδραση της Τουρκίας με αντι-NAVTEX
Όπως ήταν αναμενόμενο, η Τουρκία προχώρησε στην έκδοση αντι-NAVTEX, ως αντίδραση στις κινήσεις της Αθήνας.
Η Αγκυρα υποστηρίζει ότι τμήμα της θαλάσσιας περιοχής που δεσμεύτηκε με την ελληνική NAVTEX 1411/26 εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, όπως αυτή έχει δηλωθεί στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020.
Παράλληλα, σημειώνει ότι δεν έχει δώσει άδεια για τις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες και ζητεί τον συντονισμό τους με τις αρμόδιες Αρχές της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Η μάχη του καλωδίου: Οι κινήσεις της Αθήνας και η στάση της Γαλλίας
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του OPEN, το πλοίο πρόκειται να πλεύσει μέχρι τα ανοιχτά της Κάσου, όπου το 2024 είχαν διακοπεί ανάλογα έργα, μετά την εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων.
Η ελληνική πλευρά διαμηνύει σε όλους τους τόνους ότι η αδειοδότηση των ερευνών αποτελεί αποκλειστικό προνόμιο της Ελλάδας. Παράλληλα, καθίσταται σαφές ότι ενδεχόμενη "άτυπη ενημέρωση" για τις μετακινήσεις του πλοίου δεν παράγει νομικές συνέπειες ούτε συνιστά αναγνώριση δικαιωμάτων τρίτων χωρών.
Ωστόσο, είναι πιθανό να προκύψει μία προβληματική κατάσταση, ανάλογα με τους μικροχειρισμούς που έχει κάνει η γαλλική κυβέρνηση. Οι αναφορές στην τουρκική NAVTEX προκαλούν προβληματισμό ως προς το εάν πράγματι έχει υπάρξει συνεννόηση με τη Γαλλία και εάν η Τουρκία τελικά δεν αρκείται στην ενημέρωση ή τη γνωστοποίηση, αλλά απαιτεί να ζητηθεί η συγκατάθεσή της για τη διεξαγωγή των ερευνών με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την απρόσκοπτη επανέναρξη των ερευνών από το γαλλικό πλοίο.
Έτσι, ενδέχεται να δούμε ξανά τουρκικά πολεμικά πλοία στην περιοχή, για να υπερασπιστούν την κατά το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο υφαλοκρηπίδα, που η Άγκυρα θεωρεί δική της.