Συμφωνία των Πρεσπών: Αναδρομή στις κρίσιμες στιγμές της διαπραγμάτευσης

O Μάθιου Νίμιτς μιλά στην DW για τα 25 χρόνια της θητείας του, κάνει αναδρομή σε μερικές κρίσιμες στιγμές της διαπραγμάτευσης.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Συμφωνία των Πρεσπών: Αναδρομή στις κρίσιμες στιγμές της διαπραγμάτευσης

Σε μια μακροσκελή συνέντευξη στην Deutsche Welle, o Mάθιου Νίμιτς, ειδικός διαμεσολαβητής των Ηνωμένων Εθνών που ταύτισε το όνομά του με την μακρόχρονη προσπάθεια επίλυσης της διένεξης Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας (τότε ΠΓΔΜ), μιλά για τις πιο κρίσιμες στιγμές που έζησε κατά τη διάρκεια των 25 χρόνων που διετέλεσε σε αυτή τη θέση, για τις ευκαιρίες που υπήρξαν κι εκείνες που χάθηκαν και σχολιάζει την προσπάθεια και το αποτέλεσμα που κατάφεραν ο Αλέξης Τσίπρας και ο Ζόραν Ζάεφ.

Ο Μάθιου Νίμιτς ανέλαβε τη θέση του διαμεσολαβητή εν έτει 1994, όταν του ζητήθηκε από τον τότε αμερικανό πρόεδρο Μπιλ Κλίντον να διαμεσολαβήσει μεταξύ Αθήνας και Σκοπίων ώστε να επιλυθεί το ζήτημα του ονόματος.

«Ήταν μια τρομακτική εποχή, η περίοδος 1993-1994, υπήρχαν μεγάλες διαδηλώσεις στην Ελλάδα. Η Ελλάδα δεν εξήγαγε προϊόντα στην τότε ΠΓΔΜ και υπήρχε πόλεμος λίγο βορειότερα, στην πρώην Γιουγκοσλοβία. Υπήρχε μεγάλη ένταση και ελπίζαμε σε μια λύση» θυμάται ο Μάθιου Νίμιτς. Την περίοδο εκείνη ωστόσο, όπως σημειώνει, φάνταζε σχεδόν αδύνατη η οριστική επίλύση του ονοματολιγικού και κάπως έτσι έφτασαν στην επιλογή της «προσωρινής συμφωνίας» για τη χρήση του ονόματος «FYROM» (Former Yugoslavic Republic of Macedonia) ως μεταβατικής ονομασίας. Όμως, όπως ανέφερε στη DW ο Μάθιου Νίμιτς: «Αυτό δεν ήταν όνομα χώρας. Ήταν ένας προσωρινός χαρακτηρισμός, με ένα όνομα που εκκρεμούσε ακόμη να βρεθεί.» Εντούτοις, ο Μάθιου Νίμιτς σημειώνει ότι παρά τις έντονες αντιδράσεις την κρίσιμη εκείνη περίοδο «υπήρχε μια διαδικασία, την οποία και οι δύο χώρες αποδέχονταν και ήθελαν να τη συνεχίσουν. Αυτό ήταν σημαντικό. Δεν ήθελαν να βιαστούν. Ήταν μια πολύ ευαίσθητη πολιτική κατάσταση, στην οποία έπρεπε να προσαρμοστούν».

«Ρωτούσα και τις δυο πλευρές: Θέλετε να συνεχίσουμε;»

Σε ερώτηση σχετικά με τις δύσκολες στιγμές που αντιμετώπισε ο Μάθιου Νίμιτς -σήμερα αισίως 79 ετών- σε όλη αυτή τη μακρά περίοδο της διαμεσολάβησής του ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ρωτούσα και τις δύο πλευρές σχεδόν κάθε χρόνο: Θέλετε να συνεχίσω εγώ την διαπραγμάτευση; Γιατί θεωρώ ότι ένας διαμεσολαβητής δεν θα πρέπει να διαμεσολαβεί εάν δύο πλευρές δεν νιώθουν άνετα με τον διαμεσολαβητή. Αλλά και οι δύο πλευρές μου είπαν: Απλά συνέχισε!». Όπως θυμάται, υπήρξαν στιγμές που ένιωθε ότι τίποτα δεν επρόκειτο να συμβεί, αλλά από την άλλη πλευρά πίστευα ότι έτσι λειτουργεί ο κόσμος. «Έτσι λειτουργεί η ιστορία. Σε μια τέτοια κατάσταση πρέπει πάντα να είσαι έτοιμος να αδράξεις την ευκαιρία, κάτι που τελικά συνέβη όπως έδειξε η πράξη».

Υπήρξε όμως στο παρελθόν και κάποια άλλη στιγμή που Αθήνα και Σκόπια έφτασαν κοντά σε συμφωνία; «Το 2008 μετά τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι πιστεύω υπήρξε μια στιγμή, κατά την οποία, εάν οι δύο πλευρές είχαν δουλέψει σκληρά, ίσως κάτι να είχε επιτευχθεί μέσα στο γενικότερο κλίμα κρίσης τότε», ανέφερε ο Μάθιου Νίμιτς. Μετά την αποτυχία εξεύρεσης λύσης στο Βουκουρέστι, υπήρξαν κάποιες σπασμωδικές προσπάθειες για εξεύρευση λύσης. Ωστόσο τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα ξέσπασε η οικονομική κρίση και η τότε κυβέρνηση Παπανδρέου εστίασε σε αυτή, ενώ από την άλλη πλευρά η κυβέρνηση Γκρουέφσκι ξεκίνησε μια προσπάθεια «στροφής προς την ιστορία», με την ανέγερση των περίφημων αγαλμάτων του Μ. Αλεξάνδρου, την μετονομασία του αεροδρομίου των Σκοπίων κλπ. Κινήσεις που ήταν «πολύ προσβλητικές» για την ελληνική πλευρά, σύμφωνα με τον Μάθιου Νίμιτς.

Τσίπρας και Ζάεφ διέθεταν το «πολιτικό θάρρος»

Κληθείς να σχολιάσει τη στάση της αντιπολίτευσης και στις δύο χώρες και το κατά πόσο η έντονη κριτική που ασκούν στη Συμφωνία των Πρεσπών ενδέχεται στο μέλλον να αναζωπυρώσει τη διαμάχη ο κ.Νίμιτς απαντά: «Κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το μέλλον. Δεν πιστεύω ότι η ιστορία σταματά, τα πράγματα συνεχίζουν. Διαμάχες που έχουν βαθιές ρίζες αλλάζουν ως προς τη φύση τους αλλά δεν εξαφανίζονται παντελώς. (…) Στην περιοχή αυτή η ιστορία διαδραματίζει κομβικό ρόλο. Καταλήξαμε σε μια συμφωνία για το όνομα. Αλλά πιστεύω ότι και στις δύο χώρες οι άνθρωποι πιστεύουν ότι υποχώρησαν σε πολλά επειδή έγινε συμβιβασμός».

Τέλος, σχολιάζοντας τους δύο πρωθυπουργούς, Αλέξη Τσίπρα και Ζόραν Ζάεφ που υπέγραψαν τη Συμφωνία των Πρεσπών και είναι υποψήφιοι για το Νομπέλ Ειρήνης, αναφέρει: «Πιστεύω έκαναν κάτι αξιοσημείωτο επειδή διέθεταν το πολιτικό θάρρος. Είπαν ότι θα προσπαθήσουν να βρουν λύση. Δεν ήταν εύκολο, διακινδύνευσαν τις πολιτικές καριέρες τους και το έφεραν εις πέρας. Πιστεύω πολλοί λίγοι στο δημόσιο βίο κάνουν κάτι τέτοιο. Πιστεύω λοιπόν ότι είναι δύο σημαντικοί άνθρωποι που έκαναν κάτι σημαντικό. Αξίζουν πολλούς επαίνους αλλά δεν είμαι εγώ αυτός που δίνει βραβεία. (..) Aλλά αν είναι να δοθούν βραβεία, σίγουρα αξίζουν την ύψιστη διάκριση. Και οι δυο ενδιαφέρονται πολύ για τις πατρίδες τους αλλά και για την ευρύτερη περιοχή. Ενδιαφέρονται επίσης για το μέλλον και αυτό είναι πολύ σημαντικό».

Φωτο: EPA

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

`
25 ΕΚΑΤ. ΔΟΣΕΙΣ ΕΜΒΟΛΙΩΝ Η ΠΑΡΑΓΓΕΛΙΑ 01 Δεκ 2020 | 09:38

Πέτσας για άρση lockdown: Δεν βοηθούν οι ημερομηνίες - Θα χρειαστεί χρόνος - Έρχονται 120 δόσεις για τις οφειλές

Ο Στέλιος Πέτσας είπε ότι θα χρειαστεί λίγος χρόνος παραπάνω για την άρση του lockdown. Τι είπε για σχολεία και εστίαση.

ΣΗΜΑΔΙΑ ΑΙΣΙΟΔΟΞΙΑΣ 01 Δεκ 2020 | 07:33

Από τις 14 Δεκεμβρίου η άρση του lockdown με πιθανό διάγγελμα Μητσοτάκη: Πρώτα τα δημοτικά και το λιανεμπόριο

Την Πέμπτη ή το αργότερο την Παρασκευή ο πρωθυπουργός θα έχει στα χέρια την εισήγηση των λοιμωξιολόγων για την άρση του lockdown.

ΔΥΣΚΟΛΗ ΕΞΙΣΩΣΗ Η ΑΡΣΗ ΤΟΥ LOCKDOWN 30 Νοε 2020 | 17:04

Πέτσας για το τέλος του lockdown: Στο τέλος της εβδομάδας το διάγγελμα Μητσοτάκη

Πέτσας: Ανακοινώσεις για το πώς και πότε θα αρθεί το lockdown, θα κάνει ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο τέλος της εβδομάδας

ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΛΕΔΙΑΣΚΕΨΗΣ 30 Νοε 2020 | 16:52

Νέα πρόκληση Ακάρ: Η Ελλάδα αποφεύγει πεισματικά τις διαπραγματεύσεις - Κάνει λάθος

Δυναμιτίζει εκ νέου το κλίμα ο Χουλουσί Ακάρ - Επιρρίπτει ευθύνες στην Ελλάδα για την εξέλιξη των συνομιλιών Αθήνας - Άγκυρας.

ΤΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 30 Νοε 2020 | 16:32

Ο Νίκος Παπανδρέου θα είναι υποψήφιος για αρχηγός του ΚΙΝΑΛ- Παρών δηλώνουν Λοβέρδος και Γερουλάνος

Μετά τον Ανδρέα Λοβέρδο και ο Νίκος Παπανδρέου δηλώνει ότι θα είναι υποψήφιος για την θέση του προέδρου του ΚΙΝΑΛ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΛΟΙΜΩΞΙΟΛΟΓΙΑΣ 30 Νοε 2020 | 15:58

Και ο Σύψας διαψεύδει το "κρυφό σύστημα" καταγραφής των κρουσμάτων κορονοϊού- Εξεπλάγην με όσα διάβασα [βίντεο]

Σε θέμα της ημέρας έχουν αναδειχτεί τα στοιχεία του ΕΟΔΥ - Τι λέει ο καθηγητής Νίκος Σύψας για το μητρώο κρουσμάτων.

ΕΝΟΨΕΙ ΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ ΚΟΡΥΦΗΣ 30 Νοε 2020 | 14:29

Εκπρόσωπος Κομισιόν για κυρώσεις στην Τουρκία: "Τα πάντα είναι στο τραπέζι"

Ενόψει της Συνόδου Κορυφής, ο εκπρόσωπος της Κομισιόν Πίτερ Στάνο είπε αναφορικά με την Τουρκία ότι "τα πάντα είναι στο τραπέζι".

ΚΙΝΗΜΑ ΑΛΛΑΓΗΣ 30 Νοε 2020 | 13:46

Γεννηματά: Ολοφάνερες οι ευθύνες της κυβέρνησης στη διαχείριση της πανδημίας - Επίκαιρη ερώτηση σε Μητσοτάκη

Η Φώφη Γεννηματά επιρρίπτει βαριές ευθύνες στον Κυριάκο Μητσοτάκη σημειώνοντας πως τα νοσοκομεία αφέθηκαν στην τύχη τους.

ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΣ ΠΡΕΣΒΗΣ 30 Νοε 2020 | 13:40

Πάιατ: Πολυετής η διαδικασία για να πάρει η Ελλάδα μαχητικά F-35

Στο υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών η αμυντική συνεργασία ΗΠΑ-Ελλάδας, λέει ο αμερικανός πρέσβης Τζ. Πάιατ διαψεύδοντας δημοσιεύματα.

ΜΟΙΡΑΣΜΕΝΕΣ ΟΙ ΧΩΡΕΣ ΤΗΣ Ε.Ε. 30 Νοε 2020 | 13:34

Εκτίμηση Συρίγου: Οι κυρώσεις κατά της Άγκυρας θα είναι ήπιες - Δύο οι τάσεις στην ΕΕ

Οι δύο τάσεις στο εσωτερικό της Ε.Ε. και το ενδεχόμενο για ήπια μέτρα κατά της Τουρκίας. Πώς περιέγραψε τις ισορροπίες ο διεθνολόγος και βουλευτής της ΝΔ, Α. Συρίγος.

ΣΤΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΣΚΕΨΗΣ ΣΑΜΑΡΑ ΣΤΙΣ ΗΠΑ 30 Νοε 2020 | 13:32

Όταν ο Μιχάλης Ιγνατίου συνάντησε την Τζένιφερ Ψάκι: "Το επίθετό μου είναι ελληνικό και είμαι ενθουσιασμένη για αυτό"

Τι είχε απαντήσει η Τζένιφερ Ψάκι σε ερώτηση του Μιχάλη Ιγνατίου για την ελληνική καταγωγή της

ΤΙ ΑΝΑΦΕΡΟΥΝ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΗΓΕΣ 30 Νοε 2020 | 13:25

Οργή Δένδια: Διαψεύδει κατηγορηματικά μυστική συνάντηση με Μέρκελ

Πηγές του υπουργείου Εξωτερικών αναφέρουν ότι ουδέποτε υπήρξε μυστική συνάντηση μεταξύ του Ν. Δένδια και της Γερμανίδας καγκελαρίου Μέρκελ.

ΝΟΣΗΛΕΥΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ 30 Νοε 2020 | 12:52

Κορονοϊός - Το μήνυμα του Γιάννη Πλακιωτάκη από τον Ευαγγελισμό: "Είμαι σε καλά χέρια..."

"Αξίζει ένα τεράστιο ευχαριστώ σε γιατρούς και νοσηλευτές" αναφέρει σε ανάρτησή του ο Γιάννης Πλακιωτάκης. Συνεχίζεται η νοσηλεία του στον Ευαγγελισμό.