Συνομιλίες - θρίλερ για την πιο κρίσιμη φάση του Κυπριακού

Με τρομακτικά εμπόδια, ενδογενή και εξωγενή, με τις διαφορές που χωρίζουν τις θέσεις των πλευρών να παραμένει μεγάλη, με προβλήματα ακόμη και για το τυπικό μέρος της διαδικασίας, ξεκινούν την Κυριακή το βράδυ στην Γενεύη οι δικοινοτικές συνομιλίες για το Κυπριακό που θα κορυφωθούν από την Πέμπτη οπότε έχει προγραμματισθεί να συμμετάσχουν εκτός απροόπτου στην Διάσκεψη ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας και ο πρόεδρος Ταγιπ Ερντογάν.

Για την Διάσκεψη αυτή που ακόμη και τώρα οι δυο πλευρές εκλαμβάνουν με διαφορετικό τρόπο την σύνθεση της και την ιδιότητα με την οποία θα συμμετάσχει ο Νίκος Αναστασιάδης , θα φθάσουν στην Γενεύη ο νέος Γ.Γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτιέρες και ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιουνκερ, ο οποίος βεβαίως δεν θα συμμετέχει στις συνομιλιες αλλά με την παρουσία του θέλει να στείλει μήνυμα υποβοηθητικό των συνομιλίων και να εκφράσει την ισχυρή στήριξη της Ε.Ε. στην επίλυση του προβλήματος.

"Αγκάθι" οι εγγυήσεις

Οι προοπτικές επίτευξης ενός πραγματικού breakthrough έχουν σχεδόν μηδενισθεί, καθώς από την 1η Δεκεμβρίου η τουρκοκυπριακή πλευρά επέλεξε όπως ήταν αναμενόμενο να παραπέμψει όλα τα ζητήματα και τις εκκρεμότητες στο τετραήμερο της Γενεύης. Μάλιστα στην Νέα Υόρκη στην συνάρτηση των υπουργών εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας Ν. Κοτζιά και Μ Τσαβούσογλου ,μάλλον διαπιστώθηκε ότι οι θέσεις παραμένουν αμετακίνητες στο θέμα τουλάχιστον των Εγγυήσεων..

Ο όγκος των εκκρεμοτήτων και η απόσταση που χωρίζει τις δυο πλευρές σε κρίσιμα ζητήματα και η αδυναμία επίτευξής ισορροπίας που θα επιτρέπει την έγκριση ενός νέου Σχεδίου λύσης στα δημοψηφίσματα, έχουν ήδη δημιουργήσει δεύτερες σκέψεις και πλέον ο πιο φιλόδοξος στόχος είναι η επίτευξη μιας πολιτικής συμφωνίας, που θα επιτρέψει την συνέχιση των συνομιλιών.

Αυτός φυσικά είναι ο στόχος της ελληνικής πλευράς η οποία επέμεινε ότι πρέπει να είναι open ended η διαδικασία ,προκειμένου να αποφευχθεί η δραματοποίηση των συνομιλιών της Γενεύης και έτσι να αποφευχθεί η κλιμάκωση των πιέσεων και η διαπραγμάτευση υπό ασφυκτικές συνθήκες.

Η στάση του απρόβλεπτου Ερντογάν

Το ενδιαφέρον πλέον εστιάζεται στην Διάσκεψη, και στην στάση που θα κρατήσει ο Ταγιπ Ερντογάν σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τον ίδιο λόγω των εσωτερικών εξελίξεων με την τρομοκρατία και την σύγκρουση με το ΠΚΚ ,όσο και των εξελίξεων στην Συρία .

Βεβαίως είναι εξαιρετικά πιθανόν ο τούρκος ηγέτης να επιλέξει τελικά να μην απομακρυνθεί από την Άγκυρα ,οπότε εκ των πράγματων η Διάσκεψη εάν γίνει θα είναι σε χαμηλότερο επίπεδο , πιθανόν Υπουργών εξωτερικών.

Ο κ. Ερντογάν παραμένει εξαιρετικά απρόβλεπτος και κανείς αυτή την στιγμή δεν εχει ακριβή εικόνα των προθέσεων του, αν και εκτιμάται ότι είναι απίθανο να προβεί σε κάποια ουσιαστική θετική κίνηση που θα ξεμπλοκάριζε το Κυπριακό, πολύ περισσότερο μάλιστα μετά την συμμαχία του με τον εθνικιστή ακροδεξιό πρόεδρο του ΜΗΡ ,Μπαχτσελι.

Όμως ήδη από την περίοδο του Μπούργκενστοκ ο τούρκος ηγέτης έχει συνηθίσει τους συνομιλητές του σε αιφνιδιαστικές κινήσεις εντυπωσιασμού . Μια τέτοια κίνηση ,που υποχρέωσε τον Ντενκτάς το 2004 στην Νέα Υόρκη να συμφωνήσει στις συνομιλίες του Μπούργκενστοκ είχε πιάσει στον ύπνο την κυπριακή ηγεσία που είχε επενδύσει στην σταθερή μέχρι τότε αδιαλλαξία του Ντενκτάς.

Η διαδικασία όμως στην οποία συμφώνησε ο κ. Αναστασιάδης είναι προβληματική καθώς αφήνει παράθυρο ,στο να διατηρηθούν οι εκκρεμότητες στα ουσιώδη κεφάλαια του Κυπριακού κατά το τριήμερο των δικοινοτικών συνομιλίων 9-11 Ιανουαρίου ,να κατατεθούν δυο χάρτες που απλώς θα πρέπει να βρίσκονται εντός πλαισίου συμφωνίας, κατόπιν να συγκληθεί η Διάσκεψη για τα θέματα Ασφάλειας και Εγγυήσεων και εάν υπάρχει θετικό κλίμα να συνεχισθούν κατόπιν εκ νέου οι δικοινοτικές συνομιλίες.

Το τούρκικο παζάρι και οι παγίδες

Αυτή η διαδικασία όμως αποτελεί παγίδα για την Ελλάδα ,καθώς έτσι δίνεται η δυνατότητα στην τουρκική πλευρά να συνδέσει την Διάσκεψη που έχει αποκλειστικό θέμα την Ασφάλεια και τις Εγγυήσεις με τα άλλα Κεφάλαια του Κυπριακού. Ετσι χωρίς να έχει γίνει η οποιαδήποτε παραχώρηση στο Εδαφικό ή στο ζήτημα της εκ περιτροπής προεδρίας κ.α. ,θα ζητηθεί από την Ελλάδα να κάνει υποχωρήσεις στο θέμα των Εγγυήσεων ,με την ελπίδα ότι θα υπάρξει εκ των υστέρων θετική ανταπόκριση από την τουρκοκυπριακή πλευρά…

Κρίσιμο στοιχείο της διαπραγμάτευσης είναι η κατάργηση κάθε είδους επεμβατικού δικαιώματος ,οπότε το καθεστώς των Εγγυήσεων «αφοπλίζεται» και θα μπορεί να περιορισθεί σε κάποιον ρολό των Ηνωμένων Εθνών η της Ε.Ε. για μια χρονική περίοδο. Εφόσον δεν θα υπάρχει επεμβατικό δικαίωμα ,τότε δεν εχει και λόγο ύπαρξης η στρατιωτική δύναμη (10.000 ανδρών) που ζητά η Τουρκία να παραμείνει μέχρι και δέκα χρονιά στο νησι ,καθώς δεν θα εχει δικαίωμα παρέμβασης ,εάν εκτραπεί η υλοποίηση της Συμφωνίας λύσης του Κυπριακού.

