Social media: Πώς θα λειτουργεί ο "κόφτης" για παιδιά κάτω των 15 ετών - Από 1η Ιανουαρίου σε ισχύ

Συνέντευξη Τύπου παραχώρησαν οι υπουργοί Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης και Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίοςυ, για το νέο πλαίσιο που θα ρυθμίζει την πρόσβαση των ανηλίκων στα social media.

Άκης Σκέρτος: Από την 1η Ιανουαρίου ξεκινά ο κόφτης στα social media στα παιδιά κάτω των 15 ετών

Κατά την παρουσίαση, ο Άκης Σκέρτσος ανακοίνωσε ότι η εφαρμογή του νέου μέτρου προγραμματίζεται να ξεκινήσει την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς η ψήφιση του σχετικού νομοσχεδίου αναμένεται την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου.

Ο υπουργός Επικρατείας αναφέρθηκε στην πρωτοβουλία του Κυριάκου Μητσοτάκη για την προστασία των παιδιών από τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση των ψηφιακών πλατφορμών. "Ο Κυριάκος Μητσοτάκης πρώτος χτύπησε το καμπανάκι για θέσπιση προστατευτικού πλαισίου από επιθετικούς αλγορίθμους που κάνουν κατάχρηση της ευαλωτότητας των παιδιών μας ως προς την αυτορρύθμιση του χρόνου που περνούν στα social media" είπε αρχικά ο κ. Σκέρτσος.

Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στις ενέργειες που ακολούθησαν, επισημαίνοντας ότι "έκτοτε λειτούργησε το Kids Wallet, έγιναν παρεμβάσεις προς την πρόεδρο της Κομισιόν για πιο ευρωπαικό πλαίσιο κανονιστικού χαρακτήρα με αποτέλεσμα τον Σεπτέμβριο να γίνει η σχετική ανακοίνωση".

Στον πυρήνα της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας βρίσκεται η απαγόρευση χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών. Η ρύθμιση αφορά πλατφόρμες όπως το Facebook, το TikTok και το X, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στις υπηρεσίες που αξιοποιούν εθιστικούς αλγορίθμους και προωθούν συνεχή ροή βίντεο προς τους χρήστες.

Εξηγώντας τους λόγους που καθιστούν αναγκαία την παρέμβαση, ο κ. Σκέρτσος στάθηκε στους κινδύνους του ψηφιακού εθισμού και στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η ανεξέλεγκτη χρήση των κοινωνικών δικτύων στην καθημερινότητα των παιδιών. Όπως ανέφερε: "Ήρθε η ώρα να ασχοληθούμε το ζήτημα του εν δυνάμει ψηφιακού εθισμού. Δεν σημαίνει ότι de facto όποιος χρησιμοποιεί social media θα εθιστεί, ωστόσο υπάρχουν επιστημονικές έρευνες που συντείνουν στο ότι τουλάχιστον ένα στα 4 παιδιά διατρέχει κίνδυνο έκθεσης σε επιβλαβές περιεχόμενο, εκφοβισμό μέσω διαδικτύου και έκθεση σε χρήση που δεν συνάδει με τα παιδιά. Είμαστε θετικοί προς τη χρήση της τεχνολογίας για την εκπαίδευση, την ενημέρωση, την ψυχαγωγία, ωστόσο θεωρούμε ότι πρέπει να μπει πλαίσιο ρύθμισης. Να πάμε από την ατομική ευθύνη γονεών και παιδιών, στην εταιρική ευθύνη, την κρατική ρύθμιση".

Παράλληλα, ο υπουργός υποστήριξε ότι η ελληνική πρωτοβουλία κινείται εντός του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου, επισημαίνοντας ότι η Αυστραλία αποτελεί το άλλο παράδειγμα χώρας που έχει προχωρήσει σε αντίστοιχη κίνηση. Συγκεκριμένα, δήλωσε: "Η άλλη χώρα που έχει κάνει κάτι αντίστοιχο είναι η Αυστραλία, η οποία δεν ανήκει σε κάποιον υπερεθνικό οργανισμό, όπως η Ελλάδα που δεσμεύεται από την ΕΕ. Ό,τι κάνουμε είναι σε ευθεία συμμόρφωση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Έχουμε ενσωματώσει τις παρατηρήσεις του κοινοτικού οργανου".

Άδωνις Γεωργιάδης: Για την προστασία των παιδιών

Στο ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων αναφέρθηκε και ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος συνέδεσε τη νέα παρέμβαση με προηγούμενα μέτρα που έχουν ληφθεί για την προστασία των παιδιών. Όπως δήλωσε: "η παρέμβαση αυτή δεν είναι κάτι καινούριο. Απο πέρσι το καλοκαίρι κάναμε το πρώτο βήμα προστασίας των ανηλίκων μας, νομοθετώντας την απαγόρευση πώλησης καπνικων και αλκοόλ".

Τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός Υγείας καταδεικνύουν ότι η επαφή των παιδιών με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ξεκινά από μικρή ηλικία. Περισσότεροι από τους μισούς μαθητές Γυμνασίου άρχισαν να χρησιμοποιούν social media όταν ήταν 10 έως 12 ετών, ενώ ένας στους τέσσερις μαθητές θεωρεί ότι κάνει υπερβολική χρήση των συγκεκριμένων πλατφορμών.

Επιπλέον, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ένα στα πέντε παιδιά δηλώνει ότι βιώνει νευρικότητα, ανασφάλεια ή διάσπαση προσοχής όταν δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει το κινητό του τηλέφωνο, γεγονός που αναδεικνύει τις ανησυχίες γύρω από τη σχέση των ανηλίκων με τις ψηφιακές συσκευές.

"Το κράτος, η κυβέρνηση, η Πολιτεία, στηριζομενη στα εξαιρετικά ανησυχητικά συμπεράσματα των επιστημονικών ερευνών, νομοθετεί για να βοηθήσει τους γονείς και να τους βγάλει απο τη δύσκολη θέση" τόνισε ο κ. Γεωργιάδης.

Δημήτρης Παπαστεργίου: Από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι πλατφόρμες πρέπει να κλειδώσουν τις εφαρμογές τους στους κάτω των 15

Από την πλευρά του, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου έδωσε διευκρινίσεις σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας του συστήματος και την προστασία των προσωπικών δεδομένων των ανηλίκων. Όπως τόνισε, "δεν δίνουμε κανένα απολύτως δεδομένο των παιδιών μας. Το kids wallet δεν δίνει καν ημερομηνία γέννησης, αλλά μόνο ένα flag, ένα σήμα για το αν είναι πάνω ή κάτω των 15 ετών. Σε αντίθεση με σήμερα, που τα έχουν δώσει όλα τα στοιχεία τους στις πλατφόρμες, όπως έχουμε κάνει κι εμείς".

Περιγράφοντας τη διαδικασία που θα ακολουθείται από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου, την 1η Ιανουαρίου 2027, ο κ. Παπαστεργίου ανέφερε ότι οι πλατφόρμες θα πρέπει να αποκλείουν την πρόσβαση σε χρήστες κάτω των 15 ετών, εφόσον είναι σε θέση να επιβεβαιώσουν την ηλικία τους. Σε διαφορετική περίπτωση, θα προβλέπεται πρόσθετη διαδικασία επαλήθευσης.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον υπουργό, "την 1η Ιανουαρίου 2027 αν οι πλατφόρμες είναι βέβαιες ότι κάποιος είναι κάτω των 15 ετών πρέπει να κλειδώσουν τις εφαρμογές τους. Αν δεν είναι βέβαιες θα δημιουργούν ένα QR code που θα πρέπει να σκαναριστεί με το Kids Wallet".

Όπως διευκρίνισε, η ρύθμιση αφορά τις πλατφόρμες Instagram, Facebook και TikTok, ενώ εξετάζεται το ενδεχόμενο επέκτασής της και στο Snapchat.

Ενιαίοι κανόνες για όλους

Στην ενιαία εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων αναφέρθηκε ο Άκης Σκέρτσος, επισημαίνοντας ότι η νομοθετική πρωτοβουλία αποσκοπεί στην καθιέρωση κοινών κανόνων για όλους. "Η νομοθέτηση αυτή στέλνει ένα μήνυμα ότι οι κανόνες είναι ενιαίοι για όλους" πρόσθεσε ο κ. Σκέρτσος.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης στάθηκε στις συνέπειες που θα αντιμετωπίζουν οι πλατφόρμες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις, αναφέροντας χαρακτηριστικά: "αν κάνουν πλημμελή εφαρμογή οι πλατφόρμες, θα μπορείς να πηγαίνεις στο δικαστήριο για να διεκδικήσεις αποζημίωση. Αν δεν κάνουν ό,τι προβλέπεται, οι πλατφόρμες θα πληρώνουν".

Σύμφωνα με τον υπουργό Επικρατείας, η ελληνική ρύθμιση δεν δημιουργεί ένα νέο σύστημα κανόνων και κυρώσεων, αλλά εντάσσεται στο ήδη ισχύον ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. "Η ελληνική νομοθεσία έχει συνταχθεί με τρόπο απολύτως λιτό με 6 άρθρα και απολύτως προσαρμοσμένο στο κοινοτικό δίκαιο. Οι Γάλλοι επέλεξαν μια πιο φιλόδοξη προσπάθεια που "χτυπούσε" στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. Το πλαίσιο δεν εισάγει νέο κανονιστικό ή κυρωτικό πλαίσιο αλλά προσαρμόζεται στο ευρωπαϊκό πλαίσιο", εξήγησε.

Ελληνικό σχέδιο νόμου και ευρωπαϊκή πρόταση EU KIDS Act

Η ελληνική πρωτοβουλία προβλέπει όριο πρόσβασης 15 ετών από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η ευρωπαϊκή πρόταση διαμορφώνει ευρύτερο πλαίσιο προστασίας και δεν αποτελεί ακόμη ισχύοντα Κανονισμό.

1. Τι προβλέπει το ελληνικό σχέδιο νόμου;

Θέτει ελάχιστο όριο 15 ετών για την πρόσβαση σε επιγραμμικές υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης που παρέχονται από επιγραμμικές πλατφόρμες. Αφορά την πρόσβαση στις καλυπτόμενες υπηρεσίες και όχι γενική απαγόρευση χρήσης του διαδικτύου ή κατοχής κινητού τηλεφώνου.

2. Πότε προβλέπεται να εφαρμοστεί το ελληνικό σχέδιο;

Η προβλεπόμενη έναρξη εφαρμογής είναι η 1η Ιανουαρίου 2027. Μέχρι την ψήφιση και δημοσίευσή του πρόκειται για σχέδιο νόμου. Αυτή η ημερομηνία αφορά την ελληνική ρύθμιση και δεν αποτελεί ημερομηνία εφαρμογής της ευρωπαϊκής πρότασης.

3. Από ποιο έτος γέννησης και μετά αφορά τα παιδιά στην έναρξη εφαρμογής;

Την 1η Ιανουαρίου 2027 ο περιορισμός αφορά παιδιά γεννημένα το 2013 και μετά. Όσα γεννήθηκαν το 2012 ή νωρίτερα θεωρείται ότι έχουν συμπληρώσει το όριο των 15 ετών για τη συγκεκριμένη ρύθμιση. Αυτό δεν καταργεί άλλους κανόνες προστασίας ανηλίκων ή νόμιμους όρους κάθε υπηρεσίας.

4. Ένα παιδί που γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 2012 πρέπει να περιμένει τα γενέθλιά του;

Όχι. Για την εφαρμογή της ελληνικής διάταξης, ως ημερομηνία γέννησης όλων των προσώπων του ίδιου ημερολογιακού έτους θεωρείται η 1η Ιανουαρίου. Συνεπώς, όλα τα παιδιά του 2012 καλύπτουν το όριο από την 1η Ιανουαρίου 2027, όλα του 2013 από την 1η Ιανουαρίου 2028 και όλα του 2014 από την 1η Ιανουαρίου 2029. Πρόκειται για ειδικό κανόνα αυτής της ρύθμισης.

5. Υπάρχει επαρκής επιστημονική τεκμηρίωση για την παρέμβαση;

Δεν υποστηρίζουμε ότι κάθε χρήση κοινωνικών δικτύων προκαλεί πρόβλημα ψυχικής υγείας σε κάθε παιδί. Οι επιπτώσεις διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, την ευαλωτότητα, το περιεχόμενο και τον τρόπο χρήσης. Υπάρχουν, όμως, επιστημονικά και εμπειρικά δεδομένα για κινδύνους που δικαιολογούν προληπτική παρέμβαση.

Το συνοδευτικό ευρωπαϊκό υλικό οργανώνει τους κινδύνους γύρω από την υπερβολική χρήση που εκτοπίζει ύπνο και άλλες δραστηριότητες, την έκθεση σε επιβλαβές περιεχόμενο και τις επιβλαβείς διαδικτυακές αλληλεπιδράσεις. Ο σχεδιασμός των πλατφορμών μπορεί να ενισχύει αυτούς τους κινδύνους.

Στη συγκριτική έρευνα EU Kids Online 2026, σε 28.465 παιδιά ηλικίας 10-16 ετών από 19 ευρωπαϊκές χώρες, μόνο το 48% δηλώνει ότι αισθάνεται ασφαλές online. Στην έρευνα του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου του Φεβρουαρίου 2025, σε 2.500 μαθητές ηλικίας 10-18 ετών, ένας στους τέσσερις μαθητές Γυμνασίου και Λυκείου δηλώνει υπερβολική χρήση. Πρόκειται για αυτοαναφορές, όχι για κλινική διάγνωση εθισμού.

Η τεκμηρίωση κινδύνων δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ότι το συγκεκριμένο ηλικιακό όριο θα λύσει από μόνο του το πρόβλημα. Η αποτελεσματικότητά του πρέπει να αξιολογείται στην πράξη.

6. Έχει προηγηθεί επιστημονική επεξεργασία ή η νομοθέτηση είναι πρόωρη;

Δεν ξεκινάμε από μηδενική βάση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συγκρότησε το Special Panel on Child Online Safety, με περισσότερους από 60 ειδικούς από πεδία όπως η υγεία, η παιδοψυχολογία και παιδοψυχιατρική, η πληροφορική και οι κοινωνικές επιστήμες. Συμμετείχαν επίσης εκπρόσωποι νέων, γονέων και οργανώσεων για τα δικαιώματα του παιδιού, ενώ οι συμπρόεδροι συναντήθηκαν και με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων.

Η ευρωπαϊκή πρόταση συνοδεύεται από αναλυτικό έγγραφο εργασίας για τις επιπτώσεις της και αξιοποιεί προηγούμενες εκτιμήσεις επιπτώσεων, επιστημονικές μελέτες και στοιχεία από την εφαρμογή της DSA. Η ελληνική Ανάλυση Συνεπειών Ρύθμισης αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, δεδομένα του ΠΟΥ, του ΟΟΣΑ, της έρευνας HBSC, του Ελληνικού Κέντρου Ασφαλούς Διαδικτύου και της εθνικής στρατηγικής προστασίας ανηλίκων.

Η επιστημονική αβεβαιότητα για επιμέρους επιπτώσεις επιβάλλει αναλογικά μέτρα, παρακολούθηση και επανεξέταση με βάση νεότερα δεδομένα. Δεν δικαιολογεί ούτε αδράνεια ούτε βεβαιότητες για αποτελέσματα που δεν έχουν ακόμη μετρηθεί.

7. Ποιες πλατφόρμες αφορά;

Το κριτήριο είναι η παροχή υπηρεσίας κοινωνικής δικτύωσης, όχι μόνο η εμπορική ονομασία. Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων υπηρεσιών είναι το Facebook, το Instagram, το TikTok και το LinkedIn. Το σχέδιο δεν περιέχει κλειστό ονομαστικό κατάλογο. Για υπηρεσίες με μικτές λειτουργίες, ο ακριβής υπαγόμενος και ο τρόπος εφαρμογής χρειάζονται αποσαφήνιση από τις αρμόδιες ευρωπαϊκές αρχές όταν οριστικοποιηθεί το κανονιστικό πλαίσιο.

8. Μπορεί ο γονέας να επιτρέψει πρόσβαση πριν από τα 15 στην ελληνική ρύθμιση;

Το ελληνικό σχέδιο δεν προβλέπει εξαίρεση του ηλικιακού ορίου με γονική συναίνεση ούτε ειδικό περιορισμένο λογαριασμό για τις ηλικίες 13 έως 15.

9. Τι γίνεται αν το παιδί ήδη έχει λογαριασμό;

Η ηλικιακή απαγόρευση δεν προβλέπει εξαίρεση επειδή ο λογαριασμός δημιουργήθηκε πριν από την έναρξη εφαρμογής. Η πρόσβαση θα πρέπει να συμμορφώνεται με το νέο όριο.

10. Πώς θα ελέγχεται η ηλικία;

Για την εφαρμογή του ορίου χρειάζονται κατάλληλες, αξιόπιστες και αναλογικές λύσεις επαλήθευσης ηλικίας, με ελαχιστοποίηση των δεδομένων και σεβασμό στην ιδιωτική ζωή. Η απλή δήλωση μιας ημερομηνίας γέννησης δεν αρκεί ως αξιόπιστος έλεγχος. Η επιλογή και η λειτουργία των μηχανισμών πρέπει να συμμορφώνονται με το ενωσιακό πλαίσιο. Η Ελλάδα διαθέτει ήδη λειτουργική εφαρμογή ταυτοποίησης της ηλικίας που καλύπτει όλες τις προδιαγραφές που έχει θέσει η ΕΕ.

11. Η επαλήθευση ηλικίας σημαίνει υποχρεωτική ταυτοποίηση όλων ή υποχρεωτικό Kids Wallet;

Όχι. Το ελληνικό σχέδιο δεν θεσπίζει γενικευμένη ταυτοποίηση όλων των χρηστών ούτε επιβάλλει συγκεκριμένη εφαρμογή. Το Kids Wallet και το Gov.gr Wallet αναφέρονται στο συνοδευτικό πλαίσιο ως ενδεδειγμένα παραδείγματα, ενώ μπορούν να αξιοποιούνται και ισοδύναμες λύσεις συμβατές με το ενωσιακό δίκαιο και τις ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές.

Η επαλήθευση ηλικίας διαφέρει από την αποκάλυψη ταυτότητας στην πλατφόρμα. Η αναγκαία πληροφορία είναι εάν ο χρήστης πληροί το σχετικό ηλικιακό όριο. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα χρειάζεται έλεγχος ταυτότητας για ενήλικους χρήστες. Σημαίνει ότι ο έλεγχος δεν πρέπει να μετατρέπεται σε γενικευμένη ταυτοποίηση ή παρακολούθηση.

12. Θα πρέπει να δώσω την ταυτότητά μου στην πλατφόρμα και τι σημαίνει απόδειξη μηδενικής γνώσης;

Δεν θεσπίζεται γενική υποχρέωση αποστολής εγγράφου ταυτότητας στην πλατφόρμα. Ένα διακριτικό ηλικίας μπορεί να επιβεβαιώνει ότι καλύπτεται το όριο χωρίς να μεταφέρει όνομα, ακριβή ημερομηνία γέννησης ή αριθμό ταυτότητας.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει διασφάλιση ηλικίας με τεχνολογία απόδειξης μηδενικής γνώσης, γνωστή ως zero-knowledge proof. Με απλά λόγια, αποδεικνύεται η ηλικιακή προϋπόθεση χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητα.

Η διαδικασία δεν πρέπει να επιτρέπει ταυτοποίηση, εντοπισμό, παρακολούθηση ή κατάρτιση προφίλ. Πρόκειται για συγκεκριμένη πρόβλεψη της ευρωπαϊκής πρότασης.

13. Υπάρχει κίνδυνος αποκλεισμού οικογενειών ή μεταφοράς μεγαλύτερου βάρους στους γονείς;

Αυτός ο κίνδυνος πρέπει να αντιμετωπίζεται από τον σχεδιασμό. Η δυνατότητα διαφορετικών λύσεων επαλήθευσης επιτρέπει να αποφεύγεται η εξάρτηση από μία συγκεκριμένη εφαρμογή ή συσκευή. Χρειάζονται, όμως, στην πράξη προσβάσιμες επιλογές και σαφείς οδηγίες για οικογένειες με περιορισμένη ψηφιακή πρόσβαση ή δεξιότητες.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει προσβάσιμα μέσα απόδειξης γονικής μέριμνας και εναλλακτικές διαδικασίες όταν δεν είναι διαθέσιμα τα συνήθη έγγραφα. Διευκρινίζει, επίσης, ότι τα γονικά εργαλεία συμπληρώνουν την ευθύνη των παρόχων και ότι η συμμόρφωση δεν πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από τη διαθεσιμότητα ή την ψηφιακή εξοικείωση του γονέα.

Το Kids Wallet και το parco.gov.gr μπορούν να υποστηρίζουν τις οικογένειες με εργαλεία και πρακτική καθοδήγηση. Η ευθύνη προστασίας, όμως, δεν μπορεί να μεταφέρεται εξ ολοκλήρου στους γονείς.

14. Η επαλήθευση ηλικίας δημιουργεί νέους κινδύνους κυβερνοασφάλειας και προσωπικών δεδομένων;

Μπορεί να δημιουργήσει κινδύνους εάν σχεδιαστεί ή εφαρμοστεί ανεπαρκώς. Γι' αυτό απαιτούνται υψηλή ασφάλεια, ελαχιστοποίηση δεδομένων, περιορισμός σκοπού και προστασία της ιδιωτικότητας ήδη από τον σχεδιασμό. Η προστασία των παιδιών δεν δικαιολογεί περιττή συλλογή εγγράφων ταυτότητας ή χρήση των στοιχείων ηλικίας για διαφήμιση και κατάρτιση προφίλ.

Η πρόταση EU KIDS Act προβλέπει για τους σχετικούς ελέγχους ηλικιακής πρόσβασης πιστοποιημένες ευρωπαϊκές λύσεις από ανεξάρτητους τρίτους, με υψηλή ακρίβεια, αξιοπιστία, ασφάλεια και μη παρεμβατικότητα. Η απόδειξη μηδενικής γνώσης περιορίζει την πληροφορία που αποκαλύπτεται στην πλατφόρμα.

Ούτε η πιστοποίηση ούτε μία τεχνολογία εξαλείφουν κάθε κίνδυνο. Απαιτούνται ασφαλής υλοποίηση, έλεγχοι και αντιμετώπιση περιστατικών, με σεβασμό στον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία των Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Στόχος είναι η αξιόπιστη ένδειξη ηλικίας με τη μικρότερη δυνατή επεξεργασία δεδομένων.

15. Αν τα παιδιά μπορούν να παρακάμψουν τον έλεγχο με VPN ή να μετακινηθούν αλλού, έχει νόημα το μέτρο;

Κανένα τεχνικό σύστημα δεν είναι πλήρως απρόσβλητο από παράκαμψη. Η χρήση ψευδούς ηλικίας, ξένου λογαριασμού ή VPN δεν αναιρεί τον κανόνα, αλλά δημιουργεί δυσκολίες που πρέπει να αντιμετωπίζονται. Η επαλήθευση πριν από τη δημιουργία λογαριασμού μπορεί να ενισχύσει την τήρηση του ορίου, χωρίς να εγγυάται απόλυτη αποτελεσματικότητα.

Η πρόταση EU KIDS Act απαγορεύει πρακτικές των παρόχων που υπονομεύουν ή παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις τους. Γι' αυτό χρειάζονται κοινές ευρωπαϊκές τεχνικές προδιαγραφές, συνεργασία με τις πλατφόρμες και αποτελεσματική επιβολή. Πρέπει επίσης να παρακολουθείται αν τα παιδιά μετακινούνται σε υπηρεσίες με μικρότερες εγγυήσεις προστασίας.

16. Προβλέπονται πρόστιμα σε παιδιά ή γονείς;

Οι συγκεκριμένες ελληνικές διατάξεις δεν θεσπίζουν νέο πρόστιμο ή ποινή για παιδιά και γονείς. Η εποπτεία και η επιβολή αφορούν τους παρόχους μέσα από το υφιστάμενο πλαίσιο της DSA και του ν. 5099/2024. Ο γονικός ρόλος παραμένει σημαντικός, αλλά δεν υποκαθιστά την ευθύνη της πλατφόρμας.

17. Ποιος ελέγχει τις πλατφόρμες και πού υποβάλλεται καταγγελία;

Το ελληνικό σχέδιο εντάσσεται στον ν. 5099/2024, τον εφαρμοστικό νόμο της Πράξης για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, γνωστής ως DSA. Για παρόχους εγκατεστημένους στην Ελλάδα, το ΕΣΡ και η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εποπτεύουν την εφαρμογή του ηλικιακού ορίου, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους.

Η ΕΕΤΤ είναι ο Συντονιστής Ψηφιακών Υπηρεσιών. Για πάροχο εγκατεστημένο σε άλλο κράτος μέλος, η καταγγελία μπορεί να υποβληθεί στην Ελλάδα και να διαβιβαστεί από την ΕΕΤΤ στον αρμόδιο Συντονιστή του κράτους εγκατάστασης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τις αρμοδιότητες που προβλέπει η DSA για τις πολύ μεγάλες πλατφόρμες, με κατανομή ευθύνης ανάλογα με την υποχρέωση και τη διαδικασία που έχει κινηθεί.

Καταγγελία για παράβαση της DSA μπορεί να υποβληθεί μέσω της σχετικής φόρμας της ΕΕΤΤ. Είναι χρήσιμο να περιλαμβάνει την υπηρεσία, το περιστατικό, ημερομηνίες και αποδεικτικά στοιχεία. Δεν δημιουργείται νέος εποπτικός φορέας ή νέο αυτοτελές σύστημα προστίμων.

18. Πρέπει οι γονείς να κάνουν κάποια ενέργεια από τώρα;

Δεν προβλέπεται γενική υποχρέωση εγγραφής όλων των οικογενειών σε συγκεκριμένη εφαρμογή. Μπορούν ήδη να ελέγξουν τις ρυθμίσεις ιδιωτικότητας και γονικού ελέγχου, να συζητήσουν με το παιδί το νέο όριο και να παρακολουθούν τις επίσημες ανακοινώσεις και τις ενημερώσεις των πλατφορμών. Για ενημέρωση σχετικά με τον γονικό έλεγχο μπορούν να αξιοποιούν το parco.gov.gr.

19. Τι αλλάζει για παιδιά από 15 έως 17 ετών;

Δεν εμπίπτουν στην ελληνική ηλικιακή απαγόρευση, εφόσον καλύπτουν το όριο με τον ειδικό τρόπο υπολογισμού της διάταξης. Παραμένουν όμως ανήλικοι και δικαιούνται τις προστασίες του ευρωπαϊκού πλαισίου. Η συμπλήρωση του ορίου δεν σημαίνει απεριόριστη χρήση ούτε απαλλαγή των παρόχων από τις υποχρεώσεις προστασίας τους.

20. Το όριο των 15 περιορίζει δυσανάλογα την ενημέρωση και την έκφραση των παιδιών;

Η πρόσβαση στην πληροφορία, η έκφραση και η κοινωνική συμμετοχή των παιδιών είναι δικαιώματα που πρέπει να συνεκτιμώνται. Τα ψηφιακά περιβάλλοντα προσφέρουν επίσης μάθηση, δημιουργικότητα και υποστήριξη. Η ρύθμιση αφορά συγκεκριμένες υπηρεσίες κοινωνικής δικτύωσης πριν από τα 15, χωρίς να θεσπίζει γενική απαγόρευση του διαδικτύου ή της τεχνολογίας.

Επιδιώκει να περιορίσει την πρώιμη έκθεση σε κινδύνους που συνδέονται με προβληματική χρήση, διαταραχή ύπνου, επιβλαβές περιεχόμενο και ανεπιθύμητες επαφές. Η ευρωπαϊκή πρόταση αντιμετωπίζει και συγκεκριμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού, όπως την ατέρμονη κύλιση και τα συστήματα συστάσεων που επιδιώκουν παρατεταμένη εμπλοκή.

Η αναλογικότητα χρειάζεται να τεκμηριώνεται ως προς το πεδίο, την εφαρμογή και τις συνέπειες του μέτρου. Η προστασία πρέπει να συνδυάζεται με προσβάσιμες ασφαλείς δυνατότητες ενημέρωσης, επικοινωνίας και έκφρασης.

21. Γιατί δεν αρκούν ο ψηφιακός γραμματισμός και τα γονικά εργαλεία;

Η εκπαίδευση και η ρύθμιση λειτουργούν συμπληρωματικά. Τα παιδιά πρέπει να μαθαίνουν να αξιολογούν περιεχόμενο, να αναγνωρίζουν κινδύνους και να ζητούν βοήθεια. Οι γονείς χρειάζονται ενημέρωση και εύχρηστα εργαλεία. Αυτά, όμως, δεν μπορούν να αντισταθμίσουν μόνα τους τους σχεδιασμούς που ενισχύουν την προβληματική χρήση.

Η ελληνική παρέμβαση εντάσσεται στην ευρύτερη εθνική στρατηγική προστασίας ανηλίκων, με ψηφιακή παιδεία και υποστήριξη οικογενειών. Η ευρωπαϊκή πρόταση συνδυάζει ηλικιακούς κανόνες με ασφαλή σχεδιασμό, διασφάλιση ηλικίας, γονικά εργαλεία και επιβολή. Οι πάροχοι οφείλουν να αναλαμβάνουν την ευθύνη για τις υπηρεσίες που σχεδιάζουν και διαθέτουν. Τα γονικά εργαλεία λειτουργούν συμπληρωματικά.

22. Η ελληνική ρύθμιση είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο;

Η ελληνική πρωτοβουλία αξιοποιεί τον ν. 5099/2024 και τις αρμόδιες αρχές και διαδικασίες συνεργασίας της DSA. Δεν δημιουργεί παράλληλο αυτοτελές εθνικό σύστημα εποπτείας. Σύμφωνα με την ενημέρωση για τη νομοθετική πρωτοβουλία, το σχέδιο κοινοποιήθηκε και συζητήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μέσω της προβλεπόμενης διαδικασίας.

Η ευρωπαϊκή πρόταση κινείται προς ηλικιακά όρια, ουσιαστική επαλήθευση και αυξημένη ευθύνη παρόχων. Αυτό δείχνει κοινή κατεύθυνση πολιτικής, αλλά δεν αποτελεί από μόνο του οριστική κρίση νομιμότητας κάθε εθνικής διάταξης. Η συμβατότητα κρίνεται βάσει του ισχύοντος ενωσιακού δικαίου, ενώ η τελική σχέση των δύο πλαισίων θα εξαρτηθεί και από το περιεχόμενο του ευρωπαϊκού Κανονισμού που θα εγκριθεί.

23. Πώς διαφέρει το EU KIDS Act από την ελληνική ρύθμιση;

Η ελληνική ρύθμιση επικεντρώνεται στην πρόσβαση σε κοινωνικά δίκτυα. Η ευρωπαϊκή πρόταση, που είναι ακόμη υπό διαμόρφωση και έγκριση, περιλαμβάνει επιπλέον υπηρεσίες διαμοιρασμού βίντεο, διαδικτυακά παιχνίδια, καταστήματα εφαρμογών και συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, όπως ψηφιακούς συντρόφους ΤΝ και γενικούς συνομιλιακούς βοηθούς. Προβλέπει διαφορετικές υποχρεώσεις ανά υπηρεσία και ευρύτερους κανόνες ασφαλούς σχεδιασμού. Δεν επιβάλλει τον ίδιο ηλικιακό αποκλεισμό σε κάθε ψηφιακή υπηρεσία.

24. Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση για παιδιά από 13 έως κάτω των 15;

Ο πάροχος μπορεί να προσφέρει ειδικό περιορισμένο λογαριασμό, τον οποίο δημιουργεί γονέας ή κηδεμόνας. Τα γονικά εργαλεία είναι υποχρεωτικά ενεργά, ο γονέας μπορεί να θέτει ημερήσιο όριο που δεν υπερβαίνει τη μία ώρα και να προεγκρίνει νέες επαφές ή να περιορίζει τον αριθμό τους. Ο πάροχος επαληθεύει την ηλικία και τη γονική ιδιότητα. Δεν πρόκειται για πλήρη αυτόνομο λογαριασμό. Η νομοθεσία αυτή ακόμη δεν έχει ψηφιστεί.

25. Τι προβλέπει η ευρωπαϊκή πρόταση για παιδιά κάτω των 13;

Δεν επιτρέπει λογαριασμό κοινωνικού δικτύου στο όνομα του παιδιού. Προβλέπει στενή εξαίρεση για περιορισμένη πρόσβαση μέσω λογαριασμού γονέα σε ειδικά σχεδιασμένες υπηρεσίες βίντεο, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και γονικό έλεγχο. Δεν πρόκειται για γενική άδεια χρήσης του κανονικού λογαριασμού ενός ενηλίκου.

26. Ποιος φέρει την ευθύνη και ποιες κυρώσεις προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία;

Πρωτίστως ο πάροχος. Οι πολύ μεγάλες πλατφόρμες υποβάλλουν σχέδιο συμμόρφωσης και αναθέτουν ανεξάρτητο έλεγχο με δική τους δαπάνη. Η επιβολή αξιοποιεί τη DSA και, για τα σχετικά συστήματα ΤΝ, τον AI Act. Προβλέπονται κυρώσεις που, κατά το εφαρμοστέο καθεστώς, μπορούν να φθάσουν έως το 6% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών. Δεν πρόκειται για πρόστιμο που επιβάλλεται αυτομάτως για κάθε περιστατικό.

27. Είναι ήδη νόμος το EU KIDS Act και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2027;

Όχι. Είναι πρόταση ευρωπαϊκού Κανονισμού που απαιτεί έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Οι τελικές διατάξεις, οι ημερομηνίες εφαρμογής και η σχέση με τις εθνικές ρυθμίσεις θα προκύψουν από τη νομοθετική διαδικασία. Η 1η Ιανουαρίου 2027 αφορά την προβλεπόμενη έναρξη της ελληνικής ρύθμισης.

28. Πώς θα κριθεί αν το μέτρο πετυχαίνει;

Η επιτυχία δεν μετριέται μόνο στον αριθμό λογαριασμών που αποκλείονται αλλά στην κατανόηση από τους γονείς, τα παιδιά και τις εταιρίες τεχνολογίας ότι η προστασία των ανηλίκων από επιβλαβές περιεχόμενο αποτελεί πλέον εθνική προτεραιότητα που επιβάλλει τη λήψη ειδικών μέτρων. Χρειάζεται να εξετάζονται η πραγματική τήρηση του ορίου, η προβληματική χρήση, ο ύπνος και η ευημερία των παιδιών, οι αδικαιολόγητοι αποκλεισμοί, τα σφάλματα επαλήθευσης και η μετακίνηση σε λιγότερο ασφαλείς υπηρεσίες.

Η εθνική εφαρμογή θα βρίσκεται υπό συστηματική αξιολόγηση από την κυβέρνηση, με επιστημονική συνδρομή και συμμετοχή γονέων, εκπαιδευτικών και παιδιών. Τα αποτελέσματα και τα νεότερα δεδομένα θα καθοδηγούν διορθώσεις και προσαρμογές.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr