To Σκοπιανό, η ΔΕΘ και η γεωπολιτική σκακιέρα στα Βαλκάνια

Στο τρίγωνο Θεσσαλονίκη-Σκόπια-Βρυξέλλες βρίσκεται επικεντρωμένο το διεθνές ενδιαφέρον.

to-skopiano-i-deth-kai-i-gewpolitiki-skakiera-sta-balkania
SHARE THIS
0
SHARES

Στο τρίγωνο Θεσσαλονίκη-Σκόπια-Βρυξέλλες βρίσκεται επικεντρωμένο το διεθνές ενδιαφέρον για μια σειρά από εξελίξεις που αφορούν τα Βαλκάνια και σχετίζονται με τη σημασία που αποδίδει στην περιοχή ο δυτικός παράγων για τη διαμόρφωση της γεωπολιτικής σκακιέρας.

Το Σάββατο η γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ θα βρεθεί στην πΓΔΜ προκειμένου να στήρίξει τον Ζόραν Ζάεφ στην προσπάθειά του να περάσει τη συμφωνία των Πρεσπών στο επερχόμενο δημοψήφισμα. Αντίστοιχα μηνύματα στήριξης έδωσαν την Πέμπτη τόσο ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ με επιστολή του προς τον πρόεδρο της χώρας Ιβάνοφ, όσο και ο ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στόλντερμπεργκ ο οποιός βρέθηκε στην Σκόπια και μετά στην Αθήνα. 

Επιπλέον, στην «ιστορική συμφωνία των Πρεσπών» αναφέρεται δήλωση του αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, που έγινε με αφορμή την 27η επέτειο της ανεξαρτησίας της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. «Εκ μέρους της κυβέρνησης των ΗΠΑ απευθύνω τις καλύτερες ευχές μας προς τον λαό της Μακεδονίας για την 27η επέτειο της ανεξαρτησίας σας, στις 8 Σεπτεμβρίου», αναφέρει η γραπτή δήλωση του κ. Πομπέο.

Την Παρασκευή, αρκετά χιλιόμετρα δυτικότερα, στις Βρυξέλλες, η πολυαναμενόμενη συνάντηση των προέδρων της Σερβίας και του Κοσόβου στις Βρυξέλλες ακυρώθηκε αιφνιδίως. Το σενάριο της ανταλλαγής εδαφών ανάμεσα στις δύο χώρες προκειμένου να διευθετηθούν οι διμερείς διαφορές τους μετά από δύο δεκαετίες έντασης προέβλεπε την παραχώρηση του βόρειου Κοσσυφοπεδίου, στο οποίο ζουν σχεδόν 45.000 Σέρβοι, στη Σερβία, και την παραχώρηση στην Πρίστινα της κοιλάδας του Πρέσοβο στη νότια Σερβία ως αντιστάθμισμα, μια περιοχή με συμπαγή αλβανικό πληθυσμό.

Εν τω μεταξύ, στη Θεσσαλονίκη, λίγο πριν την έναρξη της ΔΕΘ, στην οποία τιμώμενη χώρα είναι φέτος οι ΗΠΑ, ο αμερικανός πρέσβης Τζέφρι Πάιατ δήλωνε με νόημα πως η Ελλάδα είναι κρίσιμος ενεργειακός εταίρος των ΗΠΑ και ότι, μαζί με τους γείτονές της,  έχουν τη δυνατότητα να πετύχουν πραγματική μεταμόρφωση του ενεργειακού τοπίου. Νωρίτερα, σε άρθρο του στο ΑΠΕ, σημειώνε πως η ΔΕΘ αποτελεί μέρος μόνο ενός κοινού ταξιδιού, ενώ τόνιζε την αξιοσημείωτη πρόοδο που έχει γίνει στη συνεργασία των δύο χωρών στους τομείς της ασφάλειας και της άμυνας.

Το νήμα που φαίνεται να συνδέει τις εξελίξεις και στις τρεις πόλεις δεν είναι άλλο από τις δυτικές στοχεύσεις για τη διαμόρφωση ενός σταθερού και στέρεου αναχώματος στα Βαλκάνια απέναντι στην επιρροή της Μόσχας. Στην περίπτωση της συμφωνίας των Πρεσπών και της επίλυσης του ονοματολογικού, η επικράτηση του “ναι” στο δημοψήφισμα θα “ξεκλειδώσει” το δρόμο για την είσοδο της χώρας αρχικά στο ΝΑΤΟ και κατόπιν στην ΕΕ, και έτσι στην οριστική αναχαίτιση της όποιας ρωσικής επιδραστικότητας στη χώρα. Την ξεκάθαρη στήριξή του στη συμφωνία των Πρεσπών αναμένεται να επιβεβαιώσει κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στη ΔΕΘ και ο Αλέξης Τσίπρας, σε αυτό το γενικό πλαίσιο θα πρέπει κανείς να εντάξει τα πρόσφατα ελληνο-ρωσικά διπλωματικά επεισόδια καθώς και την ρητή αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ, μία ημέρα πριν την ημέρα ανεξαρτησίας της πΓΔΜ, στην “ιστορική συμφωνία των Πρεσπών”.

Αλλά και στην περίπτωση της υπόθεσης Σερβίας-Κοσόβου, η “μεγάλη εικόνα” περιλαμβάνει δίχως αμφιβολία και τη γεωπολιτική της διάσταση. Το σχέδιο ανταλλαγής εδαφών που φαίνεται να ακυρώνεται την τελευταία στιγμή, απολάμβανε της διακριτικής στήριξης αξιωματούχων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις ορισμένων, μια πιθανή επίλυση των χρόνιων διαφορών των δύο χωρών, έστω και με μια αμφισβητούμενη νομικά και πολιτικά ανταλλαγή περιοχών μεταξύ των δύο χωρών, επιλύει μια από τις βασικές εστίες έντασης στην περιοχή, φέρνει και τις δύο πλευρές πιο κοντά στην ΕΕ και έτσι οδηγεί στην περαιτέρω σταθεροποίηση της περιοχής των Δυτικών Βαλκανίων. Στον αντίποδα αυτής της άποψης, ισχυρές ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία έχουν εκφράσει τον προβληματισμό τους, ενώ και στο εσωτερικό των δύο βαλκανικών χωρών οι φωνές εναντίον τυχόν συμφωνίας πληθαίνουν. Η κατάρρευση, ωστόσο, των πολυαναμενόμενων συνομιλίων ανάμεσα στους ηγέτες των δύο χωρών την Παρασκευή δείχνει ότι ο δρόμος για την επίλυση των διαφορών είναι ακόμη μακρύς.

Τέλος, στην περίπτωση της Ελλάδας, οι πρόσφατες εξελίξεις με την απέλαση ρώσων διπλωματών από τη χώρα και τα ρωσικά “αντίποινα”, καθώς και η συνεχής αναβάθμιση της ελληνοαμερικανικής συνεργασίας τόσο σε θέματα ασφάλειας και άμυνας όσο και σε θέματα ενέργειας, καταδεικνύει ότι η περίφημη “πολυδιάστατη” εξωτερική πολιτική έχει πάρει μια σαφώς δυτικόστροφη πορεία. Την γεωπολιτική διάσταση αυτής της εξέλιξης ανέδειξε με γλαφυρό τρόπο ο κ. Πάιτ:

“Έχουμε δει αξιοσημείωτη πρόοδο στη σχέση μας αναφορικά με την ασφάλεια και την άμυνα: υπογράψαμε συμφωνία που θα επιφέρει κρίσιμο εκσυγχρονισμό του ελληνικού στόλου των F-16, διευρύναμε τις αμερικανικές επιχειρήσεις στο λιμάνι της Αλεξανδρούπολης και συμφωνήσαμε για την εγκατάσταση μη εξοπλισμένων MQ-9 στη Λάρισα, τα οποία - μαζί με τα CH-47 ελικόπτερα Chinook, που είχαν νωρίτερα παραχωρηθεί στις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις- χρησιμοποιήθηκαν στη διάρκεια των τραγικών δασικών πυρκαγιών στην Αττική. Το Ελληνικό Ναυτικό διεξήγαγε κοινές επιχειρήσεις με την Ομάδα Κρούσης του Harry S. Truman και το αμερικανικό πλοίο μαζί με τα ελικόπτερα Blackhawk εδώ στη ΔΕΘ είναι σύμβολα των κοινών προσπαθειών την τελευταία χρονιά.

Βλέπουμε παρουσίες κορυφαίων αμερικανικών εταιριών στη ΔΕΘ αυτή τη χρονιά, μεταξύ των οποίων κορυφαίοι υποστηρικτές, όπως οι Microsoft, Google, CocaCola, Cisco, Visa, IBM, Intralot, Pfizer, και Hewlett-Packard, που δίνουν έμφαση στη θεματική ενότητα «Αξιοποιώντας την ισχύ της καινοτομίας και της δημιουργικότητας» και καταδεικνύουν την δέσμευσή τους να επενδύσουν και να είναι παρούσες στην Ελλάδα.

Η Exxon-Mobil μόλις κέρδισε την προσφορά για έρευνες ανοικτά της Κρήτης, η Avis επέστρεψε στην ελληνική αγορά με επενδύσεις ύψους 300 εκατομμυρίων δολαρίων, οι εταιρίες Hyatt, Marriott και Wyndham ανοίγουν νέα ξενοδοχεία στην Ελλάδα και η Tesla άνοιξε νέο ερευνητικό γραφείο. Η ΟΝΕΧ ξανάδωσε ζωή στο σημαντικό Ναυπηγείο της Σύρου”.

 

ΦΩΤΟ: EUROKINISSI, EPA

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook