Πολιτική και δικαστική θύελλα για τα όρια ηλικίας των δικαστικών

Σφοδρή πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ κυβέρνησης και αντιπολίτευσης έχει ξεσπάσει από το πρωί της Τετάρτης, με την Δικαιοσύνη να βρίσκεται ακόμη μια φορά στο επίκεντρο.

Η πρόθεση της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ και της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων να αυξηθούν τα όρια ηλικίας της υποχρεωτικής συνταξιοδότησης των δικαστικών (σ.σ. βάσει Συντάγματος είναι τα 67) προκαλεί θύελλα αντιδράσεων, με σύσσωμες τις δικαστικές ενώσεις να κάνουν λόγο για «τρόμο», «ανεπίτρεπτη προχειρότητα» και παραβίαση του Συντάγματος.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις στελεχών της αντιπολίτευσης, η ρύθμιση αφορά κατά κύριο λόγο την σημερινή πρόεδρο του Αρείου Πάγου Βασιλική Θάνου, η οποία τον Ιούνιο του 2017 αποχωρεί υποχρεωτικά λόγω συμπλήρωσης του 67ου έτους.

Αρχικά ο Ευάγγελος Βενιζέλος και κατόπιν η ΝΔ, το Ποτάμι και η Ένωση Κεντρώων επισημαίνουν ότι το άρθρο του Συντάγματος είναι σαφές και καλούν την κυβέρνηση να αποσύρει τα σχέδιά της.

Με ανακοίνωσή του ο υπουργός Δικαιοσύνης και καθηγητής Νομικής Νίκος Παρασκευόπουλος δεν διαψεύδει ότι υπάρχουν τέτοιο σχεδιασμοί στις σκέψεις της κυβέρνησης και προσπαθεί να καθησυχάσει λέγοντας ότι οι αντιδράσεις σημειώνονται «πριν καν η κυβέρνηση σκεφθεί, μελετήσει ή διατυπώσει μια πρόθεση σχετική με την ουσία ή τους τρόπους του θέματος».

Νέα Δημοκρατία: Αδιανόητη η οποιαδήποτε μεταβολή

Αδιανόητη χαρακτηρίζει η Νέα Δημοκρατία οποιαδήποτε μεταβολή στο όριο ηλικίας για την αποχώρηση των δικαστικών λειτουργών, καθώς όπως σημειώνει το όριο αυτό είναι συνταγματικά προσδιορισμένο.

«Οποιαδήποτε μεταβολή σε αυτό το όριο είναι αδιανόητη. Καλούμε την Κυβέρνηση να σταματήσει τα παιχνίδια με τους θεσμούς, το Σύνταγμα, τη Δικαιοσύνη και εν τέλει την ίδια τη Δημοκρατία», αναφέρει η ΝΔ.

Βενιζέλος: Το Σύνταγμα είναι σαφές

Με την ιδιότητά του και ως καθηγητή του Συνταγματικού Δικαίου, ο τέως πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ξεκαθαρίζει προς όλες τις κατευθύνσεις ότι κάτι τέτοιο συνιστά παραβίαση του Συντάγματος, καθώς η διάταξη είναι σαφής και μιλά για «υποχρεωτική αποχώρηση».

Όπως λέει ο κ. Βενιζέλος, «είναι συνεπώς προφανές ότι το άρθρο 88 παρ. 5 θέτει όριο ηλικίας που αποκλείεται να αυξηθεί με νόμο, το δε άρθρο 118 παρ. 1 δεν αφήνει κανένα περιθώριο ερμηνευτικού αυτοσχεδιασμού».

Η ανάρτηση του Ευάγγελου Βενιζέλου:

Το όριο ηλικίας των δικαστικών λειτουργών κατά το Σύνταγμα

Σύμφωνα με το άρθρο 88 παρ.5 του Συντάγματος: «Οι δικαστικοί λειτουργοί έως και το βαθμό του εφέτη ή του αντεισαγγελέα εφετών και τους αντίστοιχους με αυτούς βαθμούς, αποχωρούν υποχρεωτικά από την υπηρεσία μόλις συμπληρώσουν το εξηκοστό πέμπτο έτος της ηλικίας τους και όλοι όσοι έχουν βαθμούς ανώτερους από αυτούς ή τους αντίστοιχους με αυτούς αποχωρούν υποχρεωτικά από την υπηρεσία μόλις συμπληρώσουν το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους. Για την εφαρμογή της διάταξης αυτής θεωρείται σε κάθε περίπτωση ως ημέρα που συμπληρώνεται το όριο αυτό η 30ή Ιουνίου του έτους της αποχώρησης του δικαστικού λειτουργού».

Η διάταξη αυτή ρυθμίζει πλήρως, σε συνταγματικό επίπεδο, τα σχετικά με το όριο ηλικίας των δικαστικών λειτουργών. Η συνταγματική διάταξη δεν επιφυλάσσεται υπέρ του νόμου. Δεν παραπέμπει στον κοινό νομοθέτη για τη ρύθμιση πτυχών του ζητήματος του ορίου ηλικίας των δικαστικών λειτουργών. Τα όρια είναι συνταγματικώς δεδομένα και σαφή.

Αντιθέτως στο άρθρο 16 παρ. 6 εδάφιο γ´ του Συντάγματος που ρυθμίζει το όριο ηλικίας των καθηγητών ΑΕΙ, περιέχεται ρητή παραπομπή στο νόμο ( επιφύλαξη υπέρ του νόμου). Τίθεται εκ του Συντάγματος το όριο του 67ου έτους της ηλικίας, εφόσον ο κοινός νόμος δεν ορίσει διαφορετικό όριο. Η διαφορά στη γραμματική διατύπωση του άρθρου 16 παρ. 6 και του άρθρου 88 παρ. 5 είναι χαρακτηριστική. Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 16 παρ. 6 εδάφιο γ´ : «Νόμος ορίζει το όριο ηλικίας των καθηγητών των ανωτάτων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων· έως ότου εκδοθεί ο νόμος αυτός οι καθηγητές που υπηρετούν αποχωρούν αυτοδικαίως μόλις λήξει το ακαδημαϊκό έτος στο οποίο συμπληρώνουν το εξηκοστό έβδομο έτος της ηλικίας τους» .

Μεταφέρεται δημοσιογραφικά η άποψη κάποιων ότι το άρθρο 88 παρ. 6 προβλέπει το όριο ηλικίας των δικαστικών λειτουργών ως εγγύηση υπέρ αυτών. Άρα δεν μπορούν λόγω ισοβιότητας να απολυθούν πριν συμπληρώσουν το όριο, αλλά μπορούν να παραμείνουν, αν το επιθυμούν και για όσο χρόνο το επιθυμούν !

Το όριο ηλικίας που θέτει το άρθρο 88 παρ. 5 δεν συνιστά εγγύηση προσωπική αλλά θεσμική με τη μορφή κανόνα που διέπει την οργάνωση και λειτουργία της δικαιοσύνης διασφαλίζοντας την ομαλή υπηρεσιακή εξέλιξη όλων των δικαστικών λειτουργών, των παλαιότερων που αποχωρούν και των νεώτερων για τους οποίους ανοίγουν θέσεις προς προαγωγή.

Την απάντηση τη δίνει άλλωστε ρητά η μεταβατική διάταξη του άρθρου 118 παρ. 1 του Συντάγματος: «Αφότου αρχίσει να ισχύει το Σύνταγμα [αυτό έγινε στις 11.6.1975] οι δικαστικοί λειτουργοί, από το βαθμό του προέδρου ή εισαγγελέα εφετών και άνω, ή τον αντίστοιχο με αυτούς, αποχωρούν από την υπηρεσία, όπως έως τώρα, μόλις συμπληρώσουν το εβδομηκοστό έτος της ηλικίας τους· το όριο αυτό μειώνεται από το έτος 1977 κατά ένα έτος ετησίως έως το εξηκοστό έβδομο έτος».

Είναι συνεπώς προφανές ότι το άρθρο 88 παρ. 5 θέτει όριο ηλικίας που αποκλείεται να αυξηθεί με νόμο, το δε άρθρο 118 παρ. 1 δεν αφήνει κανένα περιθώριο ερμηνευτικού αυτοσχεδιασμού.

Ποτάμι: Συνταγματική εκτροπή

«Η ανακοίνωση της Ένωσης Δικαστών και Εισαγγελέων ότι «η συνταγματική διάταξη για τα ηλικιακά όρια παραμονής στην υπηρεσία δεν αφήνει απολύτως κανένα περιθώριο παρερμηνείας», αποτελεί κόλαφο για όσους στην κυβέρνηση σχεδίαζαν άλλη μια συνταγματική εκτροπή», αναφέρει το Ποτάμι και προσθέτει:

«Τρόμο προκαλεί οποιαδήποτε σκέψη για μεταβολή του ανώτατου συνταγματικού ορίου με τυπικό νόμο» αναφέρεται στην ανακοίνωση της Ένωσης. Ελπίζουμε μετά από αυτό η κυβέρνηση να εγκαταλείψει τα σχέδια της για παράταση της θητείας αρεστών στους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ δικαστών –γιατί περί αυτού πρόκειται».

Ένωση Κεντρώων: Διαφωνούμε με την αύξηση

«Σχετικά με το αίτημα κάποιων για αύξηση ορίου εξόδου σε σύνταξη των ανωτέρων δικαστικών, η Ένωση Κεντρώων εκφράζει την διαφωνία της και ζητάει την πιστή τήρηση των συνταγματικών διατάξεων. Δεν είναι δυνατόν από το δικαστικό σώμα να ακούονται φωνές για παραβίαση συνταγματικών κανόνων».

Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων: Κίνδυνος ανεξέλεγκτων καταστάσεων

Η ΕΔΕ επικαλείται και παραθέτει το άρθρο 88 παρ. 5 του Συντάγματος για να τονίσει ότι «δεν αφήνει κανένα απολύτως περιθώριο παρερμηνείας». Η Ένωση επικρίνει με σφοδρότητα εκείνους που έθεσαν το θέμα τονίζοντας μεταξύ άλλων ότι «προκαλεί τρόμο κυρίως για την ευκολία και την ανεπίτρεπτη προχειρότητα με την οποία επιχειρείται να ξεπεραστούν ανυπέρβλητοι συνταγματικοί φραγμοί».

Συγκεκριμένα, η συνταγματική διάταξη προβλέπει τα εξής: «Οι δικαστικοί λειτουργοί έως και το βαθμό του εφέτη ή του αντεισαγγελέα εφετών και τους αντίστοιχους με αυτούς βαθμούς, αποχωρούν υποχρεωτικά από την υπηρεσία μόλις συμπληρώσουν το 65ο έτος της ηλικίας τους και όλοι όσοι έχουν βαθμούς ανώτερους από αυτούς ή τους αντίστοιχους με αυτούς αποχωρούν υποχρεωτικά από την υπηρεσία μόλις συμπληρώσουν το 67ο έτος της ηλικίας τους».

Σύμφωνα με την Ένωση, έτσι εφαρμόζεται από την ψήφισή της το 1975 χωρίς ποτέ κανείς να αμφισβητήσει το νόημά της.

«Οποιαδήποτε συνεπώς σκέψη για μεταβολή του ανώτατου συνταγματικού ορίου με τυπικό νόμο προκαλεί τρόμο κυρίως για την ευκολία και την ανεπίτρεπτη προχειρότητα με την οποία επιχειρείται να ξεπεραστούν ανυπέρβλητοι συνταγματικοί φραγμοί», συμπληρώνει.

Σε σχετική ανακοίνωση τονίζεται ότι «τυχόν αύξηση του ορίου ηλικίας των δικαστικών λειτουργών και μάλιστα με μη σύννομο τρόπο θα λειτουργήσει χωρίς καμία αμφιβολία ως προπομπός για όλους τους εργαζομένους και θα οδηγήσει σε ακόμα βιαιότερες ρυθμίσεις στο συνταξιοδοτικό».

Εξάλλου, η ΕΔΕ εκφράζει εκ νέου την ενόχλησή της για το γεγονός ότι η συζήτηση για τα αιτήματα των δικαστικών λειτουργών γίνεται με τους ανώτατους δικαστές, επαναλαμβάνοντας ότι η βούληση και τα αιτήματά τους διατυπώνονται αποκλειστικά από τις δικαστικές ενώσεις.

Τέλος, καλεί τον υπουργό Δικαιοσύνης και τον Πρωθυπουργό να λάβουν θέση στο ζήτημα που ανέκυψε και «να ξεκαθαρίσουν ότι δεν υπάρχει περιθώριο οποιασδήποτε διαφορετικής ερμηνείας της ξεκάθαρης συνταγματικής διάταξης του άρθρου 88 παρ. 5». «Σε αντίθετη περίπτωση», καταλήγουν, «υπάρχει ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις που θα πλήξουν βαρύτατα τη συνταγματική τάξη και το κράτος δικαίου».

Άλλες 4 δικαστικές ενώσεις αντιδρούν

Τέσσερις δικαστικές Ενώσεις με κοινή ανακοίνωσή τους επισημαίνουν με τη σειρά τους ότι το Σύνταγμα ρητά δεν επιτρέπει την παράταση του ανωτάτου ορίου εξόδου των δικαστών από την υπηρεσία.

Πρόκειται για την Ένωση Δικαστικών Λειτουργών του Συμβουλίου της Επικρατείας, την Ένωση Διοικητικών Δικαστών, την Ένωση Δικαστικών Λειτουργών Ελεγκτικού Συνεδρίου και την Ένωση Μελών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Οι τέσσερις ενώσεις επισημαίνουν ότι η έννοια της σχετικής συνταγματικής διάταξης (άρθρο 88 παρ. 5) «ουδέποτε αμφισβητήθηκε μέχρι σήμερα, δεν αφήνει κανένα απολύτως περιθώριο παρερμηνείας και επομένως κάθε τροποποίηση του ανώτατου συνταγματικού ορίου ηλικίας των δικαστικών λειτουργών με τυπικό νόμο συνιστά ανεπίτρεπτη παραβίαση συνταγματικών προβλέψεων».

Υπογραμμίζουν μάλιστα ότι «ο Πρωθυπουργός, ενώ συνομιλεί, ως έχει δικαίωμα, με την ηγεσία της Δικαιοσύνης, αρνείται επί 5 μήνες να συναντήσει τις Δικαστικές Ενώσεις, παρά τα σχετικά αιτήματα που έχουν υποβάλει, απαξιώνοντας έτσι τους εκλεγμένους εκπροσώπους όλων των κλάδων της Δικαιοσύνης».

«Ναι μεν αλλά» από Παρασκευόπουλο

Μετά το σάλο που έχει προκληθεί από τις πληροφορίες ότι η κυβέρνηση εξετάζει την παράταση των ορίων ηλικίων συνταξιοδότησης των ανώτατων δικαστικών, ο υπουργός Δικαιοσύνης Νίκος Παρασκευόπουλος εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία επιχειρεί μεν να καθησυχάσει, αλλά επί της ουσίας επιβεβαιώνει τις προθέσεις της κυβέρνησης.

Η ανακοίνωση του Υπουργείου Δικαιοσύνης:

«Σχετικά με το θέμα της ηλικίας αποχώρησης των δικαστών, το Υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων διευκρινίζει τα εξής:

Πολιτικοί εξέφρασαν «το θεσμικό τους τρόμο» ύστερα από δήλωση του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων σπεύδει να αναφερθεί σε «τρόμο» εξαιτίας της «ευκολίας και προχειρότητας με την οποία επιχειρείται η υπέρβαση του Συντάγματος» στο θέμα της ηλικίας αποχώρησης των δικαστών. Το τελευταίο μάλιστα πριν καν η κυβέρνηση σκεφθεί, μελετήσει ή διατυπώσει μια πρόθεση σχετική με την ουσία ή τους τρόπους του θέματος.

Το Υπουργείο Δικαιοσύνης Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων καθησυχάζει. Καμία δίκη προθέσεων και καμία αστυνομία σκέψης δεν εγγίζει την πραγματικότητα. Καμία μεταβολή, κανείς νεωτερισμός δε θα προχωρήσει εκτός του θεσμικού πλαισίου και της νομιμότητας.

Παρακαλούμε όσους μετέχουν στη νομική παιδεία και στην κοινωνική συζήτηση, να αφήσουν χωρίς τρομολαγνικές διατυπώσεις τη δικαιοσύνη να εκτελεί το σημαντικό της έργο».

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr