Μητσοτάκης στον ΟΗΕ: Είμαστε γεφυροποιοί, όχι ταραχοποιοί - "Πεπρωμένο" μας η Τουρκία, "ανοιχτή πληγή" το Κυπριακό

Reuters

Με φόντο ένα διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από πολλαπλές συγκρούσεις, αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις και αμφισβήτηση των κανόνων που διαμόρφωσαν τη μεταπολεμική τάξη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το πλαίσιο μέσα στο οποίο αντιλαμβάνεται τον ρόλο της Ελλάδας. Κεντρικό μήνυμα της παρέμβασής του ήταν η ανάγκη αναζωογόνησης της πολυμέρειας, με έμφαση στο Διεθνές Δίκαιο, τη διπλωματία και την ειρηνική επίλυση των διαφορών.

"Έναν χρόνο αργότερα, αυτή η ανάγκη έχει γίνει πολύ πιο επιτακτική, καθώς βιώνουμε ιδιαίτερα επικίνδυνες εποχές", ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας έναν κόσμο όπου "οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται" και "οι εντάσεις βαθαίνουν". Παράλληλα, υπογράμμισε ως ιδιαίτερα ανησυχητική την "περαιτέρω διάβρωση της αυτοσυγκράτησης στις διεθνείς σχέσεις".

Το Διεθνές Δίκαιο ως σημείο αναφοράς

Στην ομιλία του, ο πρωθυπουργός επέμεινε στη σημασία των διεθνών κανόνων και ειδικότερα της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Όπως σημείωσε, η UNCLOS αποτελεί "το δεσμευτικό νομικό πλαίσιο εντός του οποίου οι διαφορές μπορούν να επιλύονται ειρηνικά και όχι με τη χρήση βίας".

Η αναφορά αυτή συνδέθηκε άμεσα με την ευρύτερη συζήτηση για τη θαλάσσια ασφάλεια, σε μια περίοδο κατά την οποία στρατηγικές θαλάσσιες οδοί, από την Ερυθρά Θάλασσα έως τον Ινδο-Ειρηνικό, μετατρέπονται σε πεδία γεωπολιτικής αντιπαράθεσης. Ο Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι "η ελευθερία της ναυσιπλοΐας και η απρόσκοπτη διέλευση από στενά διεθνούς ναυσιπλοΐας, όπως διασφαλίζονται από το Διεθνές Δίκαιο, πρέπει να προασπίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο".

Για την Αθήνα, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία λόγω του ρόλου της Ελλάδας στη διεθνή ναυτιλία αλλά και της γεωγραφικής της θέσης.

"Είμαστε γεφυροποιοί, όχι ταραχοποιοί"

Η γεωγραφία αποτέλεσε έναν ακόμη βασικό άξονα της ομιλίας. Ο πρωθυπουργός περιέγραψε την Ελλάδα ως χώρα που βρίσκεται στο σημείο συνάντησης διαφορετικών γεωπολιτικών χώρων και μπορεί να λειτουργήσει ως σύνδεσμος μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής, Κόλπου και Βόρειας Αφρικής.

"Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας τής προσδίδει τον φυσικό ρόλο να λειτουργεί ως 'γέφυρα' μεταξύ της Ευρώπης και της ευρύτερης γειτονιάς της προς τα ανατολικά και τα νότια", ανέφερε, προσθέτοντας μια χαρακτηριστική φράση για τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται τον ελληνικό ρόλο στην περιοχή: 'Είμαστε γεφυροποιοί, όχι ταραχοποιοί'".

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι αναφορές του στα ενεργειακά και ψηφιακά δίκτυα, στα λιμάνια και στους θαλάσσιους διαδρόμους. "Η συνδεσιμότητα είναι το απτό πρόσωπο της γεωπολιτικής", τόνισε, συνδέοντας την οικονομική και ενεργειακή διασύνδεση με τη στρατηγική σημασία της Ανατολικής Μεσογείου.

Το μήνυμα προς την Τουρκία

Ιδιαίτερο κεφάλαιο της ομιλίας αποτέλεσαν οι σχέσεις με την Τουρκία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στην προσπάθεια των τελευταίων ετών για αποκλιμάκωση και διατήρηση ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, επισημαίνοντας παράλληλα ότι πρόκειται για μια σχέση με "το βάρος της ιστορίας".

Η ελληνική θέση, όπως παρουσιάστηκε, είναι ότι ο διάλογος μπορεί να αποτελέσει εργαλείο αποκλιμάκωσης, υπό την προϋπόθεση ότι θα στηρίζεται στο Διεθνές Δίκαιο και στις αρχές καλής γειτονίας.

"Δεν μπορούμε, άλλωστε, όπως έχω πει επανειλημμένα, να αλλάξουμε τη γεωγραφία, είναι το πεπρωμένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον", ανέφερε χαρακτηριστικά.

Στο ίδιο πλαίσιο επανέλαβε τη θέση της Αθήνας ότι η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας αποτελεί "το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της μοναδικής μακροχρόνιας διαφοράς μας", αναφερόμενος στην οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και των Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών.

Παράλληλα, έθεσε ως προϋπόθεση για έναν ουσιαστικό διάλογο την αποφυγή μονομερών ενεργειών και απειλών. "Τέτοιες ενέργειες δεν επιλύουν διαφορές, καταλήγουν μόνο να τις επιδεινώνουν", σημείωσε.

Διαβάστε Επίσης

Ερντογάν: Η Τουρκία δεν είναι εχθρός της Ελλάδας, αλλά γείτονας και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ

Γάζα, Κύπρος και οι ανοιχτές πληγές της περιοχής

Η Μέση Ανατολή βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της παρέμβασης του πρωθυπουργού. Για τη Γάζα, υποστήριξε την εφαρμογή του σχεδίου ειρήνης, την παράδοση των όπλων από τη Χαμάς και την ανοικοδόμηση της περιοχής με πρωταγωνιστές τους ίδιους τους Παλαιστινίους.

Παράλληλα, επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη λύση των δύο κρατών, υπογραμμίζοντας ότι "το Ισραήλ και η Παλαιστίνη" πρέπει να μπορούν να συνυπάρχουν "με ειρήνη και ασφάλεια".

Στην Κύπρο, η ελληνική θέση παρουσιάστηκε με ακόμη πιο έντονο τρόπο. Ο Μητσοτάκης χαρακτήρισε το Κυπριακό "ανοιχτή πληγή" και υποστήριξε ότι για τα Ηνωμένα Έθνη η Κύπρος παραμένει "η 'λυδία λίθος'" ως προς την αξιοπιστία τους και την ικανότητά τους να εφαρμόζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.

Η Αθήνα, όπως ανέφερε, στηρίζει τις προσπάθειες για την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων με στόχο "την επανένωση της Κύπρου, απαλλαγμένης από δυνάμεις κατοχής".

Ουκρανία και Σουδάν στο κάδρο των διεθνών κρίσεων

Από την ομιλία δεν έλειψαν οι αναφορές στον πόλεμο στην Ουκρανία και στην ανθρωπιστική κρίση στο Σουδάν. Για την Ουκρανία, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η διπλωματία πρέπει να οδηγήσει σε άμεση κατάπαυση του πυρός και σε μια διαρκή ειρήνη που θα βασίζεται στις αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Για το Σουδάν, προειδοποίησε για τις ευρύτερες επιπτώσεις της σύγκρουσης, συνδέοντας την ανθρωπιστική καταστροφή με τον κίνδυνο μιας νέας μεγάλης μεταναστευτικής πίεσης προς την Ευρώπη.

Το κοινό στοιχείο στις αναφορές αυτές ήταν η επιμονή στην ανάγκη διεθνούς συνεργασίας και πολιτικών λύσεων, αντί της διαιώνισης των συγκρούσεων.

Διαβάστε Επίσης

Μητσοτάκης στη Νέα Υόρκη: Οικονομία, επενδύσεις και ενεργειακή ασφάλεια στην ατζέντα -Τα μηνύματα από το βήμα του ΟΗΕ

Η Ελλάδα μετά την οικονομική κρίση

Ο πρωθυπουργός συνέδεσε, τέλος, την εξωτερική πολιτική με την οικονομική πορεία της χώρας. Όπως υποστήριξε, η σημερινή αυτοπεποίθηση της Ελλάδας στη διεθνή σκηνή συνδέεται με τον μετασχηματισμό που έχει προηγηθεί στο εσωτερικό.

"Η αυτοπεποίθηση της Ελλάδας στο εξωτερικό βασίζεται σε έναν βαθύ μετασχηματισμό στο εσωτερικό της", ανέφερε, παρουσιάζοντας την οικονομική ανάπτυξη, τις μεταρρυθμίσεις και την ψηφιοποίηση του κράτους ως παράγοντες που ενισχύουν τη διεθνή θέση της χώρας.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη σχέση οικονομικής ανθεκτικότητας και εθνικής ασφάλειας. "Η οικονομική ανθεκτικότητα είναι, επομένως, άρρηκτα συνδεδεμένη με ισχυρούς θεσμούς και αξιόπιστες αποτρεπτικές δυνατότητες", υπογράμμισε.

Η τεχνητή νοημοσύνη ως η νέα μεγάλη πρόκληση

Στο τελευταίο μέρος της ομιλίας του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στράφηκε στην τεχνητή νοημοσύνη, προειδοποιώντας για τους κινδύνους μιας τεχνολογικής ανάπτυξης χωρίς επαρκές ρυθμιστικό πλαίσιο.

"Για πρώτη φορά στην ιστορία του είδους μας, έχουμε δημιουργήσει μια τεχνολογία με την οποία αμφισβητείται ανοιχτά η υπεροχή του ανθρώπινου νου ως αποκορύφωμα της εξέλιξής μας", ανέφερε.

Παρά τις τεράστιες δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης, από την παραγωγικότητα έως την αντιμετώπιση ασθενειών και της κλιματικής αλλαγής, ο πρωθυπουργός έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη ελέγχου των κινδύνων. "Το ίδιο πρέπει να συμβεί και τώρα. Και πρέπει να συμβεί γρήγορα", είπε, ζητώντας ένα ισχυρό ρυθμιστικό πλαίσιο για την ανάπτυξη των προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.

Η παρέμβασή του ολοκληρώθηκε με μια αναφορά στη σχέση ισχύος και ευθύνης: "Η μεγάλη δύναμη συνεπάγεται μεγάλη ευθύνη. Ας ελπίσουμε ότι η χώρα που μας φιλοξενεί θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων".

Από τη Νέα Υόρκη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε έτσι να παρουσιάσει μια συνολική εικόνα του ρόλου που διεκδικεί η Ελλάδα σε ένα μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον: μια χώρα που επενδύει στη γεωγραφική της θέση, στη διπλωματία, στις περιφερειακές συνεργασίες και στη διασύνδεση, ενώ ταυτόχρονα επιμένει στην προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και στους διεθνείς θεσμούς.

Διαβάστε Επίσης

Το τρίπτυχο της Αθήνας στην Νέα Υόρκη: Η συνάντηση με τον Νετανιάχου, το μήνυμα στην Άγκυρα και η γεώτρηση που έρχεται

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr