Άμεσος κίνδυνος να καταστραφούν οι «Δεσμώτες του Φαλήρου»

Οι Δεσμώτες του Φαλήρου είναι σήμερα σε επικίνδυνη κατάσταση και το εύρημα κινδυνεύει από καταστροφή.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Άμεσος κίνδυνος να καταστραφούν οι «Δεσμώτες του Φαλήρου»

«Σήμερα το εύρημα είναι σε πολύ κακή κατάσταση. Ένα μεγάλο μέρος του μοναδικού ευρήματος έχει ήδη χαθεί». Με αυτά λόγια η υπουργός Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για μια από τις σημαντικότερες ανασκαφές των τελευταίων ετών που έφεραν στο φως την ομαδική βιαιοταφή των Δεσμωτών, στο Φάληρο, το 2016. Οι δεσμώτες του Φαλήρου συμπεριλήφθηκαν στα 10 σημαντικότερα αρχαιολογικά γεγονότα της χρονιάς από το επιστημονικό περιοδικό Archaeology και χρονολογείται στο τρίτο τέταρτο του 7ου αι. π. Χ.

Άμεσος κίνδυνος να καταστραφούν οι «Δεσμώτες του Φαλήρου»

Να αναλάβουν όλοι τις ευθύνες τους

Η κ. Μενδώνη ζήτησε την αναπομπή στο ΚΑΣ του ευρήματος των Δεσμωτών του Φαλήρου, σε σύσκεψη με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες του ΥΠΠΟΑ, παρουσία και του γενικού γραμματέα Πολιτισμού κ. Γ. Διδασκάλου. «Η εικόνα που εμφανίζει η ανασκαφή των Δεσμωτών είναι εξαιρετικά δυσάρεστη. Η ευθύνη είναι τεράστια. Διασύρεται το ΥΠΠΟΑ από λόγους καθαρής ιδεοληψίας. Το εύρημα το οποίο προκάλεσε το ενδιαφέρον της διεθνούς επιστημονικής κοινότητας εγκαταλείφθηκε στη τύχη του. Το αποτέλεσμα μετράει και αυτό είναι η απραξία. Όχι μόνο για αυτά που κάνουμε, αλλά και για αυτά που δεν κάνουμε φέρουμε ακεραία την ευθύνη. Έχουν σημειωθεί ουσιαστικές παραλείψεις από το 2016 και το εύρημα βρίσκεται σε επικίνδυνη κατάσταση.

Άμεσος κίνδυνος να καταστραφούν οι «Δεσμώτες του Φαλήρου» - εικόνα 2

Η μαζική ταφή αποτελείται από 79 σκελετούς σε τρεις σειρές. Για την προστασία τους χρησιμοποιήθηκε μία τέντα η οποία θα είχε διάρκεια ενός χρόνου, αλλά παραμένει να καλύπτει το σκάμμα ως σήμερα. Πρέπει το ΚΑΣ να γνωμοδοτήσει για την τύχη του ευρήματος με τα σημερινά δεδομένα. Όλοι μιλάμε για την εξαιρετική προστασία που εξασφαλίζομε αλλά αφήνουμε μνημεία στο έλεος τους.

Άμεσος κίνδυνος να καταστραφούν οι «Δεσμώτες του Φαλήρου» - εικόνα 3

Η απόφαση που ελήφθη το 2016 προέκρινε τη διατήρηση κατά χώρα, με ενέργειες που θα διασφάλιζαν το εύρημα. Οι ενέργειες αυτές δεν έγιναν ποτέ. Σήμερα το εύρημα είναι σε πολύ κακή κατάσταση. Ένα μεγάλο μέρος του μοναδικού ευρήματος έχει ήδη χαθεί.».

Άμεσος κίνδυνος να καταστραφούν οι «Δεσμώτες του Φαλήρου» - εικόνα 4

Η υπουργός ζήτησε την αναπομπή στη συνεδρίαση του Συμβουλίου της 4ης ή 11ης Φεβρουαρίου τ.ε., ώστε το ΚΑΣ να συζητήσει, έπειτα από αυτοψία των μελών του Συμβουλίου, αν επιμένει στην κατά χώρα διατήρηση και ο καθένας να αναλάβει τις ευθύνες του. Ζήτησε επίσης, με δεδομένη την πολύ κακή κατάσταση του ευρήματος, στο ΚΑΣ να κατατεθούν προτάσεις για την απόσπαση και επανατοποθέτηση των ευρημάτων, ώστε το ΚΑΣ να έχει πλήρη εικόνα των δεδομένων, προκειμένου να γνωμοδοτήσει. Να σημειωθεί ότι το 2016 το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος είχε εκφράσει τη βούλησή του να διαθέσει 5 εκ. ευρώ για την προστασία και ανάδειξη του ευρήματος.

Άμεσος κίνδυνος να καταστραφούν οι «Δεσμώτες του Φαλήρου» - εικόνα 5

Μια σημαντική ανασκαφή στο Φάληρο

Το πολυάνδρειο των «Δεσμωτών» αποκαλύφθηκε τον Μάρτιο του 2016 κατά τη διάρκεια ανασκαφής στην Εσπλανάδα του Φαλήρου. Πρόκειται για ομαδική ταφή 79 ανθρώπινων σκελετών χωρισμένων σε τρία ορύγματα και αλυσοδεμένων μεταξύ τους στους καρπούς. Οι σκελετοί ανήκουν σε άνδρες διαφορετικών ηλικιών, που έχουν εκτελεστεί με τον ίδιο τρόπο, με μία χαριστική βολή στον κρόταφο. Στο πρώτο όρυγμα έχουν ταφεί 40 άνδρες, με σεβασμό, δηλαδή με τις προβλεπόμενες σπονδές, χωρίς όμως η ταφή τους να έχει προετοιμαστεί από τις οικογένειές τους. Είχαν τα χέρια τους δεμένα μπροστά από το σώμα τους. Οι άνδρες που έχουν ταφεί στο δεύτερο όρυγμα είχαν δεμένα πίσω τα χέρια, ενώ στο τρίτο όρυγμα ήταν δεμένοι ομαδικά σε ξύλο, με τα χέρια ψηλά, ένδειξη ατιμωτικής ταφής. Πρόκειται για μία εποχή γεμάτη ταραχές, εξεγέρσεις και επαναστάσεις μεταξύ οπαδών των αριστοκρατών και των τυράννων, η οποία συσχετίζεται, όσον αφορά το συγκεκριμένο εύρημα, είτε με το Κυλώνειον άγος είτε με αντίστοιχα ιστορικά γεγονότα. Σύμφωνα με την Έφορο Αρχαιοτήτων Δυτικής Αττικής, Πειραιώς και Νήσων, κ. Στέλλα Χρυσουλάκη, η ταύτιση των δεσμωτών με το Κυλώνειον άγος, αποτελεί υπόθεση εργασίας, δεδομένου ότι το εύρημα χρονολογείται με ακρίβεια στην 25ετία εκείνων των πολιτικών αναταραχών.

Τι είχε αποφασιστεί το καλοκαίρι του 2019

Τις προϋποθέσεις για την κατασκευή ειδικού κελύφους που θα εξασφαλίζει τη μόνιμη προστασία και ανάδειξη των «Δεσμωτών» του Φαλήρου, συζήτησαν τα μέλη του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Παράλληλα, έδωσαν ομόφωνα το «πράσινο φως» στις μελέτες που απαιτούνται για την προστασία του ευρήματος από την άνοδο των υφάλμυρων υδάτων. Στόχος, πάντως, είναι κάποια στιγμή το συγκλονιστικό και άκρως σημαντικό αρχαιολογικό εύρημα των 80 «βιαιοθανάτων», που αποκαλύφθηκαν το 2016 στην «Εσπλανάδα» στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, να γίνει επισκέψιμο από το ευρύ κοινό.

Όταν ωριμάσουν οι συνθήκες (και σύμφωνα με τις εισηγήσεις των αρμόδιων διευθύνσεων του ΥΠΠΟΑ), οι τρεις συστάδες ταφών θα προστατευθούν και θα αναδειχθούν μέσω της κατασκευής ενός υπόγειου, λιτού και απέριττου κελύφους μόνιμου χαρακτήρα, που θα εντάσσεται αρμονικά και διακριτικά στο ήδη διαμορφωμένο περιβάλλον του χώρου της «Εσπλανάδας». Επίσης, θα εξασφαλίζονται κατάλληλες και σταθερές συνθήκες μικροκλίματος, σύμφωνα με το πλαίσιο περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Το εν λόγω έργο θα έχει εξαιρετικά λιτά αρχιτεκτονικά χαρακτηριστικά, που θα προστατεύουν με επάρκεια και σε βάθος χρόνου το ευαίσθητο και σπάνιο αυτό εύρημα, λαμβάνοντας υπόψη τον ειδικό χαρακτήρα του (υπενθυμίζεται ότι πρόκειται για ομαδική ταφή σιδηροδέσμιων ατόμων που έχουν υποστεί βίαιο θάνατο). Γι' αυτό, όπως αναφέρθηκε στη συνεδρίαση, τόσο η κίνηση πρόσβασης όσο και οι πληροφορίες που θα προσλαμβάνουν οι επισκέπτες, καθώς και τα χαρακτηριστικά του προς μελέτη κτιρίου, θα πρέπει να ερμηνεύουν το περιεχόμενο του χώρου ως κίνηση-κάθοδο στον χώρο των νεκρών και όχι ως ένα απλό «αξιοθέατο».

Φωτογραφία: ΥΠΠΟΑ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΓΥΡΙΣΤΗΚΕ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ 06 Ιουλ 2020 | 14:49

"Ο Καλός, ο Κακός και ο Άσχημος": Τέσσερις φίλοι ξέθαψαν το νεκροταφείο που γυρίστηκε η εμβληματική σκηνή [Βίντεο]

Σε μία απομακρυσμένη ισπανική πλαγιά ,κοντά στην πόλη του Μπούργκος της Ισπανίας, γνωστή ως Sad Hill.

ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΑΝΤΙΟ 06 Ιουλ 2020 | 13:13

Κηδεία Αφροδίτης Γρηγοριάδου: Συντετριμμένη η κόρη της Κοραλία Καράντη μαζί με τον γιο της Εδουάρδο Καλημέρη

Ο 24χρονος γιος της ηθοποιού με τον Τζώνυ Καλημέρη στάθηκε στο πλευρό της μητέρας του.

ΕΧΕΙ ΓΡΑΨΕΙ ΜΟΥΣΙΚΗ ΓΙΑ ΕΚΑΤΟΝΤΑΔΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ 06 Ιουλ 2020 | 09:58

Πέθανε ο σπουδαίος συνθέτης Ενιο Μορικόνε, σε ηλικία 91 ετών

Πέθανε ο ιταλός συνθέτης Ένιο Μορικόνε, μετέδωσε το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων ANSA.

ΑΠΟ ΔΕΥΤΕΡΑ 04 Ιουλ 2020 | 15:19

Ανοίγει το Μουσείο του Λουβρού μετά από σχεδόν 4 μήνες - Πάνω από 40 εκατ. ευρώ η "χασούρα"

Το μουσείο με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στον κόσμο έκλεισε στις 13 Μαρτίου λόγω της πανδημίας του κορονοϊού.

ΕΠΑΣΧΕ ΑΠΟ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΑΣΘΕΝΕΙΑ 03 Ιουλ 2020 | 21:10

Θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο: Έφυγε από τη ζωή η ηθοποιός Αφροδίτη Γρηγοριάδου

Πένθος για την οικογένεια της κόρης της, επίσης γνωστής ηθοποιού, Κοραλίας Καράντη.

02 Ιουλ 2020 | 13:43

Ο Ernest Hemingway μέσα από τα δικά του λόγια

Οι σπουδαίες φράσεις του Papa που έγραψαν ιστορία.

ΘΕΡΙΝΑ ΣΙΝΕΜΑ 02 Ιουλ 2020 | 08:57

Οι ταινίες της εβδομάδας: Με θρυλικές επανεκδόσεις και μια ταινία γυρισμένη στην Ελλάδα

Στη "μάχη" μπήκαν από χθες και οι κλειστές κινηματογραφικές αίθουσες.

15 ΚΑΙ 16 ΙΟΥΛΙΟΥ 02 Ιουλ 2020 | 08:01

Με συναυλία για τον Θάνο Μικρούτσικο ανοίγει το Ηρώδειο στην μετά-κορονοϊό περίοδο

Για έναν συνθέτη που σφράγισε με το έργο του όχι μόνο τη μουσική σκηνή του τόπου μας.

ΠΡΟΣ ΑΠΟΛΥΣΗ 3.500 ΥΠΑΛΛΗΛΟΙ 30 Ιουν 2020 | 18:23

Στον "αέρα" το διάσημο Cirque du Soleil λόγω κορονοϊού - Τι λέει Ελληνίδα εργαζόμενη [Βίντεο]

Το Cirque du Soleil, "πνίγεται" σε χρέος σχεδόν 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, σύμφωνα με πολλές αναφορές.

ΑΠΟ ΑΝΑΚΟΠΗ, ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ 30 Ιουν 2020 | 16:27
ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 81 ΕΤΩΝ 30 Ιουν 2020 | 10:21

Πέθανε ο Ρίτσαρντ Γουέμπ, ο συγγραφέας του "Πρωτάρη"

Ο εκκεντρικός συγγραφέας παρά την επιτυχία του βιβλίου του, κέρδισε μόνο 20.000 δολάρια από τα δικαιώματα της ταινίας.

ΜΙΑ ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΚΟΥ ΧΡΟΝΟΥ 30 Ιουν 2020 | 08:38

Κωνσταντίνος Ξενάκης: Ένας σημαντικός εικαστικός της διασποράς και τα έργα του στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πόρου

Καλλιτέχνης με διεθνή παρουσία, ο Κωνσταντίνος Ξενάκης αυτο-καθορίζεται από ένα αίσθημα ευθύνης απέναντι στο κοινωνικό σύνολο.

ΑΠΟ ΤΗΝ 1Η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 29 Ιουν 2020 | 20:53

Η Ελληνίδα Χριστιάνα Στεφάνου νέα διευθύντρια της Ακαδημίας Μπαλέτου της ξακουστής Κρατικής Όπερας Βιέννης

Διετέλεσε δευθύντρια μπαλέτου της Εθνικής Λυρικής Σκηνής την περίοδο 2011-2012.