Από το θέατρο Νο στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Tο τραγούδι της αιώνιας θλίψης στην Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Από το θέατρο Νο στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Ένα έργο της ιαπωνικής παράδοσης του θεάτρου Νο, ένα κόσμημα καθαρής ποίησης με Έλληνες ηθοποιούς παρουσιάζει ο Μιχαήλ Μαρμαρινός στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Η παράσταση Υο-κι-χι / 楊貴妃 – Το τραγούδι της αιώνιας θλίψης, σε μουσική Φίλιππου Τσαλαχούρη, θα παρουσιαστεί από τις 16 Νοεμβρίου και για δεκαέξι μόνο παραστάσεις.

Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, μετά την εξαιρετική Νέκυια που παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο με ηθοποιούς του θεάτρου Νο (βραβείο καλύτερης παράστασης αρχαίου δράματος 2015), επανέρχεται στο είδος, αυτή τη φορά από την αντίθετη κατεύθυνση. Έτσι, επιλέγει να ανεβάσει με Έλληνες ηθοποιούς, ένα έργο της παράδοσης του Νο, σε μια παράσταση που, αν και διατηρεί απολύτως τη δομή, τους σκηνικούς συμβολισμούς και τη βασική αισθητική μιας παράστασης Νο, δεν έχει σκοπό να μιμηθεί το είδος, κρατώντας προσωπικές αποστάσεις. Ο σκηνικός χώρος είναι λιτός, όπως ορίζεται από τις αρχές αυτού του θεάτρου, ενώ τα κοστούμια έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Από το θέατρο Νο στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Ο συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης, που συνέθεσε πρωτότυπη μουσική για την παράσταση έχοντας ως γνώμονα τη συγκεκριμένη οπτική του σκηνοθέτη, επιλέγει τη μεταφορά της κύριας μουσικής απόδοσης σε ένα σύνολο μουσικής δωματίου. Κρίσιμο συστατικό της σύνθεσης, ο ΧΟΡΟΣ, αποτελείται από έξι άτομα και ολοκληρώνει φωνητικά την αφήγηση, όπως προσδιορίζεται από τη δραματουργία του κειμένου.

Η Υο-κι-χι (Yōkihi / 楊貴妃) αποδίδεται, στο συγγραφέα Komparu Zenchiku [1405-1468 μ.Χ.] - ο οποίος μαζί με τον Zeami [1363-1443 μ.Χ.] θεωρείται απ’ τους σημαντικότερους ποιητές, σκηνοθέτες, ηθοποιούς και θεωρητικούς στην ιστορία του θεάτρου Νο.

Σύμφωνα με τον μύθο, η εξαιρετικής ομορφιάς πριγκίπισσα Υο-κι-χι έχασε τη ζωή της στην κοιλάδα Μπέγκαϊ. Ο αυτοκράτορας της Κίνας Γκένσο, συντετριμμένος από την απώλεια, αναθέτει σε έναν Μοναχό του Ταό να αναζητήσει τον τόπο που κατοικεί το πνεύμα της. Με τη βοήθεια ενός Χωρικού, ο Μοναχός φθάνει στην Κατοικία της Μεγάλης Αγνότητας. Είναι δύσκολο να περιγράψει κανείς με λόγια τη συνάντησή τους…

Η ποίηση συγκινεί και συγκλονίζει, η αλήθεια και η φαντασία υπονομεύουν το χρόνο. Ο Μοναχός, όμως, πρέπει να φύγει. Εκείνη, καταρρέει και μένει, στον πύργο της Αιώνιας Ζωής.

Από το θέατρο Νο στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής - εικόνα 2

Διακεκριμένη ηθοποιός του Θεάτρου Τέχνης, η Ρένη Πιττακή μαθήτευσε δίπλα στον Κάρολο Κουν επί 25 συναπτά έτη, παίζοντας από αρχαίο δράμα και αναγεννησιακό θέατρο μέχρι νεότερη ευρωπαϊκή, αμερικάνικη, αλλά και νεοελληνική δραματουργία. Έχοντας διαγράψει μια μοναδική πορεία στο ελληνικό θέατρο, η κορυφαία ερμηνεύτρια συνεχίζει το ταξίδι της παραμένοντας ανοιχτή σε ενδιαφέρουσες συναντήσεις και περιμένοντας πάντα «ν’ αποτύχει καλύτερα». Η δεύτερη συνάντησή της με τον Μιχαήλ Μαρμαρινό έρχεται δύο περίπου δεκαετίες μετά την παράσταση Άμλετ, ερμηνεύοντας εδώ το Πνεύμα της πριγκίπισσας Υο-κι-χι.

Η γέννηση του ιαπωνικού δράματος

Τον πέμπτο π.Χ. αιώνα, το Αρχαίο ελληνικό Δράμα αναδύθηκε μέσα από τις θρησκευτικές τελετές των εορτών προς τιμήν της θεότητας του κρασιού. Τον πέμπτο μ.Χ. αιώνα, το ιαπωνικό Δράμα αναδύθηκε από τις θρησκευτικές τελετές των εορτών για τους θεούς του Σιντοïσμού. Και τα δυο ξεκίνησαν από έναν ιερό χορό – μια Επιφάνεια του ίδιου του Θεού. Και τα δυο προσέθεσαν έναν Χορό που τραγουδούσαν οι ιερείς. Και στα δυο, ο λόγος ήταν έμμετρος και ενσωμάτωνε μια οργανική δομή από διακριτές λυρικές ενότητες. Και στα δυο, η μουσική κατείχε εξέχοντα ρόλο. Και στα δυο, η δράση αρχικά, ήταν μια εξέλιξη του ιερού εκείνου χορού. Και τα δυο είχαν ανάγκη αδήριτη εξαίσια, Μάσκες.

Από το θέατρο Νο στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής - εικόνα 3

Τον όγδοο μ.Χ. αιώνα, οι ευγενείς της ιαπωνικής αυλής επινόησαν την τέχνη του τσαγιού και μια τέχνη για να «αφουγκράζονται το θυμίαμα». Έκτοτε, η υπέροχη τέχνη του υπαινιγμού, της μεταφοράς ή, πιο σωστά, η αγάπη για το υπαινικτικό στην Τέχνη, βρίσκεται βαθιά στις ρίζες του θεάτρου Νο.

Γύρω στα 1602 μ.Χ., το θέατρο Νο, καθιερώνεται ως η επίσημη μουσική της αυλής των Σογκούν. Τα έργα του Νο, αριστουργήματα ανθρώπινης λεπτότητας, ποίησης, αξιοπρέπειας και αφαίρεσης μοιάζουν συχνά στα μάτια του δυτικού θεατή μικρά και ανολοκλήρωτα – ενώ τα ίδια είναι απόλυτα πλήρη στη σύνθεσή τους. Ο λόγος είναι απλός: συχνά, η κρίσιμη σκηνή στηρίζεται πολύ περισσότερο σε έναν χορό από ότι στις λέξεις.

Αυτός ο χορός του Νο, προερχόμενος κατευθείαν από την ιερή του περίοδο, και που ήταν ο χορός της Επιφάνειας του Θεού – εκεί, όπου η γλώσσα, ακόμα και στις εξαιρετικότερες στιγμές του λυρισμού της αδυνατεί να διατυπώσει το βαθύ μυστήριο της ύπαρξης εάν το σώμα, το ρυθμικό σώμα δεν την αποκαλύψει χορεύοντας – παραμένει ο σωματικός και πνευματικός πυρήνας των έργων του.

Από το θέατρο Νο στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής - εικόνα 4

Ακόμα και στις πιο λυρικές εκδοχές του, στο θέατρο Νο ο χορός του Θεού παραμένει το κεντρικό του ιδίωμα. Όπως και στο αρχαίο ελληνικό δράμα, τα λυρικά μέρη τα τραγουδούσαν εκπαιδευμένοι Χοροί – κι εδώ εντοπίζεται μια διαφορά: στο ελληνικό Δράμα ο Χορός όχι μόνο τραγουδούσε μα και χόρευε· στο ιαπωνικό Δράμα δεν δρα, δεν χορεύει· καταγίνεται με τον ρεμβασμό, ή τραγουδάει. Στο θέατρο Νο, χορεύει μόνον ο ήρωας. Τα έργα του Νο – μη έχοντας υποστεί ρωγμές στη συνέχεια της αδιάκοπης ιστορίας τους – δεν αποποιήθηκαν ποτέ την ιερή τους υπόσταση.

