Φωτιές στο διπλωματικό προσκήνιο αλλά και παρασκήνιο έχει βάλει η κύρωση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου από την βουλή των αντιπροσώπων της Λιβύης, με την ταυτόχρονη καταδίκη του από σύσσωμη την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες χώρες. Την ίδια ώρα αντίστροφα μετράει ο χρόνος για την έκδοση NAVTEX από την Ελλάδα, μετά την οποία θα ανάψει το πράσινο φως για το Abeille Marengo και την εκκίνηση των ερευνών βυθού ανατολικά της Κάσου για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου.
Αν και στην Αθήνα επικρατεί η άποψη ότι η ένταση στο πεδίο θα αποφευχθεί, εντούτοις όλα τα σενάρια βρίσκονται στο τραπέζι των επιτελικών για παν ενδεχόμενο. Η ενημέρωση που θα παράσχει η γαλλική εταιρία, ανάδοχος του έργου προς την Άγκυρα, για την πορεία του πλοίου, εκτιμάται ότι θα "φρενάρει" προκλήσεις στο πεδίο, χωρίς ωστόσο να μπορούν να προβλεφθούν με βεβαιότητα οι κινήσεις της Τουρκίας. Το μήνυμα από την Αθήνα πάντως είναι σαφές: η μόνη χώρα από την οποία μπορεί να ζητηθεί άδεια είναι Ελλάδα, αφού αυτή ασκεί δικαιοδοσία στην περιοχή.
Από τα λεγόμενα του Ταγίπ Ερντογάν προ ημερών πάντως, μπορεί να συμπεράνει κανείς ότι η Τουρκία θα επιμείνει στην νομιμότητα του συμφώνου που υπέγραψε με την Λιβύη, παρά την ευρωπαϊκή απομόνωσή του, υποστηρίζοντας ότι δεν θα σταματήσει να υπερασπίζεται να δικαιώματά της στην Ανατολική Μεσόγειο. Και ένας τρόπος να το πράξει είναι να ασκεί συνεχείς πιέσεις στην Αίγυπτο, μετά την απόφαση Καϊρου και Αθήνας να αρχίσουν συνομιλίες για την ολοκλήρωσης της χάραξης ΑΟΖ μεταξύ των δύο χωρών.
Χθες, ο Γιώργος Γεραπετρίτης και ο Αιγύπτιος ομόλογος του Αμπελαντί, συνομίλησαν για μία ακόμη φορά για τις προκλήσεις ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο, επιβεβαιώνοντας την στρατηγική σχέση Ελλάδας και Αιγύπτου. Είχε προηγηθεί η εκδήλωση της δυσαρέσκειας από τον Αιγύπτιο ΥΠΕΞ στον Χακάν Φιντάν για την υπογραφή του μνημονίου χωρίς περιστροφές, με το Υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας να κάνει ακόμη και…παζάρια για να προκαλέσει το ενδιαφέρον του Καϊρου.
"Είμαστε έτοιμοι να υπογράψουμε συμφωνία για την οριοθέτηση των ζωνών θαλάσσιας δικαιοδοσίας και με την Αίγυπτο, σύμφωνα με τα αμοιβαία συμφέροντα" είπε ο εκπρόσωπος Τύπου του Υπουργείου Άμυνας της Τουρκίας, "προσφέροντας" ανταλλάγματα στην Αίγυπτο. "Εκτιμάται ότι, εάν η Αίγυπτος υπογράψει μια τέτοια συμφωνία με τη χώρα μας, θα αποκτήσει περισσότερα από 15.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα θαλάσσιας δικαιοδοσίας επιπλέον σε σύγκριση με ενδεχόμενη συμφωνία που θα μπορούσε να συνάψει με την Ελλάδα", ανέφερε αρχιπλοίαρχος Ζεκί Ακτούρκ, υπεραμυνόμενος του τουρκολιβυκού μνημονίου, το οποίο μάλιστα χαρακτήρισε σημαντική εξέλιξη.
"Η χώρα μας θα συνεχίσει να προστατεύει τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά της στην Ανατολική Μεσόγειο, στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, και να συμβάλλει στην ενίσχυση της περιφερειακής ειρήνης, ασφάλειας και σταθερότητας".
Γεραπετρίτης: οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι αντικείμενο πλειστηριασμού
Από την Νέα Υόρκη, μετά την συνάντηση που είχε με τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Γκουτέρες, ο οποίος ενημερώθηκε για την επίμαχη τουρκολιβυκή συμφωνία και αφού είχε ήδη συνομιλήσει με τον Αιγύπτιο ομόλογό του ο Γιώργος Γεραπετρίτης, μίλησε για παράνομες οριοθετήσεις, επισημαίνοντας τους κινδύνους που επιφέρουν.
"Θα πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι οι θάλασσες, οι ωκεανοί, δεν αποτελούν προνόμιο ούτε οικόπεδο του καθενός. Υπάρχουν κανόνες οι οποίοι διέπουν τις σχέσεις μεταξύ όμορων θαλασσίων χωρών, και αυτοί οι κανόνες θα πρέπει να γίνονται σεβαστοί… Η Ελλάδα δεν πρόκειται να ανεχθεί οποιαδήποτε παρανομία σε ό,τι αφορά τις θαλάσσιες ζώνες. Θα επιμείνουμε στην πίστη μας στο Διεθνές Δίκαιο ως τον μόνο τρόπο για την επίλυση των διαφορών. Η Ελλάδα πάντοτε επιμένει στο ότι θα πρέπει οι χώρες, οι οποίες είναι γειτονικές, να εργάζονται μεταξύ τους για να επιλύουν τις διαφορές. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούν να γίνονται ανεκτές οι οποιεσδήποτε επιθετικές και αντίθετες στο Διεθνές Δίκαιο ενέργειες".
Ερωτηθείς ο Υπουργός Εξωτερικών για τις επαφές και τα παζάρια της Τουρκίας προς το Κάϊρο, ο Γ. Γεραπετρίτης επέμεινε στην ισχυρή, στρατηγική, όπως την χαρακτήρισε σχέση με την Αίγυπτο, υποστηρίζοντας ότι οι δύο χώρες έχουν συναντίληψη των κανόνων του διεθνούς δικαίου.
"Έχουμε μια πολύ κοινή πεποίθηση σε σχέση με την καθολική εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου με την Αίγυπτο. Πρέπει να καταλάβουμε όλοι ότι οι θαλάσσιες ζώνες δεν είναι ένα πεδίο πλειστηριασμού. Είναι ένα πεδίο στο οποίο θα πρέπει το Διεθνές Δίκαιο να επιβάλλεται. Διαφορετικά, θα φτάσουμε σε μια κατάσταση ακρότητας που θα είναι εξαιρετικά επιζήμια, όχι μόνο για τις χώρες οι οποίες βρέχονται από τη Μεσόγειο ή από άλλες θάλασσες, αλλά θα είναι εξαιρετικά επιζήμια για το παγκόσμιο εμπόριο, θα είναι επιζήμια για την επισιτιστική ασφάλεια, για την ενεργειακή ασφάλεια, για την προστασία των ωκεανών"