Συμφωνία ελπίδας αλλά με αγκάθια και «γκρίζες ζώνες»

Σε μια συμφωνία δύσκολη στην εφαρμογή της και εξαιρετικά πολύπλοκη κατέληξαν οι 28 ηγέτες της Ε.Ε. και ο πρωθυπουργός της Τουρκίας για το προσφυγικό.

Ολοι οι ηγέτες ήταν επιφυλακτικοί στις δηλώσεις τους για την εφαρμογή της συμφωνίας, με τον Ζαν Κλόντ Γιουνκερ να προειδοποιεί ότι η Ελλάδα έχει μπροστά της «άθλο του Ηρακλή» να επιτελέσει, τον έλληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα να σχολιάζει ότι η ζωή θα δείξει αν η συμφωνία θα εφαρμοστεί και την καγκελάριο Μέρκελ να δηλώνει «Δεν πρέπει να έχουμε ουτοπίες, να πιστεύουμε ότι αυτά που συμφωνήσαμε είναι αρκετά».

Η συμφωνία που φιλοδοξεί να σταματήσει τις προσφυγικές ροές στο Αιγαίο, θα τεθεί σε ισχύ την ερχόμενη Κυριακή (20 Μαρτίου) και αυτό πρακτικά σημαίνει ότι δεν καλύπτει τους πρόσφυγες και τους μετανάστες που ήδη βρίσκονται στην Ελλάδα.

Είναι πολύ δύσκολο να εφαρμοστεί αυτή η συμφωνία στην πράξη καθώς

* έχει πολλές νομικές και τεχνικές παραμέτρους

Απαιτούνται αλλαγές στη νομοθεσία της Τουρκίας για να χαρακτηρισθεί ασφαλής τρίτη χώρα. Ενώ θα πρέπει να στελεχωθούν τα Hotspot των ελληνικών νησιών με δικαστικό αστυνομικό και άλλο προσωπικό από ολόκληρη την Ευρώπη.

* Μετά την εγκατάλειψη του σχεδίου Γιούνκερ για υποχρεωτική ποσόστωση στις χώρες μέλη της ΕΕ εγκαταλείπεται και η υποχρεωτική μετεγκατάσταση στις χώρες μέλη της Ε.Ε. Στη συμφωνία προβλέπεται ότι τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα συμμετάσχουν σε εθελοντική βάση.

* Υπονομεύεται έτσι και στην πράξη το σχέδιο 1 προς 1, (δηλαδή για κάθε πρόσφυγα που θα επιστρέφεται από την Ελλάδα προς την Τουρκία, ένας άλλος θα μετεγκαθίσταται σε χώρα μέλος της Ε.Ε.). Επιπροσθέτως η συμφωνία αναφέρει ότι η διαδικασία επιστροφής θα γίνεται την ίδια μέρα!.

* Η νέα απόφαση προβλέπει μετεγκατάσταση 72.000 προσφύγων στην Τουρκία που είναι σαφώς χειρότερη από την συμφωνία του περασμένου Σεπτεμβρίου που μιλούσε για μετεγκατάσταση περίπου 160.000 πρόσφυγες.

Συνοπτικά η συμφωνία προβλέπει

• Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες που θα φτάνουν στα ελληνικά νησιά από τις 20 Μαρτίου θα επιστρέφονται στην Τουρκία, σε πλήρη εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και χωρίς να γίνονται ομαδικές απελάσεις.
• Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες θα καταγράφονται και το κάθε αίτημα για παροχή ασύλου θα εξετάζεται ξεχωριστά από τις ελληνικές αρχές σύμφωνα με τους κανονισμούς του ασύλου και σε συνεργασία με την Υπατη Αρμοστεία Προσφύγων του ΟΗΕ.
• Οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που δεν ζητούν άσυλο ή που η σχετική αίτησή τους απορριφθεί θα επιστρέφονται στην Τουρκία, με έξοδα που θα καλύπτει η Ε.Ε.
• Η Τουρκία και η Ελλάδα, με την βοήθεια των θεσμών και των υπηρεσιών της Ε.Ε. θα προβούν στις διμερείς διατυπώσεις, μεταξύ των οποίων θα είναι η αποστολή Τούρκων παρατηρητών (συνδέσμων) στα ελληνικά νησιά και αντίστοιχη εγκατάσταση Ελληνων αξιωματούχων στα τουρκικά παράλια, ήδη από τις 20 Μαρτίου, που θα εργαστούν για την ομαλή λειτουργία αυτών των διαδικασιών.
• Οταν σταματήσει η παράνομη διακίνηση μεταξύ Τουρκίας και Ε.Ε. ή έστω μειωθεί σημαντικά θα ενεργοποιηθεί το πρόγραμμα Voluntary Humanitarian Admission Scheme (Πρόγραμμα Εθελοντικής Μετεγκατάστασης), στο οποίο τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα συμμετάσχουν σε εθελοντική βάση.
• Για κάθε Σύρο που θα επιστρέφει στην Τουρκία από τα Ελληνικά νησιά, ένας Σύρος θα μεταβαίνει στην Ε.Ε. από την Τουρκία και μάλιστα αυτό θα γίνεται την ίδια μέρα.
• Η μετεγκατάσταση θα αφορά σε 72.000 πρόσφυγες, αλλά εάν η όλη διαδικασία δεν κατορθώσει να έχει τα ζητούμενα αποτελέσματα ή εάν καλυφθεί ο αριθμός των θέσεων, τότε θα επανεξετασθεί.
• Η Τουρκία δεσμεύεται να πάρει τα απαραίτητα μέτρα για να εμποδίσει τις ροές είτε από την θάλασσα είτε από την ξηρά και να συνεργάζεται με τις γειτονικές χώρες και με την Ε.Ε. σε αυτά τα ζητήματα.

Τουσκ: Ισορροπημένη πρόταση, λαμβάνει υπόψη ανησυχίες της Κύπρου

«Σήμερα φτάσαμε σε μία συμφωνία», ανέφερε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ κατά τη έναρξη της συνέντευξης Τύπου μετά το πέρας της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ.

«Έπρεπε να διασφαλίσουμε ότι η συμφωνία μας είναι σε αρμονία με διεθνή και ευρωπαϊκή νομοθεσία» πρόσθεσε, σημειώνοντας πως «έχουμε μια ισορροπημένη πρόταση που λαμβάνει υπόψη τις κυπριακές ανησυχίες».

Όπως τόνισε ο κ. Τουσκ, η συμφωνία με την Τουρκία αποτελεί έναν μόνο πυλώνα της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την αντιμετώπιση του προσφυγικού και μπορεί να λειτουργήσει μόνο εάν οι άλλοι πυλώνες λειτουργήσουν, μεταξύ αυτών η διαφύλαξη των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ και το να παραμείνει κλειστός ο βαλκανικός διάδρομος και να επιστρέψουμε στην εφαρμογή της Σένγκεν.

Νταβούτογλου: Κοινό το μέλλον ΕΕ-Τουρκίας

«Είμαι χαρούμενος που είμαι εδώ. Είναι μια ιστορική μέρα, φτάσαμε σε μια πολύ σημαντική συμφωνία», σημείωσε ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Αχμέτ Νταβούτογλου. «Η Τουρκία και η ΕΕ έχουν τις ίδιες προκλήσεις και το ίδιο μέλλον», ανέφερε ο κ. Νταβούτογλου ο οποίος τόνισε πως ΕΕ και Τουρκία συμφώνησαν πως σχέση τους δεν είναι σχέση διαχείρισης κρίσεων αλλά σχέση οραμάτων, κάτι που σημαίνει πιο στρατηγική συνεργασία.

Ο τούρκος πρωθυπουργός έκανε λόγο για ισορροπημένη προσέγγιση στη συμφωνία, ενώ έκανε κριτική σε όσους ανέφεραν ότι η Τουρκία προσήλθε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να λάβει χρήματα.

Αναφερόμενος στο θέμα της απελευθέρωσης της βίζας, ο κ. Νταβούτογλου σημείωσε πως η Τουρκία ελπίζει πως θα πραγματοποιηθεί πριν το τέλος Ιουνίου. Υπάρχουν 72 προϋποθέσεις, απομένει να εκπληρώσουμε 35 και ελπίζουμε πως μέχρι το τέλος Μαϊου θα το έχουμε κάνει, σημείωσε ο τούρκος πρωθυπουργός. Ελπίζουμε τότε η ΕΕ να οριστικοποιήσει την εφαρμογή του μέτρου, πρόσθεσε.

Γιούνκερ: Η Αθήνα έχει μπροστά της τιτάνιο έργο

Η Αθήνα έχει μπροστά της τίτάνιο έργο για την εφαρμογή της συμφωνίας, δήλωσε ο πρόεδρος της Κομισιόν μετά το πέρας της Συνόδου.

«Έχουμε μπροστά μας έναν τιτάνιο έργο, ιδιαίτερη η Ελλάδα είναι αντιμέτωπη με ένα τιτάνιο έργο. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετώπισε ποτέ η ΕΕ», σημείωσε ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ.

Ο κ. Γιούνκερ πάντως σημείωσε πως θα είναι σημαντική η στήριξη της Ελλάδας σε τεχνικό επίπεδο για να αντιμετωπίσει αυτή την κρίση.

«Οι συζητήσεις ήταν δύσκολες αλλά δίκαιες. Δεν μας άρεσαν όλα όσα ειπώθηκαν. Αλλά παρ'όλα αυτά οι συζητήσεις έγιναν με ένα φιλικό τρόπο. Η συμφωνία είναι σε αρμονία με το νόμο, δεν υπάρχει αμφιβολία για αυτό. Πληροί όλες τις προϋποθέσεις του ευρωπαϊκού και του διεθνούς δικαίου», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Γιούνκερ.

«Η Ειδομένη δεν είναι εικόνα που πρέπει να δίνουμε όσον αφορά την ΕΕ. Πρέπει να φροντίσουμε να λυθεί το ζήτημα αυτό» τόνισε ο Γιούνκερ και πρόσθεσε πως «ελπίζουμε να υπάρξει μετεγκατάσταση των ανθρώπων που βρίσκονται στην Ειδομένη μέσα στους επόμενους μήνες στην Ευρώπη».

Τσίπρας: Η ζωή θα δείξει αν θα πετύχει η συμφωνία

« Η Ελλάδα πέτυχε μια σημαντική διπλωματική επιτυχία. Αυτές τις 10 μέρες αθόρυβα και σε διαρκή επικοινωνία με Λευκωσία και Αναστασιάδη συνεργαστήκαμε να αποτρέψουμε παράλογες απαιτήσεις και πτυχές του Κυπριακού προβλήματος. Καταφέραμε αθόρυβα και ουσιαστικά οι απαιτήσεις για άνοιγμα κεφαλαίων που έχουν παγώσει οι Τούρκοι και εμείς έφυγαν από το τραπέζι» ανέφερε ο κ. Τσίπρας μετά το τέλος της Συνόδου.

Ευχαρίστησε τον κ. Ολάντ γιατί ξεπάγωσε το κεφάλαιο 33 που είχαν μπλοκάρει οι Γάλλοι με τον Σαρκοζί με αποτέλεσμα να προωθηθεί η συμφωνία.

Απέδωσε στο ταξίδι στη Σμύρνη που κάποιοι θεωρούσαν παρακινδυνευμένο την επιτάχυνση για την επανεισδοχή.

« Στη Σμύρνη βάλαμε τις βάσεις για τη σημερινή συμφωνία» δήλωσε ο κ. Τσίπρας που σημείωσε ότι όποιος τολμά και δεν περιχαρακώνεται έχει αποτελέσματα.

Δεν θα κάνουμε υποχωρήσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο στην εφαρμογή της συμφωνίας ΕΕ - Τουρκίας ανέφερε ο κ. Τσίπρας και τόνισε ότι τα αιτήματα για την παροχή ασύλου στην Ελλάδα θα εξετάζονται εξατομικευμένα.

Απαιτήσαμε αυτή η διαδικασία να γίνεται με την στενή συνεργασία της Υπατης Αρμοστείας σημείωσε και τόνισε ότι η Ελλάδα ζήτησε και πέτυχε ουσιαστική και άμεση ενίσχυση στις υποδομές, και κυρίως σε προσωπικό στην υπηρεσία ασύλου.

Μίλησε για άμεση αποστολή εξειδικευμένου προσωπικού . Συγκεκριμένα ανακοίνωσε την έλευση στην Ελλάδα 2.300 ατόμων: 400 εμπειρογνώμονες ,400 μεταφραστές και 1500 εξειδικευμένους σε θέματα ασφαλείας.

Μίλησε για τρία φίλτρα στην μεταφορά μεταναστών και προσφύγων από την Τουρκία στα ελληνικά νησιά προκειμένου να υπάρχει άμεση μείωση των ροών.

«Προϋπόθεση της επιτυχούς εφαρμογής είναι η άμεση ανταπόκριση των τουρκικών αρχών για τη μείωση των ροών» είπε και υπογράμμισε πάντως ότι έχει παρατηρηθεί κατά τη διάρκεια των Συνόδων να πέφτουν οι ροές και στη συνέχεια να αυξάνονται πάλι.

Για την Ειδομένη είπε ότι είναι προτεραιότητα η αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης εκεί επιρρίπτοντας εκ νέου την ευθύνη σε όσους έκλεισαν τα σύνορα.

Διατύπωσε και νέα πρόσκληση στους πρόσφυγες και μετανάστες να φύγουν από την Ειδομένη και να μεταφερθούν με ασφάλεια στα ανθρώπινα κέντρα υποδοχής που είναι έτοιμα και συνεχίζουμε να χτίζουμε όπως είπε.

Εχουμε πετύχει το καλύτερο δυνατόν που μπορούσαμε να πετύχουμε είπε και μίλησε για την ανάγκη να υλοποιηθεί για να βγούμε από τη δύσκολη κατάσταση που βιώνουμε.

Απέρριψε τα περί «εθνικής μειοδοσίας» για την παρουσία τούρκων αξιωματικών στα ελληνικά νησιά.

« Αν δεν μπαίναμε σε αυτή τη διαδικασία τότε θα πηγαίναμε στο σχέδιο Β το οποίο προωθούσαν πολλοί ηγέτες όπως ο Ούγγρος ότι θα ενίσχυαν τα σύνορα στα Σκόπια» ανέφερε.

Ολοι, είπε,είμαστε υπόλογοι για την τήρηση της συμφωνίας.

Οι εναλλακτικές θα είναι για όλους χειρότερες σημείωσε ο έλληνας πρωθυπουργός.

Η δυνατότητα της Ελλάδας να υποδέχεται πρόσφυγες και μετανάστες, αλλά και να επεξεργάζεται αιτήσεις για τη χορήγηση ασύλου, πρέπει να ενισχυθεί προκειμένου η συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την Τουρκία να έχει αποτέλεσμα, ενώ από την δική της πλευρά η Τουρκία πρέπει να εγγυάται μια δίκαιη και σύντομη αξιολόγηση των αιτήσεων των ανθρώπων που χρειάζονται διεθνή προστασία, υπογράμμισε σήμερα η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR).

Σε ανακοίνωση που εξέδωσε, η Αρμοστεία επισήμανε πως οι αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα θα πρέπει να έχουν «το δικαίωμα να ασκούν έφεση» πριν προχωρήσει «η επανεισδοχή τους στην Τουρκία».

Οι υποδομές για «την υποδοχή και άλλες διευθετήσεις πρέπει να είναι έτοιμες στην Τουρκία πριν επαναπροωθηθεί οποιοσδήποτε από την Ελλάδα. Οι άνθρωποι που κρίνεται ότι έχουν ανάγκη διεθνή προστασία πρέπει να είναι σε θέση να απολαύουν άσυλο, χωρίς διάκριση, σε συμφωνία με τα διεθνώς αποδεκτά πρότυπα», τόνισε η UNHCR.

«Το πώς θα εφαρμοστεί επομένως αυτή η συμφωνία θα είναι κρίσιμο. Σε τελευταία ανάλυση, η αντίδραση πρέπει να επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών των ανθρώπων που φεύγουν για να σωθούν από πολέμους και διωγμούς», επέμεινε η Ύπατη Αρμοστεία των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες.

«Οι άνθρωποι χρειάζονται προστασία, όχι τα σύνορα»

Η ανθρωπιστική οργάνωση Σώστε τα Παιδιά (Save the Children) εξέφρασε τη «μεγάλη απογοήτευσή» της για το περιεχόμενο της συμφωνίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τονίζοντας ότι είναι «οι άνθρωποι, και όχι τα σύνορα, που χρειάζονται προστασία». «Για τις πολλές χιλιάδες ανθρώπους που είναι παγιδευμένοι στη λάσπη, στο κρύο και στη βροχή, που περίμεναν ανυπόμονα νέα από τις Βρυξέλλες, αυτή η συμφωνία δημιουργεί μόνο περισσότερη αβεβαιότητα», πρόσθεσε η ΜΚΟ.

Αλλά και η οργάνωση Oxfam τόνισε πως η συμφωνία «δεν τηρεί το πνεύμα του διεθνούς και κοινοτικού δικαίου» ενώ μπορεί να ισοδυναμεί με ένα «παζάρι» στο οποίο ανταλλάσσονται «ανθρώπινες ζωές έναντι πολιτικών παραχωρήσεων». Δεν μπορεί να υπάρχει περιορισμός στη «θεμελιώδη ευθύνη» των κρατών μελών της ΕΕ να συμβάλλουν στη μετεγκατάσταση «ανθρώπων που χρειάζονται διεθνή προστασία», πρόσθεσε.

Το Ταμείο των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδική Ηλικία (UNICEF) εξέφρασε την ανησυχία του για το γεγονός ότι, βάσει της συμφωνίας, ανήλικοι πρόσφυγες και μετανάστες θα επαναπροωθούνται στην Τουρκία, όπου τα περιμένει αβέβαιο μέλλον, τονίζοντας πως αυτό ενδέχεται να τους βλάψει.

«Χρειάζεται να εξευρεθεί μια συμφωνία που θα θέτει πάνω απ' όλα το συμφέρον των παιδιών και θα τηρεί πλήρως το διεθνές δίκαιο. Αυτό σημαίνει να ληφθούν ελάχιστα μέτρα που θα εγγυώνται την εκπλήρωση των βασικών αναγκών και θα προστατεύουν τα θεμελιώδη δικαιώματα των παιδιών», επισήμανε η UNICEF.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr