Το Μουσείο Αργυροτεχνίας του Πολιτιστικού Ιδρύματος Ομίλου Πειραιώς στα Ιωάννινα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πολιτιστικά εγχειρήματα της τελευταίας δεκαετίας και έναν ζωντανό φόρο τιμής στην τέχνη που σημάδεψε βαθιά την ιστορία και την ταυτότητα της Ηπείρου.
Στεγασμένο στο Ιτς Καλέ, το εσωτερικό φρούριο του Κάστρου των Ιωαννίνων, το μουσείο εντάσσεται αρμονικά στο ιστορικό τοπίο, συνδυάζοντας τη μνήμη του τόπου με τη σύγχρονη μουσειολογική προσέγγιση.
Η αργυροτεχνία στα Ιωάννινα γνώρισε ιδιαίτερη άνθηση κατά την οθωμανική περίοδο, όταν οι Γιαννιώτες τεχνίτες έγιναν περιζήτητοι σε ολόκληρη την αυτοκρατορία για τη δεξιοτεχνία, τη φαντασία και την ακρίβεια του χεριού τους.
Το μουσείο έχει ως στόχο να παρουσιάσει αυτή τη διαδρομή της τέχνης μέσα στον χρόνο, αναδεικνύοντας τόσο τα τεχνικά χαρακτηριστικά της αργυροχρυσοχοΐας όσο και τον κοινωνικό και οικονομικό ρόλο της για την περιοχή.
Οι εκθεσιακοί χώροι αναπτύσσονται σε δυο επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο αναπτύσσεται το βασικό μέρος της έκθεσης, που αναφέρεται στην ιστορία και την τεχνολογία της αργυροτεχνίας στην Ήπειρο. Στο δεύτερο επίπεδο, παρουσιάζεται η συλλογή έργων ηπειρώτικης αργυροχρυσοχοΐας από τον 18ο έως τον 20ό αιώνα.
Στη μόνιμη έκθεση, ο επισκέπτης γνωρίζει αναλυτικά τα στάδια παραγωγής: από την εξόρυξη και την κατεργασία των μετάλλων έως την τελική διακόσμηση ενός αντικειμένου. Μέσα από αυθεντικά εργαλεία, πάγκους εργασίας, μήτρες, σφυριά, καθώς και μέσα από πολυμεσικές εφαρμογές, ο επισκέπτης μπορεί να παρακολουθήσει βήμα-βήμα τη διαδικασία δημιουργίας ενός κομματιού.
Οι ενότητες παρουσιάζουν επίσης τις κυριότερες τεχνικές, όπως τη σφυρηλάτηση, τη συρματερή, τη φιλιγκράν δουλειά και τις μεθόδους εγχάραξης, προσφέροντας μια πλήρη εικόνα της τεχνικής πολυπλοκότητας της αργυροτεχνίας.
Ξεχωριστή θέση κατέχουν τα εκθέματα που αντιπροσωπεύουν τις αισθητικές προτιμήσεις της περιοχής: κοσμήματα, ζώνες, πόρπες, μαχαίρια, εκκλησιαστικά σκεύη και περίτεχνα διακοσμητικά. Κάθε αντικείμενο φωτίζει μια διαφορετική πτυχή της καθημερινότητας και της λατρευτικής παράδοσης.
Στην αίθουσα πολλαπλών χρήσεων φιλοξενούνται περιοδικές εκθέσεις, οργανώνονται εκδηλώσεις, και αναπτύσσονται δράσεις πολιτισμού.
Το μουσείο δεν περιορίζεται στη στατική παρουσίαση της τέχνης, αλλά δίνει ιδιαίτερη έμφαση στη ζωντανή παράδοση. Αναδεικνύει τους περιβόητους μαστόρους των Ιωαννίνων, τους τεχνίτες που ταξίδευαν στα Βαλκάνια και τη Μικρά Ασία, μεταφέροντας την τεχνογνωσία τους και ενισχύοντας την οικονομική ευημερία των κοινοτήτων τους.
Η αφήγηση συνοδεύεται από ιστορικά στοιχεία, προσωπικές διαδρομές τεχνιτών και παραδείγματα από τα περίφημα εργαστήρια της πόλης της Ηπείρου.
Το Μουσείο Αργυροτεχνίας αποτελεί ένα χώρο γνώσης και έμπνευσης, που διαφυλάσσει και προβάλλει την ηπειρώτικη παράδοση, προσφέροντας στον επισκέπτη μια βαθιά και ολοκληρωμένη εμπειρία γύρω από μια τέχνη που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει την ψυχή των Ιωαννίνων.