Από το θέατρο Νο στη σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής - εικόνα 5

Πληροφορίες:

Μιχαήλ Μαρμαρινός / Φίλιππος Τσαλαχούρης
Υο-κι-χι / 楊貴妃 - Tο τραγούδι της αιώνιας θλίψης

Εναλλακτική Σκηνή Εθνικής Λυρικής Σκηνής

Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος

Νέα παραγωγή / Συμπαραγωγή με το Theseum Ensemble

16, 17, 22, 23, 29, 30 Νοεμβρίου 2017

1, 6, 7, 8, 9, 10, 13, 14, 15, 16 Δεκεμβρίου 2017

Ώρα έναρξης: 20.30

Μετάφραση - Σκηνοθεσία: Μιχαήλ Μαρμαρινός

Μουσική: Φίλιππος Τσαλαχούρης

Σκηνή - Κοστούμια: Εύα Μανιδάκη

Φωτισμοί: Ελευθερία Ντεκώ

Επιμέλεια κίνησης: Τάσος Καραχάλιος

Κατασκευή μάσκας: Μάρθα Φωκά

Πρόσωπα

Πνεύμα της Υο-κι-χι: Ρένη Πιττακή

Μοναχός του Ταό - Μάγος: Ανθή Ευστρατιάδου

Χωρικός: Άρης Νινίκας

Πρόσωπο της σκηνής: Τάσος Καραχάλιος

Χορός: Θανάσης Ακοκκαλίδης, Νίκος Ζιάζιαρης, Στέλιος Θεοδώρου-Γκλίναβος, Παναγιώτης Ιωσηφίδης, Ιώκο-Ιωάννης Κοτίδης, Φοίβος Μαρκιανός

Μουσικοί: Παναγιώτης Γιοχάλας (κλαρινέτο), Άλκηστις Μισούλη (βιόλα), Θεανώ Παπαδάκη (βιολί), Φίλιππος Τσαλαχούρης (φλάουτο)

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΘΛΙΨΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΠΩΛΕΙΑ ΤΟΥ 17 Ιαν 2022 | 07:35

Αλέκος Φασιανός (1935-2022): Η πορεία του σπουδαίου ζωγράφου που έκανε την καθημερινότητα τέχνη [εικόνες]

Θλίψη για την απώλεια του Αλέκου Φασιανού, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών.

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 87 ΕΤΩΝ 16 Ιαν 2022 | 21:12

Πέθανε ο Αλέκος Φασιανός - Ο εμβληματικός ζωγράφος που σφράγισε μια εποχή [εικόνες - βίντεο]

Ο Αλέκος Φασιανός άφησε την τελευταία του πνοή σπίτι του, έχοντας στο πλευρό του τη σύζυγό του Μαρίζα και τα δύο τους παιδιά.

ΚΑΛΤ ΤΑΙΝΙΑ 14 Ιαν 2022 | 19:52

Πέθανε ο διάσημος Γάλλος σκηνοθέτης Ζαν Ζακ Μπενέξ - Ο δημιουργός της "Μπέτυ Μπλου"

Ο σκηνοθέτης άφησε την τελευταία του πνοή στο σπίτι του στο Παρίσι την Πέμπτη, μετά από μακρά ασθένεια.

ΑΠΟ ΚΑΡΚΙΝΟ 13 Ιαν 2022 | 16:51

Πέθανε σε ηλικία 78 ετών η θρυλική τραγουδίστρια των Ronettes, Ρόνι Σπέκτορ

Η Ρόνι Σπέκτορ έγινε γνωστή στις αρχές της δεκαετίας του '60

ΣΤΟ ΙΔΡΥΜΑ ΜΙΧΑΛΗΣ ΚΑΚΟΓΙΑΝΝΗΣ 13 Ιαν 2022 | 14:12

Ο Σωτήρης Τσαφούλιας σκηνοθετεί για το θέατρο μαζί με τον Δαδακαρίδη - Τι ετοιμάζουν με τον Γιάννη Μπέζο

Ο Γιάννης Μπέζος και ο Πυγμαλίων Δαδακαρίδης πρωταγωνιστούν στις "Αινιγματικές Παραλλαγές". Ο Σωτήρης Τσαφούλιας συναντάει σκηνοθετικά τον Δαδακαρίδη.

ΠΕΘΑΝΕ ΤΟ 2018 13 Ιαν 2022 | 11:05

O Tζίμης Πανούσης μέσα από τα λόγια και τις κορυφαίες ατάκες του - "Εφυγε" σαν σήμερα πριν από 4 χρόνια

Ποιος ήταν ο Τζίμης Πανούσης πίσω από το καυστικό, προκλητικό, αντισυστημικό του προφίλ.

ΠΕΘΑΝΕ ΤΟ '92 12 Ιαν 2022 | 23:06

Τζένη Καρέζη: Γεννήθηκε σαν σήμερα πριν 90 χρόνια - Το βίντεο της Finos Film

Η Τζένη Καρέζη υπήρξε μία από τις μεγαλύτερες ηθοποιούς του κινηματογράφου και του θεάτρου.

ΤΟ ΚΥΡΙΟ ΑΡΘΡΟ ΤΟΥΣ 12 Ιαν 2022 | 11:13

Ηχηρή παρέμβαση των Times υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα: Γιατί άλλαξαν στάση μετά από 50 χρόνια

Ξεκάθαρη θέση υπέρ της επιστροφής των Γλυπτων του Παρθενώνα στην Ελλάδα παίρνουν οι Times του Λονδίνου στο κύριο άρθρο τους.

ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 11 Ιαν 2022 | 10:28

Χειμώνας στο Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος: Ολες οι εκδηλώσεις μέχρι και τον Φεβρουάριο

Με διάθεση ανανέωσης υποδέχεται το νέο έτος το Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ).

ΤΜΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΖΩΦΟΡΟΥ 10 Ιαν 2022 | 15:17

Στο Μουσείο της Ακρόπολης το θραύσμα Fagan του Παρθενώνα - Μητσοτάκης: "Καλή αρχή" για τα Γλυπτά [εικόνες]

Αισιοδοξία για επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα. "Καλή αρχή" ευχήθηκε στην τελετή τοποθέτησης του θραύσματος Fagan στο Μουσείο της Ακρόπολης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

ΕΚΤΕΝΕΣ ΑΡΘΡΟ 10 Ιαν 2022 | 09:00

New York Times: Αθήνα, ένας κόμβος για τη σύγχρονη τέχνη στη σκιά της Ακρόπολης

Εκτενής ανταπόκριση από την Αθήνα με τίτλο "Ένας κόμβος για τη σύγχρονη τέχνη δημιουργείται στη σκιά της Ακρόπολης".

Η ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΠΟΥ ΕΓΡΑΨΕ ΙΣΤΟΡΙΑ 09 Ιαν 2022 | 11:47

Τζένη Καρέζη: Η πανέμορφη Δεσποινίδα που έγινε η Κυρία του θεάτρου και του σινεμά [Εικόνες]

Ενενήντα χρόνια από την γέννηση της σπουδαίας ηθοποιού, Τζένης Καρέζη.

ΜΗΤΣΟΤΑΚΗΣ: ΟΙΚΟΔΟΜΕΙΤΑΙ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΓΛΥΠΤΩΝ 08 Ιαν 2022 | 13:04

Τη Δευτέρα το "θραύσμα Fagan" από τη ζωφόρο του Παρθενώνα, στο Μουσείο της Ακρόπολης

Θραύσμα από τη ζωφόρο του Παρθενώνα επιστρέφει από Ιταλία στο Μουσείο Ακρόπολης -Την Δευτέρα η τοποθέτησή του