Ανάλυση για Τουρκία: Η κατάρρευση της λίρας και ο τριπλός εφιάλτης του Ερντογάν

Συνολικά το νόμισμα έχασε το 20% της αξίας του εντός του έτους και το 5% μόνο εντός του Αυγούστου.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
ερντογαν

"Κανόνια ή βούτυρο;". Το παλαιό αυτό δίλημμα καταδιώκει και τη χώρα του Ταγίπ Ερντογάν, καθώς τη στιγμή που η Τουρκία πλειοδοτεί σε πολεμικές ιαχές, με όλο και εντονότερη την τάση στρατιωτικοποίησης των αλλεπάλληλων μετώπων που ανοίγει περιφερειακά, η οικονομική κατάσταση εντός των συνόρων αποκαλύπτεται εξαιρετικά ευάλωτη και η γεωπολιτική υπερεπέκταση βρίσκει, πολύ πεζά, το όριό της στον τριπλό εφιάλτη της συναλλαγματικής κρίσης, του πληθωρισμού και του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Εξού και το διεθνές ακροατήριο δεν εντυπωσιάστηκε καθόλου από τις πρόσφατες ανακοινώσεις Ερντογάν για ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα, τις οποίες, παρά τις τουρκικές θριαμβολογίες για επίλυση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, οι μεν αγορές υποδέχτηκαν συνεχίζοντας τις πιέσεις, ο δε οίκος Fitch με υποβάθμιση του αξιόχρεου της Τουρκίας, σύμφωνα με το capital.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ήδη την εβδομάδα αυτά η λίρα κινήθηκε επί τέσσερις διαδοχικές συνεδριάσεις πτωτικά, κατρακυλώντας σε νέο ιστορικό χαμηλό, ήτοι στο 7,4404 έναντι του δολαρίου και 8,7881 έναντι του ευρώ.

Συνολικά το νόμισμα έχασε το 20% της αξίας του εντός του έτους και το 5% μόνο εντός του Αυγούστου.

Από την αποδυνάμωση του νομίσματος, ο πληθυσμός της Τουρκίας γεύεται μόνο τα δεινά, όπως οι πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούνται από την αύξηση του κόστους των εισαγόμενων ειδών και της ενέργειας, και όχι τα πιθανά οφέλη, καθώς ούτε οι εξαγωγές ούτε ο τουρισμός μπορούν να επωφεληθούν σε μια συγκυρία διεθνούς παγώματος της οικονομίας λόγω πανδημίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έτσι, η τουρκική στατιστική Αρχή ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή παρέμεινε στο 11,77% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο, από 11,76% τον Ιούλιο. Σε μηνιαία βάση ο δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε στο 0,86% τον Αύγουστο, σε σχέση με την άνοδο 0,58% τον Ιούλιο. Η μεγαλύτερη μηνιαία άνοδος των τιμών ήρθε από τα αγαθά και τις υπηρεσίες, κατά 5,09%, και η μικρότερη, κατά 2,11%, στα είδη ένδυσης και υπόδησης.

Ωστόσο, η κεντρική τράπεζα της χώρας στέκει άοπλη απέναντι στον πληθωρισμό, καθώς στερείται της ανεξαρτησίας που θα της επέτρεπε να επιστρατεύσει το προφανές εργαλείο για τη συγκράτηση των τιμών, δηλ. την αύξηση των επιτοκίων. Γνωστές είναι οι λόγω παρεμβάσεις του προέδρου Ερντογάν (φτάνοντας μέχρι την αποπομπή πέρσι του προηγούμενου κεντρικού τραπεζίτη), προκειμένου η νομισματική πολιτική να παραμείνει διευκολυντική για την τόνωση των ρυθμών ανάπτυξης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Στις τελευταίες τρεις συνεδριάσεις της η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας έχει κρατήσει αμετάβλητα τα επιτόκιά της στο 8,25%. Προηγουμένως η κεντρική τράπεζα είχε υλοποιήσει ένα επιθετικό πρόγραμμα χαλάρωσης της πολιτικής της, "κόβοντας" συνολικά 1.575 μονάδες βάσης από τα επιτόκιά της σε διάστημα σχεδόν δύο ετών. Το αποτέλεσμα είναι το πραγματικό επιτόκιο να διαμορφώνεται πλέον κάτω από τον πληθωρισμό, γεγονός που δρομολογεί φυγή ή δολαριοποίηση καταθέσεων.

Τα "δανεικά”

Όπως αποκάλυψε ο οικονομικός σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, Αλέξης Πατέλης, σε συνέντευξή του στο "Βήμα", η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, "στην προσπάθειά της να στηρίξει την τουρκική λίρα, έχει ουσιαστικά "δανειστεί" τις καταθέσεις (σ.σ. σε δολάρια) από τις εμπορικές τράπεζες και τις έχει εκποιήσει".

"Το νόμισμα παραμένει ευάλωτο σε ένα νέο sell-off, ιδίως εάν η ένταση (σ.σ. μεταξύ Τουρκίας και Ε.Ε.) αυξηθεί περαιτέρω", εκτιμά ο Jason Tuvey, αναλυτής της Capital Economics.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το τουρκικό νόμισμα, που καταγράφει τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ των ομολόγων του στον αναδυόμενο κόσμο, έχει πέσει θύμα μιας εκστρατείας τόνωσης της οικονομίας που περιλαμβάνει μεγάλες μειώσεις των επιτοκίων μαζί με αύξηση των δημοσιονομικών δαπανών και κρατική πιστωτική ώθηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αν και οι πολιτικές αυτές βοήθησαν ώστε να περιοριστεί η οικονομική ζημιά από την πανδημία, η Τουρκία θα πρέπει τώρα να αντιμετωπίσει την ταχύτερη αύξηση των τιμών και τις πιέσεις για τη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.

"Δεδομένης της αποδυνάμωσης της λίρας, η μετάβαση πιθανότατα στήριξε τον πληθωρισμό", ανέφερε ο Timothy Ash, της BlueBay Asset Management. "Ο υψηλός πληθωρισμός είναι ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της δολαριοποίησης", πρόσθεσε ο ίδιος.

Η υποχώρηση του νομίσματος είναι πιθανό να αποτελέσει τον "βασικό μοχλό κίνησης του πληθωρισμού τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο", αναφέρει η Goldman Sachs, η οποία αναμένει τον πληθωρισμό να διαμορφωθεί στο 12% στους επόμενους μήνες, προτού υποχωρήσει στο 11,7% μέχρι το τέλος του έτους.

Ο κεντρικός τραπεζίτης Μουράτ Οϊσάλ έχει εξαντλήσει την επινοητικότητά του προκειμένου να επιτύχει έμμεση νομισματική περιστολή, όχι διά των επιτοκίων, αλλά διά του περιορισμού της παροχής ρευστότητας, λ.χ., με την παύση της φθηνής χρηματοδότησης του repo εβδομάδος.
Η σύσφιξη της πολιτικής "από την πίσω πόρτα" ίσως είναι ένας τρόπος να αποφευχθεί η οργή του προέδρου Ερντογάν, αλλά είναι απίθανο να βοηθήσει στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Προκειμένου να αυξηθεί το επιτόκιο repo μιας εβδομάδας, θα πρέπει να ξεπεράσει την απροθυμία του Ερντογάν να αφήσει να συμβεί αυτό", τόνισε ο Sebastien Barbe, της Credit Suisse. "Αυτό θα συμβεί όταν οι πιέσεις στη λίρα ενταθούν περισσότερο, πιθανώς κατά το δ' τρίμηνο", πρόσθεσε.

Πολιτικά, πάντως, η δεύτερη μέσα σε δύο χρόνια συναλλαγματική κρίση δεν μπορεί παρά να αφήσει το αποτύπωμά της. Από το 2000 έως το 2013, εποχή "καλπασμού" του κυβερνώντος κόμματος, το μέσο εισόδημα υπερτριπλασιάστηκε και η φτώχεια μειώθηκε κατά το ήμισυ. Σύμφωνα, όμως, με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ έχει επανέλθει πλέον στα επίπεδα του 2010.

Δυσβάσταχτα τα στρατιωτικά κόστη

Την ίδια στιγμή, το τουρκικό υπουργείο Οικονομικών προχώρησε εντός του Αυγούστου σε δύο έκτακτες δημοπρασίες εντόκων γραμματίων, ύψους 3 δισ. δολαρίων εκάστη, αποκαλύπτοντας το "μεγάλο μυστικό" του δημοσιονομικού κόστους που έχει η πολύπλευρη στρατιωτική δραστηριοποίηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο αμυντικός προϋπολογισμός της Τουρκίας για το 2020 ανέρχεται σε 145 δισ. λίρες (σχεδόν 20 δισ. δολάρια), αντιπροσωπεύοντας το 13% του συνόλου των δημοσίων δαπανών. Ωστόσο, αν προστεθούν οι επιδοτήσεις προς την εξοπλιστική βιομηχανία ο αριθμός φτάνει τις 273 δισ. λίρες, ήτοι 25% του κρατικού Προϋπολογισμού.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

17 Ιαν 2022 | 07:21

Η Τουρκία έχει ξεφύγει...

Αν κάτι είναι βέβαιο, είναι πως σε μια αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όπως και σε οποιαδήποτε άλλη, η κάθε πλευρά θα φυλάει αρκετές εκπλήξεις για την άλλη...

ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΑ ΧΩΡΙΚΑ ΥΔΑΤΑ 16 Ιαν 2022 | 14:52
ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ 16 Ιαν 2022 | 13:18

Μήνυμα Μητσοτάκη στην Τουρκία για την Ίμβρο: Να σεβαστεί όσα έχει υπογράψει

Κάθε διάκριση σε βάρος των Ελλήνων της Ίμβρου αντιβαίνει τη Συνθήκη της Λωζάννης και τις διεθνείς συμβάσεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου, το μήνυμα Μητσοτάκη.

ΝΟΥΡΕΝΤΙΝ ΝΕΜΠΑΤΙ 15 Ιαν 2022 | 18:57

Τουρκία: Μέχρι τα μέσα του 2023 ο πληθωρισμός θα πέσει σε μονοψήφια νούμερα, λέει ο υπουργός Οικονομικών

Ο υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας Νουρεντίν Νεμπάτι είπε ότι μέχρι χθες το βράδυ πάνω από 131 δισεκατομμύρια τουρκικές λίρες (9,69 δις δολάρια) είχαν κατατεθεί σε λογαριασμούς

ΒΙΑΙΕΣ ΣΥΜΠΛΟΚΕΣ 15 Ιαν 2022 | 16:49

Τουρκία: Ταραχές και συλλήψεις σε διαδήλωση στην πλατεία Ταξίμ μετά την αυτοκτονία φοιτητή

Οργισμένες οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης αλλά και Τούρκων φοιτητών για την τραγική αυτοκτονία του 20χρουν φοιτητή ιατρικής Ενές Καρά.

ΠΕΤΑΞΕ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΝΔΕΛΙΟΥΣΣΑ 14 Ιαν 2022 | 19:43

Μπαράζ παραβιάσεων σήμερα στο Αιγαίο - Τουρκικό drone κοντά στη Νίσυρο

Το τουρικό drone δεν είχε καταθέσει σχέδιο πτήσης - Σύμφωνα με το ΓΕΕΘΑ, σήμερα έγιναν 6 παραβιάσεις του εθνικού εναερίου χώρου.

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 13 Ιαν 2022 | 14:07

Απάντηση ΥΠΕΞ στην Τουρκία για την επίθεση στη Σακελλαροπούλου: Διαστρεβλώνετε την πραγματικότητα και δηλητηριάζετε το κλίμα

"Η Τουρκία αποκρύπτει τι έγινε στο παρελθόν αλλά και τη συνεχιζόμενη πολιτική της που καταπατά το Διεθνές Δίκαιο", αναφέρει το Ελληνικό ΥΠΕΞ.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΥΠΕΞ ΤΟΥΡΚΙΑΣ 13 Ιαν 2022 | 09:04

Προκλητική επίθεση του τουρκικού ΥΠΕΞ στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας - Για τις δηλώσεις της σχετικά με την Γενοκτονία των Ποντίων

"Αβάσιμα" χαρακτηρίζονται στην ανακοίνωση του τουρκικού ΥΠΕΞ τα όσα είπε η κ. Σακελλαροπούλου στον χαιρετισμό της στην εκδήλωση επίσημης παρουσίασης του σχεδίου ανέγερσης του Μεγάρου Παγκόσμιου Ποντιακού Ελληνισμού

ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΝΑΥΤΙΚΟ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ 12 Ιαν 2022 | 15:07

Αυτή είναι η πρώτη τουρκική κατασκοπευτική κορβέτα που βγαίνει στη θάλασσα [εικόνες]

To Πολεμικό Ναυτικό της Τουρκίας παραλαμβάνει στις 14 Ιανουαρίου την κορβέτα A-591 Ufuk (Ορίζοντας), το πρώτο κατασκοπευτικό πλοίο της χώρας

ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΠΡΩΗΝ ΠΡΩΘΥΠΟΥΡΓΟΥ 12 Ιαν 2022 | 13:16

Στην Αγκυρα ο Γιώργος Παπανδρέου - Θα βραβευτεί μαζί με τον Ζουλφού Λιβανελί με το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης Cankaya

Ο Γιώργος Παπανδρέου θα βραβευθεί μαζί με τον συνθέτη και συγγραφέα Ζουλφού Λιβανελί, από τον Δήμαρχο της πόλης, Alper Dasdelen, με το Διεθνές Βραβείο Ειρήνης Cankaya.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η GUBRETAS 12 Ιαν 2022 | 10:25

Νέο σκάνδαλο στην Τουρκία: Ο πρώην σπιτονοικοκύρης του Ερντογάν και η μυστηριώδης επένδυση τουρκικής εταιρείας στο Ιράν

Το 2008 η εταιρεία επένδυσε 681 εκατομμύρια δολάρια στο Ιράν, στη μεγαλύτερη ξένη εξαγορά στην ιστορία της Τουρκίας.

12 Ιαν 2022 | 09:30

Σάλος στην Τουρκία: Φήμες ότι ο Ερντογάν θέλει να βάλει... χέρι στα κοσμήματα των πολιτών για να εκδώσει ομόλογο

Φήμες που διέρρευσαν στη γειτονική Τουρκία θέλουν τον Ερντογάν να βάζει χέρι στα κοσμήματα των πολιτών.

12 Ιαν 2022 | 08:11

Τα 12 μίλια στο "τραπέζι"...

Τα τελευταία δυο χρόνια παρατηρείται μια στρατηγικής σημασίας μετατόπιση της στάσης με την οποία αντιμετωπίζει η Ελλάδα τις τουρκικές προκλήσεις, ενδεχομένως και τις διαφορές με την Τουρκία γενικότερα.