Β. Αλεξάκης: Νιώθω υποχρεωμένος να είμαι αισιόδοξος από αγάπη στην Ελλάδα

Ο θάνατος του εκδότη του, η Ελλάδα της κρίσης και η μνήμη που λιγοστεύει είναι τα θέματα του Βασίλη Αλεξάκη σε μια τρυφερή αφήγηση για έναν κόσμο που αλλάζει διαρκώς

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Β.  Αλεξάκης: Νιώθω υποχρεωμένος να είμαι αισιόδοξος από αγάπη στην Ελλάδα

Κρατώντας την παράδοση, ο Βασίλης Αλεξάκης μας κάλεσε για να παρουσιάσει το νέο του βιβλίο «Το κλαρινέτο» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Στο θρυλικό του υπόγειο, γύρω από το τραπέζι του πινγκ πονγκ, με θέα τον ωραίο του κήπο, μας μίλησε για την Ελλάδα, το νέο του μυθιστόρημα, την παρέα του με άστεγους και το κέντρο εγκεφάλου που επισκέφθηκε για να δώσει απαντήσεις σε όσα ξεχνά.

«Οι έξυπνοι άνθρωποι γράφουν δοκίμια», είπε. «Δεν χρειάζεται να είσαι ιδιαίτερα ευφυής για να γράψεις ένα μυθιστόρημα. Χρειάζεται αθωότητα, να πιστεύεις στην ιστορία σου, να είσαι λίγο παιδί επειδή κάνεις ένα παραμύθι».

Β.  Αλεξάκης: Νιώθω υποχρεωμένος να είμαι αισιόδοξος από αγάπη στην Ελλάδα

Σε μια ατμόσφαιρα γιορτινή, ζωγράφισε στο βιβλίο του καθενός από εμάς ένα σχέδιο, μια βάρκα, μια θάλασσα, ένα πουλί που πετά. Εξηγώντας μας το θέμα του νέου του βιβλίου είπε ότι «το μυθιστόρημα χρειάζεται δύο θέματα, όπως το πλέξιμο που γίνεται με δύο βελόνες». Το ένα θέμα του βιβλίου είναι ο θάνατος του εκδότη του και το άλλο, το ελληνικό δράμα. Για να γράψει το βιβλίο ο Βασίλης Αλεξάκης πήγε σε συσσίτια, πούλησε τη Σχεδία και κάλεσε τους άστεγους σπίτι του, σαν σε γιορτή. «Δεν το λέω για να με επαινέσετε. Με βοηθάει να έχω στο μυαλό μου πραγματικούς ανθρώπους».

Το μυθιστόρημα μπορεί να είναι θέμα φαντασίας για τον Βασίλη Αλεξάκη, αυτό όμως δεν του επιτρέπει να κάνει λάθη. Χαμογελαστός και έχοντας αφήσει πίσω του το πρόβλημα της υγείας που τον ταλαιπώρησε πολύ, άρχισε σχεδόν ντροπαλά να μας μιλά. «Ο τρόπος μου να μιλάω είναι να γράφω», είπε, «αλλά μπορώ να σας πω την υπόθεση του βιβλίου. Το θέμα του είναι ο θάνατος του επί 40 χρόνια εκδότη μου στη Γαλλία Ζαν-Μαρκ Ρομπέρτς. Έπαθε καρκίνο πριν από πέντε χρόνια. Ετσι, περιγράφω την πορεία προς το τέλος του ελπίζοντας πως δεν θα υπάρξει, και ταυτόχρονα ο αφηγητής μου, σαν και μένα, επιστρέφει κάθε λίγο στην Ελλάδα και παρατηρεί την κατάρρευση της χώρας. Δηλαδή, αφήνει τον έναν καρκίνο εκεί και βρίσκει τον άλλον εδώ...».

O Βασίλης Αλεξάκης και ο Τίτος Πατρίκιος στην παρουσιάση του Κλαρινέτου
O Βασίλης Αλεξάκης και ο Τίτος Πατρίκιος στην παρουσιάση του Κλαρινέτου

Ο Βασίλης Αλεξάκης ξεκίνησε για πρώτη φορά να γράφει μυθιστόρημα πρώτα στα ελληνικά και στη συνέχεια στα γαλλικά. Έχοντας ζήσει όλη σχεδόν τη ζωή του ανάμεσα σε δυο γλώσσες και σε δυο κουλτούρες, με τη σκιά του πύργου του Άιφελ να καθρεφτίζεται μέσα στη φαντασία του στα νερά της Τήνου, ο Βασίλης Αλεξάκης συνδέει αυτές τις δυο «πατρίδες» του πιστεύοντας ότι όσο και αν νόμιζε ότι γνώριζε την Ελλάδα, όταν έκανε τα μπάνια του στην Τήνο, η πραγματικότητα της κρίσης τον προσγείωσε απότομα. Η εικόνα της μυθικής χώρα που είχε στο μυαλό του από το 1969, που ζει στο Παρίσι υποχώρησε μέσα του και μια άλλη πήρε τη θέση της. Ο ίδιος πιστεύει ότι είναι και αυτός ένας μετανάστης. Και το πως να μιλά για τη χώρα του του το έδειξε με τον πιο φωτεινό τρόπο η Λιλή Αλιβιζάτου, μια γυναίκα που γνώρισε και είναι 105 ετών, αδερφή του Γιώργου Θεοτοκά, η οποία του είπε “Αφού θα μιλήσετε για τον τόπο μας, κάντε το με γλυκύτητα, με κατανόηση, μη μας ταπεινώσετε”.

Β.  Αλεξάκης: Νιώθω υποχρεωμένος να είμαι αισιόδοξος από αγάπη στην Ελλάδα - εικόνα 3

«Η Ελλάδα είναι μια χώρα όπου γυρίζεις, παρά φεύγεις», πιστεύει ο Βασίλης Αλεξάκης. «Από αγάπη για την Ελλάδα, συνεχίζει νιώθω υποχρεωμένος να είμαι αισιόδοξος. Ασφαλώς, ζούμε πολύ δύσκολα χρόνια, βλέπω την κατάθλιψη των φίλων, είναι στιγμές που νομίζεις ότι έχουμε χάσει τον ελληνικό ήλιο».

Τον τίτλο του το μυθιστόρημα τον πήρε από μια περιπέτεια του συγγραφέα με τη μνήμη του. «Μια μέρα συνειδητοποίησα στο σπίτι μου, στο Παρίσι, ότι έχω ξεχάσει τη λέξη κλαρινέτο στα ελληνικά. Με έπιασε πανικός. Βγαίνω στους δρόμους και βλέπω τον πύργο του Αϊφελ σαν ένα τεράστιο κλαρινέτο, αλλά δεν ξέρω το όνομα. Τελικά πήγα στον εκδότη μου, του περιέγραψα το όργανο και μου έγραψε τη λέξη “κλαρινέτο” λέγοντας: “Αυτός είναι ωραίος τίτλος”.

Β.  Αλεξάκης: Νιώθω υποχρεωμένος να είμαι αισιόδοξος από αγάπη στην Ελλάδα - εικόνα 4

Έτσι ξεκίνησε και μια επόμενη έρευνά μου, σχετικά με την μνήμη. Επισκέφθηκα το κέντρο εγκεφάλου στο Παρίσι και άρχισα να ερευνώ αν κανείς μπορεί να ξεχάσει τη μορφή του. Έτσι έμαθα για τον περίφημο φίλιο του μπάνιου. Είναι ο εαυτός που αντικρίζουμε στον καθρέφτη, και κάποιοι νομίζουν ότι είναι ένας άλλος. «Οι αντιδράσεις», εξηγεί ο Βασίλης Αλεξάκης «είναι να εκνευριστεί, αυτός που βλέπει το είδωλο, συχνότερα όμως πιάνει φιλίες μαζί του. Καταλήγει να είναι ο τελευταίος φίλος που του έχει απομείνει. Έχω κι εγώ την εντύπωση πως γράφοντας βιβλία είμαι ένα είδος φίλου του μπάνιου. Που δεν απουσιάζει ποτέ».

Τα ταξίδια πιστεύει ο Βασίλης Αλεξάκης ενισχύουν την ελληνική ταυτότητα.

«Δεν προδίδουμε την Ελλάδα ταξιδεύοντας, αλλά αρνούμενοι το γεγονός ότι περνάει ο χρόνος, ότι έχουμε διανύσει χιλιάδες χρόνια από την αρχαιότητα, ότι πρέπει να τελειώνουμε με ορισμένα πράγματα, όπως με τα θέματα της Εκκλησίας, και άλλα που τα εκμεταλλεύεται και η Άκρα Δεξιά... Υπάρχει ένα είδος νοσταλγίας που δίνει την εντύπωση ότι το μέλλον είναι πίσω μας. Οι παραδόσεις όμως χρειάζονται και αμφισβήτηση. Πρέπει να δεχτούμε ότι είμαστε σε μια πορεία, αλλιώς προδίδουμε το μέλλον μας».

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΠΟ ΤΙΣ 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 14:18

"Μικροί πυροβολισμοί μέσα στη νύχτα": Το νέο έργο του Γιάννη Καλαβριανού στο Θέατρο Τέχνης

Έμπνευση για το έργο αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της γερμανικής λογοτεχνίας, η νουβέλα "Μίχαελ Κόλχαας" του Χάινριχ Φον Κλάιστ, η οποία βασίστηκε στην αληθινή ιστορία ενός εμπόρου αλόγων, που έζησε στη Σαξονία τον 16ο αιώνα.

ΠΡΕΜΙΕΡΑ 17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:59

"H Βίλα (Ο δρόμος που δεν πήραν)" στο Μικρό Θέατρο Κεραμεικού

Τρεις γυναίκες που τις λένε "Αλεχάνδρα" συναντιούνται σε ένα δωμάτιο, επιφορτισμένες με το καθήκον να αποφασίσουν το μέλλον της Βίλας Γκριμάλντι, ενός υπαρκτού χώρου βασανιστηρίων και δολοφονιών της Χιλής κατά την δικτατορία του Πινοσέτ.

ΑΠΟ 3 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:54

"Μαθήματα κωμωδίας": Η νέα παράσταση του Θοδωρή Αθερίδη στο Μικρό Παλλάς - Με εξαιρετικό καστ

Τα "Μαθήματα κωμωδίας" είναι το νέο έργο του Θοδωρή Αθερίδη που παρουσιάζεται σε δική του σκηνοθεσία, στο θέατρο Μικρό Παλλάς από την Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου.

ΑΠΟ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:21

"Χριστουγεννιάτικοι Μπελάδες" στο Θέατρο Πρόβα - Μία διαδραστική παράσταση για τα παιδιά

Το έργο έχει ανέβει με τη διαδραστική μέθοδο και στηρίζεται στη συμμετοχή των μικρών θεατών που από τη θέση τους βοηθούν ενεργά στην εξέλιξή της παράστασης.

ΑΠΟ 5 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:15

Το παραμύθι επιστρέφει: Τα "Χριστούγεννα του Σκρουτζ" στον Πολυχώρο Πολιτισμού IDEAL

Οι μικροί μας φίλοι θα ταξιδέψουν στη μαγεία των Χριστουγέννων μέσα από τις περιπέτειες των αγαπημένων θρυλικών ηρώων του Ντίκενς, του Άντερσεν και των Γκρίμ.

6-28 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 02 Δεκ 2021 | 13:08

"Κι όμΩς κινείται": Οχτώ τελευταίες παραστάσεις για την παράσταση "9.25", στο Θέατρο Ροές

Η παράσταση "9.25" από την ομάδα χορού και ακροβασίας "Κι όμΩς κινείται" επιστρέφει την περίοδο των γιορτών στο θέατρο Ροές και μόνο για 8 τελευταίες παραστάσεις

ΤΑΙΝΙΕΣ ΠΡΩΤΗΣ ΠΡΟΒΟΛΗΣ 02 Δεκ 2021 | 08:59

Τι θα δούμε αυτή την εβδομάδα στα σινεμά: Νοσταλγία, παραμύθι και το σύμπαν του Γουές Άντερσον

Μια ενδιαφέρουσα κινηματογραφική εβδομάδα υπόσχονται στους σινεφίλ οι ταινίες που κάνουν πρεμιέρα απόψε.

ΑΠΟ 1Η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 01 Δεκ 2021 | 12:14

"Πολύ Mακριά", της Caryl Churchill στο Θέατρο 104 - Ενα επίκαιρο έργο για τη βία

Το "Πολύ Mακριά" είναι μια κραυγή αγωνίας για την αυξανόμενη -και συχνά αποδεκτή- βία και απανθρωπιά σε έναν κόσμο που μοιάζει όλο και περισσότερο διχασμένος.

«ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ» 01 Δεκ 2021 | 08:31

Χριστούγεννα στο "Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος" με παραστάσεις για όλη την οικογένεια στον Φάρο - Σε ένα ονειρικό τοπίο [πρόγραμμα]

Οι "Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες" του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος (ΚΠΙΣΝ) ζωντανεύουν στον Φάρο μέσα σε ένα φωτεινό, ονειρικό τοπίο.

ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΕΓΙΝΑΝ ΤΗΝ ΤΕΤΑΡΤΗ 29 Νοε 2021 | 13:20

Εκθεση φωτογραφίας στο Ναύπλιο: "Εύζωνες / Οι φύλακες των αφανών" [εικόνες]

Την ξενάγηση έκανε η φωτογράφος, ενώ παρευρέθηκαν Εύζωνες με καταγωγή από την περιοχή που μετέφεραν τις εμπειρίες τους από την θητεία τους στην Προεδρική Φρουρά.

ΔΕΥΤΕΡΑ 29 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2021 ΕΩΣ ΤΕΤΑΡΤΗ 1 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2021 29 Νοε 2021 | 12:37

3η Διεθνής Συνάντηση Fest of Fests - Webinar για το μέλλον των Φεστιβάλ του Παιδικού και Νεανικού Κινηματογράφου

Με τη συμμετοχή εκπροσώπων σημαντικών οπτικοακουστικών φεστιβάλ, εκπαιδευτικών φορέων, θεσμών και οργανισμών.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 28 Νοε 2021 | 21:13

Eπιστρέφει στην Ελλάδα θραύσμα της ζωφόρου του Παρθενώνα από την Ιταλία

Δρομολογείται η επιστροφή στην Ελλάδα και στο Μουσείο Ακρόπολης θραύσματος της ζωφόρου του Παρθενώνα από την Ιταλία, με τη διαδικασία του μακροχρόνιου δανεισμού

ΤΙ ΔΗΛΩΣΕ 27 Νοε 2021 | 14:18

Κένι Λόουτς: "Τα Γλυπτά του Παρθενώνα είναι κλεμμένα και πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα"

Ο Κεν Λόουτς, ένας από τους διασημότερους Βρετανούς σκηνοθέτες, τάχθηκε ξανά υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα