Τι είναι τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης Ελλάδας - Τουρκίας

Η εμπειρία δείχνει ότι δεν εφαρμόζονται αμοιβαία, αλλά παραβιάζονται συνεχώς από τη γείτονα.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Τι είναι τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης Ελλάδας - Τουρκίας

Για πάνω από 30 χρόνια συζητάμε για τα περίφημα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά απ' ότι φαίνεται η Άγκυρα έχει το ...χαβά της.

Είτε «παγώνουν» είτε «ξεπαγώνουν», όπως προέκυψε μετά τα κυβερνητικά προς πίσω χθες μεταξύ Μαξίμου και υπουργείου Άμυνας, η εμπειρία δείχνει ότι δεν εφαρμόζονται αμοιβαία, αλλά παραβιάζονται συνεχώς από τη γείτονα.

Έχουν περάσει μόνο μερικές εβδομάδες όταν στο τέλος Οκτωβρίου οι υπουργοί Εθνικής Αμυνας Ελλάδας και Τουρκίας Νίκος Παναγιωτόπουλος και Χουλουσί Ακάρ συμφώνησαν στην επανεκκίνηση του διαλόγου για τα στρατιωτικά μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), στο περιθώριο της υπουργικής συνόδου του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες.

Τότε ο κ. Παναγιωτόπουλος επισήμανε ότι «πρόκειται για θετική ενέργεια, πλην όμως δεν μπορούμε να κάνουμε ένα βήμα μπροστά με τα ΜΟΕ και δύο βήματα πίσω με το γενικότερο κλίμα έντασης που επικρατεί στην περιοχή εξ υπαιτιότητος κυρίως της Τουρκίας, διότι έτσι τα ΜΟΕ καθίστανται ανούσια και “μη παραγωγικά”, στην ουσία ένα κενό γράμμα». Ο κ. Παναγιωτόπουλος πρόσθεσε ότι «χρειάζεται καλή διάθεση στην πράξη για ένα γενικότερο καλό κλίμα στην ευρύτερη περιοχή».

Πώς ξεκίνησαν τα πρώτα ΜΟΕ

Τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), ως πρακτική διεθνούς πολιτικής, μας προέκυψαν μετά την ελληνοτουρκική κρίση του Μαρτίου του 1987. Οι ελληνοτουρκικές συνομιλίες, μεταξύ των τότε Υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας Κάρολου Παπούλια και της Τουρκίας Μεσούτ Γιλμάζ για την υιοθέτηση ΜΟΕ, ξεκίνησαν τον Μάιο του 1988 στην Βουλιαγμένη. Κατόπιν διαπραγματεύσεων, οι δυο πλευρές κατέληξαν στο ομώνυμο μνημόνιο το οποίο προέβλεπε: i) αμφότερα τα μέρη θα αναγνώριζαν το δικαίωμα στη χρήση της ανοιχτής θάλασσας και του διεθνούς εναέριου χώρου. ii) Κατά την διεξαγωγή εθνικών στρατιωτικών δραστηριοτήτων, θα επιδίωκαν την αποφυγή της παρακώλυσης της ομαλής ναυσιπλοΐας και εναέριας κυκλοφορίας. iii) ο σχεδιασμός ασκήσεων, που απαιτούν έκδοση ΝΟΤΑΜ, να υλοποιείται με τρόπο ώστε να αποφεύγεται η απομόνωση περιοχών. iv) Με στόχο την επίτευξη των ανωτέρω, οι δυο πλευρές θα επικοινωνούσαν δια της διπλωματικής οδού.

Λίγους μήνες μετά, τον Σεπτέμβριο του 1988, υπέγραψαν στην Κωνσταντινούπολη ένα δεύτερο μνημόνιο, το οποίο περιείχε τις παρακάτω πρόνοιες. i) Τα πλοία και αεροσκάφη θα δρούσαν σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τους κανόνες καλής συμπεριφοράς. ii) Οι ναυτικές μονάδες των μερών θα απείχαν από πράξεις παρενόχλησης. iii) Οι ναυτικές μονάδες επιτήρησης δεν θα παρεμπόδιζαν τα πλοία του άλλου μέρους, κατά διάρκεια ασκήσεων, με ή χωρίς πυρά. iv) Οι πιλότοι των αεροσκαφών των δυο πλευρών θα επιδείκνυαν την ύψιστη προσοχή, όταν θα βρίσκονταν πλησίον σε αεροσκάφος της άλλης πλευράς και δεν θα έκαναν επικίνδυνους ελιγμούς για την ασφάλεια της πτήσης ή της αποστολής τους. v) Οι δυο πλευρές θα ενημέρωναν κατ’ αρχήν η μία την άλλη μέσω διπλωματικών διαύλων, προτού προβούν σε επίσημες δηλώσεις.

Ρεκόρ παραβιάσεων το 2019

Οι περισσότερες παραβιάσεις του Εθνικού Εναέριου Χώρου της Ελλάδας μέσα σε μία χρονιά, από το 1985 και μετά, έχουν σημειωθεί φέτος από τουρκικά αεροσκάφη.

Όπως προκύπτει από τα σημερινά στοιχεία του ΓΕΕΘΑ οι παραβιάσεις στο Αιγαίο έφτασαν τις 3.954. Η αμέσως προηγούμενη χρονιά με τις περισσότερες παραβιάσεις ήταν το 2003 με 3.938. Πέρυσι η χρονιά έκλεισε με 3705 παραβιάσεις από τουρκικά αεροσκάφη, ενώ 3317 ήταν το 2017. Όπως όλα δείχνουν, για πρώτη φορά, οι παραβιάσεις θα φτάσουν σε ιστορικά υψηλό αριθμό ξεπερνώντας τις 4.000.

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΦΑΤΙΧ ΝΤΟΝΜΕΖ 29 Μαϊ 2020 | 18:28

Κρεσέντο προκλήσεων: Η Τουρκία ξεκινά γεωτρήσεις τους επόμενους 3-4 μήνες με βάση τη συμφωνία με τη Λιβύη

Όπως ανέφερε ο Ντονμέζ "Θα καθορίσουμε πού θα κάνουμε πρώτα τις σεισμικές μελέτες και στη συνέχεια θα αναλύσουμε τα δεδομένα".

ΜΠΑΡΑΖ ΔΗΛΩΣΕΩΝ 29 Μαϊ 2020 | 14:11

Ομαδικά πυρά από κυβέρνηση και αντιπολίτευση σε Ερντογάν για την προσευχή στην Αγ. Σοφιά: "Αναίτια πρόκληση"

Απέναντι στην προκλητικότητα της Άγκυρας, ο κ. Βαρβιτσιώτης, διαμήνυσε ότι η ελληνική κυβέρνηση αντιτάσσει το διεθνές δίκαιο και τον σεβασμό του κράτους δικαίου.

ΝΕΑ ΠΡΟΚΛΗΣΗ 29 Μαϊ 2020 | 12:23

Κλιμακώνει η Τουρκία: Εξέδωσε NAVTEX για πρώτη φορά νότια της Κρήτης και της Γαύδου

Η Navtex καλύπτει περιοχές κατά μήκος της ζώνης του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου στον χάρτη των επιδιώξεων της "Γαλάζιας Πατρίδας".

ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΡΑΠΤΗ 29 Μαϊ 2020 | 12:20

Ανάλυση: Πώς εξηγείται η εμμονή του Ερντογάν με την Αγιά Σοφιά

Είναι μία δύσκολη συγκυρία για τη χώρα, η οποία δοκιμάζεται και υγειονομικά και οικονομικά, και ο Ταγίπ Ερντογάν επείγεται να προχωρήσει σε χειρονομίες αναπτέρωσης του ηθικού της κομματικής του βάσης.

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ ΕΚΠΡΟΣΩΠΟΣ 29 Μαϊ 2020 | 11:25

Πέτσας για Αγιά Σοφιά: Μας ενοχλεί η φιέστα σε ένα μουσείο παγκόσμιας πολτιστικής κληρονομιάς

Παρακολουθούμε, πρόσθεσε, οποιαδήπτε πρόκληση αλλά εμείς πάντα θα προάγουμε τις σχέσεις καλης γειτονίας με βάσει το διεθνές δίκαιο.

ΑΠΟΨΕ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ 29 Μαϊ 2020 | 09:46

Πρόκληση: Εστησαν ψεύτικα τείχη έξω από την Αγιά Σοφιά- Για να τα γκρεμίσουν και να γιορτάσουν την Αλωση

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ετοιμάζει προκλητική φιέστα μπροστά από την Αγία Σοφία με αφορμή την επέτειο της Άλωσης της Κωνσταντινούπολης.

ΤΑΚΤΙΚΙΣΜΟΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΓΚΥΡΑ 29 Μαϊ 2020 | 07:47

Σήμερα η προσευχή - πρόκληση του Ερντογάν για την άλωση της Πόλης στην Αγιά Σοφιά

Η η προσευχή θα πραγματοποιηθεί μάλλον στον προαύλιο χώρο και όχι μέσα στην Αγιά Σοφιά

ΕΝΤΟΝΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ 28 Μαϊ 2020 | 21:26

Εξοργισμένη η ρωσική πρεσβεία στην Αθήνα με Πάιατ: Ανοησίες οι δηλώσεις του για τα ελληνοτουρκικά

Η ρωσική πρεσβεία χαρακτήρισε ανοησίες αποστροφή του αμερικανού διπλωμάτη σχετικά με το ποιος ωφελείται από την ελληνο-τουρκική διένεξη.

ΕΤΟΙΜΑΖΕΙ ΦΙΕΣΤΑ 28 Μαϊ 2020 | 20:23

Ακραία πρόκληση Ερντογάν: Στην Αγία Σοφία θα διαβαστεί η προσευχή για την Άλωση

Ακόμη δεν έχει ξεκαθαρίσει αν ο Ερντογάν εννοεί ότι η προσευχή θα διαβαστεί μέσα ή έξω από την Αγιά Σοφιά.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΑΝΑΛΥΤΕΣ 28 Μαϊ 2020 | 14:24

Ξαναμοιράζεται η τράπουλα στη Λιβύη; Πούτιν και Ερντογάν θέλουν να τα βρούν

Ποια είναι η υποστήριξη της Ρωσίας προς τον Χάφταρ

ΝΕΑ ΕΞΕΛΙΞΗ 28 Μαϊ 2020 | 11:50

Σκληρή απάντηση ΥΠΕΞ σε Τουρκία: Δεν δικαιούστε να δίνετε μαθήματα για τα ανθρώπινα δικαιώματα

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών αποδίδει στην Τουρκία "πρωτοφανή κυνισμό" και πυροδότηση νέας ευρω-τουρκικής έντασης.

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΙΕΘΝΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ 28 Μαϊ 2020 | 09:56

Κωνσταντίνος Φίλης: Είχαμε κινητικότητα στον Εβρο, αλλά δεν έλαβε την έκταση που παρουσιάστηκε

"Υπάρχουν ορισμένα θέματα στη διπλωματία που καλό είναι να μένουν σε επίπεδο υπουργείων εξωτερικών", σημείωσε.

ΜΕΓΑΛΗ ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ 28 Μαϊ 2020 | 09:38

Προκλητική επίθεση του τουρκικού ΥΠΕΞ σε Δένδια: Ντροπή να μας αποκαλείτε βάρβαρους

Απαντώντας στον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, το τουρκικό ΥΠΕΞ αναφέρει πως "η Ελλάδα παραβιάζει τα δικαιώματα των προσφύγων και των μεταναστών".