Τα στρατεύματα κατοχής και η εκ περιτροπής προεδρία

Όμως το θέμα του χρονοδιαγράμματος αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων είναι ιδιαίτερα περίπλοκο ,καθώς θα πρέπει να προηγηθεί και ακριβής και από ανεξάρτητο μηχανισμό καταγραφή των δυνάμεων που υπάρχουν και του εξοπλισμού της και η αποχώρηση θα πρέπει να γίνει σε ένα λογικό πλαίσιο ώστε να μην δίνεται η εντύπωση ότι παραμένει μόνιμα στο νησί.

Ιδιαίτερα λεπτό ζήτημα είναι αυτό της εκ περιτροπής προεδρίας , που ο κ. Αναστασιάδης το έχει κατ’ αρχήν αποδεχθεί αλλά το κρατά ανοικτό για το τελικό «πάρε-δώσε» ,αλλά συναντά πολλές αντιδράσεις και μεταξύ των ελληνοκυπρίων. Προβληματικό είναι και το σύστημα επίλυσης των αδιεξόδων στα διάφορα όργανα του νέου κράτους και στην δικαιοσύνη, καθώς η πρόβλεψη για «κληρώσεις» προκαλεί εντονότατες αντιδράσεις..

Σημαντικά προβλήματα παραμένουν και στο εδαφικό ,καθώς μπορεί να έχει υπάρξει σχετική προσέγγιση στο ποσοστό του τουρκοκυπριακού συνιστώντος κρατιδίου ,αλλά παραμένει η εκκρεμότητα του πιο ουσιαστικού κεφαλαίου, αυτού της επιλογής των περιοχών που θα επιστραφούν ,το πόσοι ελληνοκύπριοι προσφυγές θα μπορέσουν να επιστρέψουν υπό ελληνοκυπριακή διοίκηση, αλλά και το θέμα της ακτογραμμής .

Σε ότι αφορά την συμμέτοχη στην Διάσκεψη , πάρα τις διαβεβαιώσεις του κ. Αναστασιάδη ότι ο ίδιος θα συμμετάσχει με διπλή ιδιότητα του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του ηγέτη της ελληνοκυπριακής κοινότητας και ότι έχει γνωμοδοτήσεις ότι με την συμμέτοχη του δεν πλήττεται η υπόσταση της Κυπριακής Δημοκρατίας , ούτε ο ΟΗΕ προς το παρόν έχει αποδεχθεί κάτι τέτοιο και πολύ περισσότερο οι Τουρκοκύπριοι ,που επιμένουν στην φόρμουλα της 1ης Δεκεμβρίου που προβλέπονταν οι συνομιλίες των δυο κοινοτήτων η προσθήκη στο πλαίσιο της Διάσκεψής των 3 εγγυητριών Δυνάμεων και εάν χρειασθεί η συμμέτοχη και άλλων σχετιζόμενων μερών…

Αν και υπάρχουν ισχυρά επιχειρήματα ότι για την αλλαγή ή κατάργηση των Συνθηκών Εγγύησης και Συμμαχίας είναι αναγκαία η συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς ήταν συμβαλλόμενο μέρος ,η τουρκοκυπριακή πλευρά επιμένει ότι ο κ. Αναστασιάδης συμμετέχει στην Διάσκεψη ως εκπρόσωπος της ελληνοκυπριακή κοινότητας ,θέλοντας έτσι να ακυρώσει την Κυπριακή Δημοκρατία, στο πλαίσιο της γνωστής θέσης περί «εκλιπούσας Κυπριακής Δημοκρατίας» και παρθενογένεσης του νέου επανενωμένου κράτους.

Ο κ. Ακιντζι μάλιστα με επιστολή του στον Α. Γκουτιέρες χθες ,ζητά να τηρηθεί η συμφωνία της 1ης Δεκεμβρίου και χαρακτηρίζει …απαράδεκτη την δήλωση Αναστασιάδη ότι θα συμμετάσχει και με την ιδιότητα του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ ζητά και τον σεβασμό προς το πρόσωπο του ως «εκλεγμένου» προέδρου της «ΤΔΒΚ».

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr