Αμφίπολη: Οι Καρυάτιδες «δείχνουν» τέλος 4ου αιώνα π.Χ.

Ποιες είναι οι «εκπλήξεις» της πλήρους αποκάλυψης των Καρυάτιδων της Αμφίπολης; Η Θεοδοσία Στεφανίδου -Τιβερίου, καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας στο TheTOC.gr

Αμφίπολη: Οι Καρυάτιδες «δείχνουν» τέλος 4ου αιώνα π.Χ.

Οι Καρυάτιδες της Αμφίπολης στην πλήρη αποκάλυψη τους, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά –ο χιτώνας, το ιμάτιο, η σαν βηματισμός «κίνηση»-, ο συμβολισμός, η σχέση με το μνημείο, ο δημιουργός τους και τα εργαστήρια της Μακεδονίας και βέβαια, η χρονολόγηση.

Αμφίπολη: Οι Καρυάτιδες «δείχνουν» τέλος 4ου αιώνα π.Χ.

Σεβόμενη την εργασία των ανασκαφέων και επισημαίνοντας ότι, μόνον εκείνοι γνωρίζουν τα στοιχεία, η Θεοδοσία Στεφανίδου -Τιβερίου, καθηγήτρια Κλασικής Αρχαιολογίας στο Α.Π.Θ. από τους πλέον επιφανείς αρχαιολόγους στην ειδίκευση της γλυπτικής, με πολύπλευρο ερευνητικό έργο και δημοσιεύσεις, μιλά στο TheTOC.gr.

Οι εκπλήξεις της πλήρους αποκάλυψης

«Σε σχέση με αυτά που είδαμε στην αρχή, δεν υπάρχουν πολλά περισσότερα να πει κανείς -βέβαια, κάποιοι ειδικοί βλέποντας το επάνω μέρος, ήταν σε θέση να εκτιμήσουν τι θα υπάρχει και κάτω- αλλά οπωσδήποτε, υπάρχουν κάποιες μικρές εκπλήξεις.

Προσωπικά με εκπλήσσει το κάτω μέρος όσον αφορά στην κίνηση. Παρότι οι Καρυάτιδες δεν έχουν καθαριστεί ακόμα, η μία δείχνει καλύτερα την κίνηση του κάτω μέρους του σώματος.

Αμφίπολη: Οι Καρυάτιδες «δείχνουν» τέλος 4ου αιώνα π.Χ. - εικόνα 2

Η Κόρη εισχωρεί, έχει μία κίνηση, έναν «βηματισμό» που συνοδεύεται από τη βαθιά πτύχωση του λοξού ιματίου.

Είναι ένα στοιχείο που μπορώ να εκτιμήσω ως χρονολογικό. Οι Καρυάτιδες της Αμφίπολης δείχνουν ότι είναι ακόμη στην κλασική παράδοση.

Επομένως, μπορούμε κάλλιστα να μείνουμε στο τέλος του 4ου αι.π.Χ. Όπως και το πρόσωπο, έτσι και το κάτω σώμα οδηγούν σε αυτή την εκτίμηση. Δεν είναι αρχαϊστικά έργα νεότερων εποχών, όπου θα περιμέναμε περισσότερη επιπεδότητα, αλλά έργα στη γραμμή της κλασικής παράδοσης».

Η σχέση των Καρυατίδων με το μνημείο

«Αυτό ούτως ή άλλως είναι γνωστό, άλλωστε, υπάρχουν πάρα πολλά παραδείγματα Καρυατίδων. Οι Καρυάτιδες σε κάθε περίπτωση βαστάζουν ή, δείχνουν να βαστάζουν το επιστύλιο. Με τη διαφορά ότι όταν υπάρχει πεσσός από πίσω, ο πεσσός είναι που φέρει το βάρος, η Καρυάτιδα δείχνει να φέρει το βάρος συμβολικά και μόνο …»

Καρυάτιδες: Μορφές υπηρετικές

«Αυτό είναι το θέμα, πώς δηλαδή, ερμηνεύεται η παρουσία των Καρυατίδων και νομίζω, εάν μου επιτρέπεται να πω, δεν έχει γίνει κατανοητός ο συμβολισμός. Δεν πρόκειται για μορφές που αποτρέπουν. Την αποτροπή κάνουν οι Σφίγγες. Τα αποτροπαϊκά χαρακτηριστικά βρίσκονται στις Σφίγγες.

Οι Καρυάτιδες έχουν ως ρόλο να υπηρετούν. Άλλοτε τη θεότητα, άλλοτε τον ήρωα και άλλοτε τον νεκρό. Είναι μορφές υπηρετικές. Το γνωρίζουμε και από τις Καρυάτιδες του Ερεχθείου και από τις Καρυάτιδες της Ελευσίνας. Και στην προκειμένη περίπτωση, μπορώ να θεωρήσω ότι, ο συμβολισμός τους αναφέρεται στην ιερότητα του τάφου. Βρίσκονται στην υπηρεσία του «ενοίκου» και συμβολικά βαστάζουν το επιστύλιο. Γι αυτό και τα χέρια πρέπει να «διορθωθούν», να τοποθετηθούν στη σωστή θέση, λυγισμένα με την παλάμη προς τα επάνω.

Αμφίπολη: Οι Καρυάτιδες «δείχνουν» τέλος 4ου αιώνα π.Χ. - εικόνα 3
Έργο Αθηναίων γλυπτών

«Την εποχή αυτή η Μακεδονία δεν είναι πια περιφέρεια σε ό,τι αφορά στην καλλιτεχνική γλώσσα. Είναι κέντρο -κέντρο ελληνιστικό. Βρισκόμαστε στην πρώτη ελληνιστική εποχή.

Στη δημιουργία της καλλιτεχνικής γλώσσας στη Μακεδονία συνέδραμαν καλλιτέχνες από άλλες περιοχές, παλαιότερα από τα νησιά, αλλά ήδη από τις αρχές του 4ου αι. και εξής, οι καλλιτέχνες της Αττικής είναι αυτοί που συμβάλλουν στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής γλώσσας στη Μακεδονία.

Και ιδιαίτερα, στο τέλος του 4ου αι. όταν στην Αθήνα γίνεται μία τομή στη γλυπτική παραγωγή, δηλαδή όταν ο Δημήτριος ο Φαληρέας απαγορεύει την πολυτέλεια στα ταφικά μνημεία.

Είναι η εποχή κατά την οποία πολλοί καλλιτέχνες φεύγουν από την Αθήνα, διαχέονται σε όλον τον ελληνικό κόσμο, μεταξύ άλλων και στη Μακεδονία. Γνωρίζουμε την παρουσία Αθηναίων καλλιτεχνών στη Μακεδονία και από άλλα μνημεία.

Αμφίπολη: Οι Καρυάτιδες «δείχνουν» τέλος 4ου αιώνα π.Χ. - εικόνα 4

Χωρίς τους Αθηναίους γλύπτες είναι δύσκολο να κατανοήσουμε τη μεγάλη άνθιση της γλυπτικής στη Μακεδονία, ιδιαίτερα κατά το τέλος του 4ου αι. οπότε και εισρέουν χρήματα στη Μακεδονία από την Ασία.

Εδώ είναι πλέον, οι μεγάλοι, οι πλούσιοι παραγγελιοδότες. Επομένως, η παρουσία μεγάλων καλλιτεχνών από την Αθήνα δικαιολογείται. Η Μακεδονία έχει τις κατάλληλες προϋποθέσεις για να καλέσει Αθηναίους καλλιτέχνες κοντά της…»

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ Ο ΣΠΥΡΟΣ ΜΠΙΜΠΙΛΑΣ 24 Ιουλ 2021 | 13:00

Αποτεφρώθηκε η σορός της Γκέλυς Μαυροπούλου, στη Ριτσώνα, μετά από παρέμβαση του ΣΕΗ

Χρειάστηκε να δοθεί άδεια από την Εισαγγελία, μετά από παρέμβαση του προέδρου του Σωματείου Ελληνων Ηθοποιών Σπύρου Μπιμπίλα

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΕΝΔΥΝΑΜΩΣΗ 23 Ιουλ 2021 | 13:50

Φανζίνς: Οι καλλιτεχνικές δημιουργίες οκτώ γυναικών που έπεσαν θύματα trafficking - "Μετά από κάθε καταιγίδα βγαίνει ο ήλιος"

Τα δέκα φανζίνς που δημιούργησαν οκτώ γυναίκες θύματα trafficking, στο πλαίσιο του Προγράμματος Αποκατάστασης και Ενσωμάτωσης.

23 Ιουλ 2021 | 09:14

"Breathe": Το τραγούδι των String Demons αφιερωμένο στον George Floyd

Mε αφορμή τη συμπλήρωση ενός χρόνου από τη ρατσιστική δολοφονία του George Floyd που συντάραξε τον κόσμο, το ντουέτο των String Demons κυκλοφορεί το τραγούδι "Breathe".

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΣΤΟ FACEBOOK 22 Ιουλ 2021 | 19:44

Θλίψη στον καλλιτεχνικό χώρο: Πέθανε η ηθοποιός Μάγια Λυμπεροπούλου

Η ηθοποιός Μάγια Λυμπεροπούλου έφυγε από τη ζωή μετά από έμφραγμα που υπέστη το μεσημέρι της Πέμπτης

ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΕΠΟΧΩΝ 22 Ιουλ 2021 | 18:32

Σε σακούλα σκουπιδιών 40 χρόνια μετά βρέθηκε το εμβληματικό φόρεμα της Τζούντι Γκάρλαντ που φορούσε στον "Μάγο του Οζ"

Το γαλάζιο φόρεμα που φορούσε η Τζούντι Γκάρλαντ στην ταινία "Ο Μάγος του Οζ" βρέθηκε 40 χρόνια μετά

ΤΙ ΘΑ ΔΟΥΜΕ 22 Ιουλ 2021 | 14:28
ΤΟΝ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟ 22 Ιουλ 2021 | 12:00

O Sting έρχεται στην Ελλάδα για δύο συναυλίες στο Ηρώδειο

Την Πέμπτη 30 Σεπτεμβρίου και την Παρασκευή 1η Οκτωβρίου 2021 ο Sting θα επιστρέψει στο Ηρώδειο για δυο μοναδικές βραδιές.

ΤΟ «ΥΣΤΑΤΟ ΧΑΙΡΕ» 21 Ιουλ 2021 | 07:21

Το τελευταίο χειροκρότημα στον "πρίγκιπα" της πίστας, Τόλη Βοσκόπουλο

Η Ελλάδα αποχαιρετά έναν από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες στην ιστορία του ελληνικού τραγουδιού, τον Τόλη Βοσκόπουλο.

ΕΚΘΕΣΗ ΕΩΣ ΤΙΣ 31 ΙΟΥΛΙΟΥ ΣΤΟ ΜΕΓΑΡΟ ΜΟΥΣΙΚΗΣ 20 Ιουλ 2021 | 23:06

Συναυλία-αφιέρωμα στον Μίκη Θεοδωράκη - Παρουσία Κατερίνας Σακελλαροπούλου και Λίνας Μενδώνη

Συναυλία-αφιέρωμα στον κήπο του Μεγάρου με έργα του Μίκη Θεοδωράκη προς τιμήν του, επ' αφορμής των γενεθλίων του

ΣΚΛΗΡΗ ΜΑΧΗ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ 20 Ιουλ 2021 | 20:03

Γιώργος Μεσσάλας: Πέθανε ο ηθοποιός και σκηνοθέτης

Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 79 ετών ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Γιώργος Μεσσάλας

19 Ιουλ 2021 | 19:05

Οι καλύτερες σειρές του 2021 μέχρι στιγμής

Τα μικρά τηλεοπτικά διαμάντια που κυκλοφορούν από το Netflix και το HBO Max, μέχρι το Hulu και το Amazon Prime.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 19 Ιουλ 2021 | 13:55

Ολη η Ελλάδα Ενας Πολιτισμός: Οι εκδηλώσεις από 19 έως 25 Ιουλίου σε μοναδικούς αρχαιολογικούς χώρους

Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων Όλη η Ελλάδα ένας Πολιτισμός, του Υπ. Πολιτισμού, μια σειρά εκδηλώσεων παρουσιάζονται δωρεάν για το κοινό, από 19 έως 25 Ιουλίου.

ΘΛΙΨΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ 19 Ιουλ 2021 | 13:31

Τόλης Βοσκόπουλος: 10 αξέχαστες επιτυχίες του - Τα θρυλικά κομμάτια που όλοι έχουμε σιγοτραγουδήσει [βίντεο]

Ο Τόλης Βοσκόπουλος είχε ένα εντυπωσιακό φάσμα συνεργασιών και έχει ερμηνεύσει αξέχαστα τραγούδια.