Ανάλυση για Τουρκία: Η κατάρρευση της λίρας και ο τριπλός εφιάλτης του Ερντογάν

Συνολικά το νόμισμα έχασε το 20% της αξίας του εντός του έτους και το 5% μόνο εντός του Αυγούστου.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
ερντογαν

"Κανόνια ή βούτυρο;". Το παλαιό αυτό δίλημμα καταδιώκει και τη χώρα του Ταγίπ Ερντογάν, καθώς τη στιγμή που η Τουρκία πλειοδοτεί σε πολεμικές ιαχές, με όλο και εντονότερη την τάση στρατιωτικοποίησης των αλλεπάλληλων μετώπων που ανοίγει περιφερειακά, η οικονομική κατάσταση εντός των συνόρων αποκαλύπτεται εξαιρετικά ευάλωτη και η γεωπολιτική υπερεπέκταση βρίσκει, πολύ πεζά, το όριό της στον τριπλό εφιάλτη της συναλλαγματικής κρίσης, του πληθωρισμού και του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Εξού και το διεθνές ακροατήριο δεν εντυπωσιάστηκε καθόλου από τις πρόσφατες ανακοινώσεις Ερντογάν για ανακάλυψη κοιτασμάτων φυσικού αερίου στη Μαύρη Θάλασσα, τις οποίες, παρά τις τουρκικές θριαμβολογίες για επίλυση του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, οι μεν αγορές υποδέχτηκαν συνεχίζοντας τις πιέσεις, ο δε οίκος Fitch με υποβάθμιση του αξιόχρεου της Τουρκίας, σύμφωνα με το capital.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ήδη την εβδομάδα αυτά η λίρα κινήθηκε επί τέσσερις διαδοχικές συνεδριάσεις πτωτικά, κατρακυλώντας σε νέο ιστορικό χαμηλό, ήτοι στο 7,4404 έναντι του δολαρίου και 8,7881 έναντι του ευρώ.

Συνολικά το νόμισμα έχασε το 20% της αξίας του εντός του έτους και το 5% μόνο εντός του Αυγούστου.

Από την αποδυνάμωση του νομίσματος, ο πληθυσμός της Τουρκίας γεύεται μόνο τα δεινά, όπως οι πληθωριστικές πιέσεις που προκαλούνται από την αύξηση του κόστους των εισαγόμενων ειδών και της ενέργειας, και όχι τα πιθανά οφέλη, καθώς ούτε οι εξαγωγές ούτε ο τουρισμός μπορούν να επωφεληθούν σε μια συγκυρία διεθνούς παγώματος της οικονομίας λόγω πανδημίας.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έτσι, η τουρκική στατιστική Αρχή ανακοίνωσε την Πέμπτη ότι ο δείκτης τιμών καταναλωτή παρέμεινε στο 11,77% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο, από 11,76% τον Ιούλιο. Σε μηνιαία βάση ο δείκτης τιμών καταναλωτή διαμορφώθηκε στο 0,86% τον Αύγουστο, σε σχέση με την άνοδο 0,58% τον Ιούλιο. Η μεγαλύτερη μηνιαία άνοδος των τιμών ήρθε από τα αγαθά και τις υπηρεσίες, κατά 5,09%, και η μικρότερη, κατά 2,11%, στα είδη ένδυσης και υπόδησης.

Ωστόσο, η κεντρική τράπεζα της χώρας στέκει άοπλη απέναντι στον πληθωρισμό, καθώς στερείται της ανεξαρτησίας που θα της επέτρεπε να επιστρατεύσει το προφανές εργαλείο για τη συγκράτηση των τιμών, δηλ. την αύξηση των επιτοκίων. Γνωστές είναι οι λόγω παρεμβάσεις του προέδρου Ερντογάν (φτάνοντας μέχρι την αποπομπή πέρσι του προηγούμενου κεντρικού τραπεζίτη), προκειμένου η νομισματική πολιτική να παραμείνει διευκολυντική για την τόνωση των ρυθμών ανάπτυξης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Στις τελευταίες τρεις συνεδριάσεις της η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας έχει κρατήσει αμετάβλητα τα επιτόκιά της στο 8,25%. Προηγουμένως η κεντρική τράπεζα είχε υλοποιήσει ένα επιθετικό πρόγραμμα χαλάρωσης της πολιτικής της, "κόβοντας" συνολικά 1.575 μονάδες βάσης από τα επιτόκιά της σε διάστημα σχεδόν δύο ετών. Το αποτέλεσμα είναι το πραγματικό επιτόκιο να διαμορφώνεται πλέον κάτω από τον πληθωρισμό, γεγονός που δρομολογεί φυγή ή δολαριοποίηση καταθέσεων.

Τα "δανεικά”

Όπως αποκάλυψε ο οικονομικός σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, Αλέξης Πατέλης, σε συνέντευξή του στο "Βήμα", η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας, "στην προσπάθειά της να στηρίξει την τουρκική λίρα, έχει ουσιαστικά "δανειστεί" τις καταθέσεις (σ.σ. σε δολάρια) από τις εμπορικές τράπεζες και τις έχει εκποιήσει".

"Το νόμισμα παραμένει ευάλωτο σε ένα νέο sell-off, ιδίως εάν η ένταση (σ.σ. μεταξύ Τουρκίας και Ε.Ε.) αυξηθεί περαιτέρω", εκτιμά ο Jason Tuvey, αναλυτής της Capital Economics.

Σύμφωνα με το Bloomberg, το τουρκικό νόμισμα, που καταγράφει τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ των ομολόγων του στον αναδυόμενο κόσμο, έχει πέσει θύμα μιας εκστρατείας τόνωσης της οικονομίας που περιλαμβάνει μεγάλες μειώσεις των επιτοκίων μαζί με αύξηση των δημοσιονομικών δαπανών και κρατική πιστωτική ώθηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Αν και οι πολιτικές αυτές βοήθησαν ώστε να περιοριστεί η οικονομική ζημιά από την πανδημία, η Τουρκία θα πρέπει τώρα να αντιμετωπίσει την ταχύτερη αύξηση των τιμών και τις πιέσεις για τη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.

"Δεδομένης της αποδυνάμωσης της λίρας, η μετάβαση πιθανότατα στήριξε τον πληθωρισμό", ανέφερε ο Timothy Ash, της BlueBay Asset Management. "Ο υψηλός πληθωρισμός είναι ένας από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην αύξηση της δολαριοποίησης", πρόσθεσε ο ίδιος.

Η υποχώρηση του νομίσματος είναι πιθανό να αποτελέσει τον "βασικό μοχλό κίνησης του πληθωρισμού τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο", αναφέρει η Goldman Sachs, η οποία αναμένει τον πληθωρισμό να διαμορφωθεί στο 12% στους επόμενους μήνες, προτού υποχωρήσει στο 11,7% μέχρι το τέλος του έτους.

Ο κεντρικός τραπεζίτης Μουράτ Οϊσάλ έχει εξαντλήσει την επινοητικότητά του προκειμένου να επιτύχει έμμεση νομισματική περιστολή, όχι διά των επιτοκίων, αλλά διά του περιορισμού της παροχής ρευστότητας, λ.χ., με την παύση της φθηνής χρηματοδότησης του repo εβδομάδος.
Η σύσφιξη της πολιτικής "από την πίσω πόρτα" ίσως είναι ένας τρόπος να αποφευχθεί η οργή του προέδρου Ερντογάν, αλλά είναι απίθανο να βοηθήσει στη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

"Προκειμένου να αυξηθεί το επιτόκιο repo μιας εβδομάδας, θα πρέπει να ξεπεράσει την απροθυμία του Ερντογάν να αφήσει να συμβεί αυτό", τόνισε ο Sebastien Barbe, της Credit Suisse. "Αυτό θα συμβεί όταν οι πιέσεις στη λίρα ενταθούν περισσότερο, πιθανώς κατά το δ' τρίμηνο", πρόσθεσε.

Πολιτικά, πάντως, η δεύτερη μέσα σε δύο χρόνια συναλλαγματική κρίση δεν μπορεί παρά να αφήσει το αποτύπωμά της. Από το 2000 έως το 2013, εποχή "καλπασμού" του κυβερνώντος κόμματος, το μέσο εισόδημα υπερτριπλασιάστηκε και η φτώχεια μειώθηκε κατά το ήμισυ. Σύμφωνα, όμως, με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ έχει επανέλθει πλέον στα επίπεδα του 2010.

Δυσβάσταχτα τα στρατιωτικά κόστη

Την ίδια στιγμή, το τουρκικό υπουργείο Οικονομικών προχώρησε εντός του Αυγούστου σε δύο έκτακτες δημοπρασίες εντόκων γραμματίων, ύψους 3 δισ. δολαρίων εκάστη, αποκαλύπτοντας το "μεγάλο μυστικό" του δημοσιονομικού κόστους που έχει η πολύπλευρη στρατιωτική δραστηριοποίηση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ο αμυντικός προϋπολογισμός της Τουρκίας για το 2020 ανέρχεται σε 145 δισ. λίρες (σχεδόν 20 δισ. δολάρια), αντιπροσωπεύοντας το 13% του συνόλου των δημοσίων δαπανών. Ωστόσο, αν προστεθούν οι επιδοτήσεις προς την εξοπλιστική βιομηχανία ο αριθμός φτάνει τις 273 δισ. λίρες, ήτοι 25% του κρατικού Προϋπολογισμού.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΥΨΗΛΟΒΑΘΜΟΣ ΑΞΙΩΜΑΤΟΥΧΟΣ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑΣ 28 Οκτ 2020 | 23:06

ΗΠΑ: "Πολύ πραγματικός" ο κίνδυνος κυρώσεων στην Τουρκία για τους S-400

"Πολύ πραγματικός" ο κίνδυνος αμερικανικών κυρώσεων σε βάρος της Άγκυρας, σύμφωνα με υψηλόβαθμο Αμερικανό αξιωματούχο

ΑΡΧΗΓΟΣ ΓΕΕΘΑ 28 Οκτ 2020 | 14:21

Ηχηρό μήνυμα Φλώρου στην Τουρκία: ΌΧΙ" σε κάθε επιβουλή και εκβιαστική απειλή, το αποδείξαμε προσφάτως

"Οι Ήρωες του '40 μας έδειξαν πώς κερδίζεται η Ελευθερία απέναντι σ’ εκείνους που αναζητούν ζωτικό χώρο, γιατί δήθεν δεν χωράνε πια στον δικό τους".

ΤΙ ΤΟΝ ΕΞΟΡΓΙΣΕ 28 Οκτ 2020 | 13:01

Ο..."δικομανής" Ερντογάν: Μετα τον Βίλντερς πάει στα δικαστήρια και το Charlie Hebdo επειδή τον σατυρίζει

Η Τουρκία ανακοίνωσε σήμερα ότι θα λάβει "δικαστικά και διπλωματικά" μέτρα μετά τη δημοσίευση σκίτσου του Charlie Hebdo σκίτσου που σατιρίζει τον Ερντογάν.

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ RTL. 28 Οκτ 2020 | 10:06

Μισέλ: Η ΕΕ θα αξιολογήσει τη συμπεριφορά της Τουρκίας πριν από το τέλος του χρόνου

Ο Σάρλ Μισέλ χαρακτήρισε "απαράδεκτα" τα σχόλια του Ταγίπ Ερντογάν εναντίον του Εμανουέλ Μακρόν.

ΕΡΩΤΗΜΑ Η ΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ 28 Οκτ 2020 | 08:15

Ερντογάν: Οι ύβρεις στον Μακρον "ξεκλειδώνουν" επιτέλους τις κυρώσεις της ΕΕ σε βάρος της Τουρκίας

Ιδιαιτέρως βαρύ είναι το κλίμα στην Ε.Ε. για τον Ταγίπ Ερντογάν μετά τις προσωπικές επιθέσεις και τις προσβολές εναντίον του Εμανουέλ Μακρόν.

ΤΙ ΕΙΠΑΝ 27 Οκτ 2020 | 22:38

Τηλεφωνική επικοινωνία Πούτιν - Ερντογάν για Ναγκόρνο-Καραμπάχ και Συρία

Ο Πούτιν ενημέρωσε τον Ερντογάν για "επαφές που είχε με τους ηγέτες της Αρμενίας και του Αζερμπαϊτζάν και για τα μέτρα που ελήφθησαν για την ταχύτερη κατάπαυση του πυρός

27 Οκτ 2020 | 21:44

Ο Ερντογάν κοιτά τα οπίσθια μιας μουσουλμάνας - Το σκίτσο της Charlie Hebdo που εξόργισε τους Τούρκους

Στο στόχαστρο του γαλλικού σατιρικού περιοδικού Charlie Hebdo μπαίνει ο Ερντογάν - Σφοδρές αντιδράσεις από Τούρκους χρήστες του twitter

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΟΙ ΜΕ ΤΗΝ ΤΟΥΡΚΙΚΗ ΠΡΟΚΛΗΤΙΚΟΤΗΤΑ 27 Οκτ 2020 | 21:30

Μαρτυρίες Καλύμνιων ψαράδων: "Μας παρενοχλούν τουρκικά ελικόπτερα και φρεγάτες" [Βίντεο]

Με φρεγάτες, ελικόπτερα και αεροσκάφη οι Τούρκοι βρίσκονται συνέχεια μπροστά σε Έλληνες ψαράδες, ζητώντας τους να εγκαταλείψουν την περιοχή και να απομακρυνθούν

ΣΕ ΣΠΑΝΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 4 ΚΟΜΜΑΤΑ 27 Οκτ 2020 | 21:00

Η τουρκική Εθνοσυνέλευση καταδίκασε τις δηλώσεις Μακρόν για τα σκίτσα του προφήτη Μωάμεθ

Τέσσερα κόμματα εξέδωσαν κοινή ανακοίνωση όπου αναφέρεται πως τα σχόλια του Μακρόν θα μπορούσαν να προκαλέσουν "καταστροφικές συγκρούσεις"

ΤΙ ΕΙΠΕ 27 Οκτ 2020 | 20:19

Ο Ρούτε απευθύνεται στον Ερντογάν μπροστά στις κάμερες: "Εχω ένα μήνυμα και είναι απλό" [Βίντεο]

Ο Ολλανδός πρωθυπουργός απευθύνθηκε απευθείας στον Ερντογάν, μπροστά στον τηλεοπτικό φακό και ενώπιον πολλών Ολλανδών δημοσιογράφων.

«Η ΕΥΡΩΠΗ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΛΑΒΕΙ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ» 27 Οκτ 2020 | 18:36

Τελείωσε η υπομονή του Μακρόν με τον Ερντογάν: Ζητά κυρώσεις κατά της Τουρκίας στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής

Η Γαλλία κάλεσε σήμερα τους υπόλοιπους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να εγκρίνουν μέτρα κατά της Τουρκίας.

ΝΕΟ ΧΑΜΗΛΟ ΡΕΚΟΡ 27 Οκτ 2020 | 17:50

Στριμωγμένος ο Ερντογάν: Άνευ προηγουμένου η κατάρρευση της τουρκικής λίρας

Τα μέτωπα που ανοίγει συνεχώς ο Ερντογάν οδηγούν την τουρκική λίρα στο ναδίρ.

«ΑΠΑΝΤΗΣΗ» ΣΤΟΝ ΕΡΝΤΟΓΑΝ 27 Οκτ 2020 | 16:15

Κομισιόν: Ένα μποϊκοτάζ στα γαλλικά προϊόντα θα απομακρύνει ακόμη περισσότερο την Τουρκία από την ΕΕ

Οι διμερείς υποχρεώσεις που η Τουρκία έχει δεσμευθεί να σέβεται μέσα στο πλαίσιο αυτών των συμφωνιών πρέπει να γίνονται πλήρως σεβαστές, τονίζει η Κομισιόν.