ΗΠΑ, Ρωσία,Τουρκία: Σκληρό παζάρι για S-400, Patriot και F-35

Σε κρίσιμο σταυροδρόμι βρίσκονται οι σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας μετά και το «βέτο» που επιχειρεί να βάλει το αμερικανικό Κογκρέσο στην πώληση των F-35, αν προχωρήσει η ρωσοτουρκική συμφωνία για τους S-400. Την ίδια στιγμή αναδεικνύεται ακόμη περισσότερο ο στρατηγικός ρόλος της Ελλάδας στην ευρύτερη περιοχή με αμερικανούς γερουσιαστές να ζητούν -μεταξύ άλλων- και λίστα των τουρκικών παραβιάσεων στο Αιγαίο, μέσω σχεδίου νόμου που κατέθεσαν.

Όπως δήλωσε και ο έλληνας υπουργός Άμυνας «με τα προβλήματα που υπάρχουν αυτή την στιγμή στην Τουρκία αναδεικνύεται ακόμα περισσότερο ο ρόλος της Ελλάδας».

Το «παζάρι» μεταξύ Ουάσινγκτον, Άγκυρας και Μόσχας συνεχίζεται με το Κρεμλίνο να απαντά, έστω και έμμεσα, στην πρόταση των γερουσιαστών, δηλώνοντας πως ενδιαφέρεται να διευρύνει την στρατιωτική και τεχνολογική συνεργασία με ξένες χώρες και είναι έτοιμο να εξετάσει το ενδεχόμενο την σύναψης νέων συμβολαίων που θα αφορούν πωλήσεις αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 στην Τουρκία.

Την δήλωση αυτή έκανε ο εκπρόσωπος Τύπου του Ρώσου προέδρου Ντμίτρι Πεσκόφ, σχολιάζοντας τις δηλώσεις του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σύμφωνα με τον οποίο η Τουρκία ενδέχεται να συνάψει με την Ρωσία μια ακόμη συμφωνία για την αγορά αντιαεροπορικών συστημάτων S-400, σε περίπτωση που οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνηθούν να της πουλήσουν αντιαεροπορικά συστήματα Patriot.

«Η Ρωσία είναι ανοιχτή, η Ρωσία έχει τις κατάλληλες δυνατότητες και την τεχνογνωσία. Και είναι φυσικό η Ρωσία να αναζητά δυνατότητες για να διευρύνει αυτή την συνεργασία της. Είναι μια απολύτως φυσιολογική πρακτική» δήλωσε ο Πεσκόφ απαντώντας στο ερώτημα αν η Μόσχα είναι έτοιμη να συζητήσει με την Τουρκία μια νέα συμφωνία για πωλήσεις αντιαεροπορικών συστημάτων S-400.

Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου υπογράμμισε ιδιαίτερα ότι η στρατιωτική και τεχνολογική συνεργασία συνιστά μια σημαντική διάσταση στον τομέα της συνεργασίας της Ρωσίας με πολλές ξένες χώρες. «Η υλοποίηση μιας τέτοιου είδους συνεργασίας μιλάει για το ιδιαίτερο επίπεδο ανάπτυξης των διμερών σχέσεων. Αυτό αφορά και την Τουρκία» , δήλωσε ο Πεσκόφ.

«Η Τουρκία δεν μπορεί να έχει αμερικανικά F-35 και ρωσικά S-400»

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής πιστεύουν ότι η Τουρκία δεν μπορεί να έχει στον στρατό της αμερικανικά μαχητικά βομβαρδιστικά F-35 και ρωσικά αντιαεροπορικά συστήματα S-400, επειδή κάτι τέτοιο είναι τεχνικά αδύνατο. Την άποψη αυτή διατύπωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μαικ Πομπέο, μιλώντας στην επιτροπή εξωτερικών υποθέσεων του αμερικανικού Κογκρέσου.

«Όπως μου εξήγησαν στο Πεντάγωνο, είναι αδύνατο ταυτόχρονα να υπάρχουν στον εναέριο χώρο τα F-35, την εποπτεία του οποίου έχουν σε σημαντικό βαθμό τα συστήματα S-400. Δεν είναι τόσο καλή η περιγραφή μου από τεχνολογικής απόψεως, αλλά η τεχνολογία αυτή δεν μπορεί να συνυπάρχει, πράγμα που καταστήσαμε σαφές στην Τουρκία μέσω των διαύλων του υπουργείου Εξωτερικών και του υπουργείου Άμυνας. Είναι ένα σοβαρό τεχνολογικό πρόβλημα», δήλωσε ο Πομπέο.

Ο Μάικ Πομπέο για πολλοστή φορά ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον έχει προτείνει στην Άγκυρα τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot. «Η πρόταση αυτή εξετάζεται, οι λεπτομέρειες μελετώνται» δήλωσε ο Πομπέο.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είπε επίσης ότι οι ΗΠΑ κατέστησαν σαφές στην Τουρκία ότι «η ίδια κατασκευάζει σημαντικά εξαρτήματα για τα F-35 και δεν είναι μόνο αγοραστής αλλά και μέρος της αλυσίδας των πωλήσεων» στο πλαίσιο του προγράμματος παραγωγής του μαχητικού αεροσκάφους. «Καταστήσαμε σαφές, ότι τίποτα από αυτά δεν μπορούν να συνεχιστούν αν αγοράσουν τους S-400» δήλωσε ο Πομπέο, ο οποίος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο, να υπάρξουν κυρώσεις κατά της Τουρκίας εκ μέρους των ΗΠΑ σύμφωνα με τον νόμο CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA-νόμος για την αντιμετώπιση αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων).

Τι θα συζητήσει το Αμερικανικό Κογκρέσο

Νωρίτερα, με ένα νομοσχέδιο «πακέτο» που τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο του στρατηγικού ενδιαφέροντος των ΗΠΑ, οι Αμερικανοί γερουσιαστές Μπομπ Μενέντεζ και Μάρκο Ρούμπιο επιδιώκουν να παγιώσουν το ενδιαφέρον της αμερικανικής διπλωματίας για την Ανατολική Μεσόγειο και να προχωρήσουν σε μια ουσιαστική αναθεώρηση της αμερικανικής στρατηγικής με στόχο να αναγνωριστούν οι νέες πραγματικότητες που έχουν διαμορφωθεί στην περιοχή.

Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του Κογκρέσου που ένα νομοσχέδιο προβλέπει ότι ο υπουργός Εξωτερικών θα πρέπει να υποβάλει λίστα στη Βουλή με τον αριθμό των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Επιπλέον, στο ίδιο νομοσχέδιο ζητείται η άρση του αμερικανικού εμπάργκο όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία.

Μάλιστα, πρόκειται μια διακομματική πρωτοβουλία, καθώς ο κ. Μενέντεζ είναι ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στην επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Γερουσίας, ενώ o κ. Ρούμπιο, ο οποίος είναι επίσης μέλος της επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων, εκλέγεται ως Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής στη Φλόριντα.

Το «Νομοσχέδιο για την Ασφάλεια και την Ενεργειακή Συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο του 2019», όπως αποκαλείται επίσημα, εισάγει μια σειρά από πρωτοβουλίες που αποσκοπούν να ενισχύσουν την αμερικανική στήριξη στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ. Υπό αυτό το πρίσμα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αναβάθμιση της εταιρικής σχέσης στους τομείς της ασφάλειας και της ενέργειας.

Όπως εξηγούν οι δύο γερουσιαστές, το συγκεκριμένο νομοσχέδιο επιδιώκει την επικαιροποίηση της στρατηγικής των ΗΠΑ με στόχο να αναγνωριστεί ο αντίκτυπος των αλλαγών που συμβαίνουν στην Ανατολική Μεσόγειο. Σε αυτές τις αλλαγές συμπεριλαμβάνεται η ανακάλυψη μεγάλων οικοπέδων φυσικού αερίου αλλά και η επιδείνωση των σχέσεων της Τουρκίας τόσο με τις ίδιες τις ΗΠΑ όσο και με όλους τους βασικούς περιφερειακούς εταίρους της Ουάσινγκτον.

Μετά την κατάθεση του νομοσχεδίου, ο γερουσιαστής Μενέντεζ τόνισε ότι οι ΗΠΑ έχουν σημαντικά συμφέροντα εθνικής ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία ενισχύονται από την ενδυνάμωση των σχέσεων τους με την Ελλάδα, το Ισραήλ και την Κύπρο.

«Η συνεργασία μεταξύ αυτών των χωρών τα τελευταία χρόνια στον τομέα της ενεργειακής ασφάλειας έχει ανοίξει τον δρόμο για ένα ευρύ περιφερειακό σχέδιο για την ασφάλεια και την οικονομική και ενεργειακή ατζέντα. Έφτασε η ώρα, οι ΗΠΑ να εμβαθύνουν αυτή τη συνεργασία και να χτίσουμε πάνω σε αυτή την εποικοδομητική πρόοδο των συμμάχων μας για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Από την πλευρά του, ο γερουσιαστής Ρούμπιο τόνισε ότι η άρση του εμπάργκο όπλων στην Κύπρο και η επέκταση της εξωτερικής στρατιωτικής βοήθειας στην Ελλάδα συνιστούν μέρος μιας «συνολικής προσέγγισης για την σταθεροποίηση των βασικών μας περιφερειακών εταίρων».

Όσον αφορά την Τουρκία, το νομοσχέδιο ζητάει από την κυβέρνηση να εμποδίσει την μεταφορά των μαχητικών F-35, εφόσον η Άγκυρα συνεχίσει την υλοποίηση του σχεδιασμού της για την αγορά του ρωσικού συστήματος αεροπορικής άμυνας S-400. Μάλιστα, επισημαίνεται πως μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει και στην γενικότερη επιβολή κυρώσεων εναντίον της Τουρκίας, καθώς κάτι τέτοιο προβλέπεται στο πλαίσιο του Νόμου Περί Αντιμετώπισης των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων (CAATSA). Υπενθυμίζεται ότι η κατασκευάστρια εταιρία των S-400, Almaz-Antey Air and Space Defense Corporation JSC, βρίσκεται υπό καθεστώς κυρώσεων μετά την απόφαση που έλαβε η αμερικανική κυβέρνηση στις 27 Οκτωβρίου 2017.

Συνολικά, ο Νόμος για την Εταιρική Σχέση Ασφάλειας και Ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο του 2019:

* Αίρει την απαγόρευση πώλησης όπλων στην Κυπριακή Δημοκρατία

* Προβλέπεται ότι μέσα σε 90 ημέρες από την επικύρωση του, ο υπουργός Εξωτερικών θα πρέπει να υποβάλει λίστα στο Κογκρέσο με τον αριθμό των παραβιάσεων του ελληνικού εναέριου χώρου και της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας

* Εγκρίνει το ποσό των 3 εκατομμυρίων δολαρίων για στρατιωτική βοήθεια προς την Ελλάδα μέσω του προγράμματος για τη «Χρηματοδότηση Ξένων Ενόπλων Δυνάμεων» (FMF)

* Εγκρίνει το ποσό των 2 εκατομμυρίων δολαρίων για την Ελλάδα και την Κύπρο μέσω του προγράμματος «Διεθνούς Στρατιωτικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης» (IMET)

* Αναφέρει ότι η ασφάλεια των εταίρων της Αμερικής όπως η Ελλάδα και η Κύπρος είναι σημαντική για τα συμφέροντα των ΗΠΑ.

* Χαρακτηρίζει την Ελλάδα ως πολύτιμο μέλος του ΝΑΤΟ και πυλώνα ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο

* Επιδιώκει την αμερικανική στήριξη στην τριμερή συνεργασία Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ

* Προσθέτει ότι οι τέσσερις χώρες, Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ και Αμερική αντιτίθενται σε οποιαδήποτε ενέργεια που θα ανατρέπει την σταθερότητα, θα παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και της σχέσης καλής γειτονίας τόσο στην Ανατολική Μεσόγειο όσο και στο Αιγαίο.

* Τονίζει την πρόθεση της Ουάσινγκτον να συνεχίσει να έχει ισχυρή στρατιωτική παρουσία στην Σούδα

* Κάνει αναφορά στο φυσικό αέριο στην περιοχή και το πως αυτό μπορεί να συμβάλει στην ενεργειακή διαφοροποίηση της Ευρώπης και στην ενίσχυση του ρόλου της περιοχή

* Εγκρίνει την ίδρυση ενός αμερικανικού ενεργειακού κέντρου για την Ανατολική Μεσόγειο με στόχο τη διευκόλυνση της ενεργειακής συνεργασίας μεταξύ των ΗΠΑ, του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου

* Εμποδίζει τη μεταφορά των αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, εφόσον η Τουρκία συνεχίσει την υλοποίηση του σχεδιασμού της για την αγορά του ρωσικού σύστημα αεροπορικής άμυνας S-400

* Ζητά από την αμερικανική κυβέρνηση να υποβάλει στο Κογκρέσο στρατηγική για την ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας και της ενέργειας με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και εκθέσεις για τις κακοήθεις δραστηριότητες της Ρωσίας και άλλων χωρών στην περιοχή

Αποστολάκης: Πρώτη φορά που το αμερικάνικο κοινοβούλιο δείχνει τέτοιο ενδιαφέρον

Στις προτάσεις των αμερικανών γερουσιαστών σχολίασε ο έλληνας υπουργός Άμυνας τονίζοντας ότι είναι ένα βήμα σε θετική κατεύθυνση. «Νομίζω ότι αυτό αναδεικνύει την Ελλάδα σαν ένα πολύ σοβαρό δρώντα στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Με τα προβλήματα που υπάρχουν αυτή την στιγμή στην Τουρκία αναδεικνύεται ακόμα περισσότερο ο ρόλος της Ελλάδας. Θεωρώ ότι είναι η πρώτη φορά που το αμερικάνικο κοινοβούλιο δείχνει τέτοιο ενδιαφέρον ακόμα και για τις εναέριες παραβιάσεις που γίνονται σε όλο το Αιγαίο και την Κύπρο από την Τουρκία. Νομίζω πως αυτό πρέπει να μας κάνει αισιόδοξους γιατί δείχνουμε ότι η συμπεριφορά της Ελλάδας επιβραβεύεται και η προσπάθεια της να διατηρήσει την ηρεμία και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή έχει διατηρήσει την Ελλάδα σε ένα πολύ αξιόπιστο δρώντα στον χώρο της Άμυνας», δήλωσε ο κ. Αποστολάκης.

Επιπρόσθετα σημείωσε πως «Αυτό είναι ένα αποτέλεσμα της αρχής που έχει γίνει με τον στρατηγικό διάλογο με τις ΗΠΑ, που σημαίνει πως αυτός ο διάλογος είναι ενεργός και όσα έχουν συζητηθεί μπαίνουν σε διαδικασία εφαρμογής».

Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα αξιωματούχος στο Κογκρέσο δήλωσε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ εξετάζει το ενδεχόμενο να προχωρήσει σε πωλήσεις του μαχητικού F-35 της Lockheed Martin Corp σε πέντε νέες χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Ελλάδας, της Ρουμανίας και της Πολωνίας.

Επιπλέον, ο ΥΕΘΑ σχολιάζοντας την είδηση πως η Τουρκία επισπεύδει την εξοπλισμό της με τους πυραύλους S-400 από την Ρωσία είπε: «Μας ανησυχεί από την πρώτη φορά που μας να ανακοινώθηκε. Είναι μια δυνατότητα που προκύπτει για την γείτονα χώρα , την οποία δεν μπορούμε να την θεωρήσουμε σαν αμυντική δυνατότητα όπως λένε οι Τούρκοι. Βλέπετε ότι υπάρχει μια πολύ σοβαρή κρίση στην σχέση των ΗΠΑ με την Τουρκιά λόγω των S-400, εμείς παρακολουθούμε τις εξελίξεις οι θέσεις μας είναι συγκεκριμένες, τις απόψεις μας τις έχουμε καταθέσει και περιμένουμε μια καλύτερη εξέλιξη».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Φωτογραφία: Reuters

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr